ویژگىهاى مصحف على (ع)
ویژگىهاى مصحف على (ع)
دوره نگارش قرآن پس از رحلت را از اهتمام شخصیتى چون على بن ابىطالب (ع) بدین کار، آغاز مىکنیم. على (ع) که بزرگترین شخصیت پس از پیامبر اکرم (ص) و در همه صحنهها پیشتاز و پیشگام بود و از آغاز نزول وحى سایه به سایه در خدمت پیامبر (ص) کتابت وحى را نیز به طور مداوم بر عهده داشت، در واپسین روزهاى حیات پربرکت رسول گرامى اسلام، از جانب آن حضرت مأمور به جمعآورى قرآن گردید.
ابن مسعود، که خود صحابى بزرگ پیامبر بود، گفت: «احدى را چون على بن ابىطالب (ع) آشناتر به قراءت قرآن ندیدم».1
ابوبکر حضرمى از امام صادق (ع) روایت کرده است که پیامبر به على (ع) فرمود:
یا علی، القرآن خلف فراشی فی المصحف والقراطیس، فخذوه واجمعوه ولاتضیعوه کما ضیعت الیهود التوراة؛ اى على! این قرآن در کنار بستر من، میان صحیفهها و حریر و کاغذها قرار دارد، قرآن را جمع کنید و آن را آنگونه که یهودیان، تورات خود را از بین بردند، ضایع نکنید.2
و اینگونه بود که على بن ابىطالب پس از رحلت پیامبر (ص) مهمترین وظیفه خویش را جمعآورى قرآن قرار داد.
پس از رحلت پیغمبر اکرم، على (ع) که به نص قطعى و تصدیق پیامبر اکرم (ص) از همه مردم به قرآن مجید آشناتر بود، در خانه خود به انزوا پرداخته، قرآن مجید را به ترتیب نزول در یک مصحف جمع فرمود و هنوز ششماه از رحلت نگذشته بود که فراغت یافت و مصحفى را که نوشته بود به شترى بار کرده نزد مردم آورد و به آنان نشان داد 3
از ابن عباس در ذیل آیه لاتحرک به لسانک لتعجل به إن علینا جمعه وقرآنه نقلشده که على بن ابى طالب پس از مرگ پیامبر (ص) قرآن را به مدت ششماه جمعآورى نمود 4
ابن سیرین گفته است:
على فرمود: «وقتى پیامبر رحلت کرد، سوگند خوردم که ردایم را جز براى نماز جمعه بر دوش نگیرم تا آن که قرآن را جمع نمایم» . 5
در خبرهاى ابورافع آمده است که: على به خاطر توصیه پیامبر در زمینه جمعآورى قرآن، قرآن را در جامهاى پیچید و به منزل خویش برد. پس از آن که پیامبر رحلت نمود، در خانه نشست و قرآن را، همان گونه که خدا نازل کرده بود، تألیف نمود. على به این کار، آگاه بود 6
محمد بن سیرین از عکرمه نقل کرده است که: پس از بیعت مردم با ابوبکر، علىبن ابى طالب در خانه نشست. به ابوبکر گزارش دادند که او از بیعت با تو کراهت دارد؛ ابوبکر آن حضرت را خواست و به او گفت: از بیعت با من سر باز زدى؟ على (ع) فرمود: «نه به خدا سوگند، دیدم در کتاب خدا چیزهایى افزوده مىشود. پس با خود گفتم که جز براى نماز ردا بر دوش نگیرم، تا آن که قرآن را جمع نمایم.» ابوبکر گفت: چه کار شایستهاى!
محمد بن سیرین مىگوید: از عکرمه پرسیدم آیا دیگران قرآن را به ترتیب نزول تألیف نمودند؟ وى پاسخ داد: «اگر جن و انس جمع گردند تا تألیفى مانند تألیف على ابن ابى طالب داشته باشند، توانایى آن را نخواهند داشت» . 7
ویژگىهاى مصحف على (ع)
مصحفى را که على بن ابىطالب (ع) جمعآورى نمود، نسبت به دیگر مصاحفى که قبلا وجود داشت و یا بعدا به وجود آمد از امتیازات فراوانى برخوردار بود. برخى از آنها بدین قرار است :
1- ترتیب سورهها به همان ترتیب نزول، تنظیم گشته بود. سیوطى در الاتقان ضمن بیان این مطلب مىگوید: «اولین سوره، اقرأ، سپس مدثر، سپس نون، بعد از آن مزمل و به همین ترتیب، تبت، تکویر و... تنظیم شده بودند.»
شیخ مفید نیز در مسایل سرویه، تألیف قرآن على بن ابىطالب را به همان ترتیب نزول مىداند که سوره مکى بر مدنى و آیه منسوخ بر ناسخ مقدم بوده و هرچیز در جاى خویش قرار داده شده است 8
2- قراءت مصحف على بن ابى طالب دقیقا مطابق با قراءت پیامبر (ص) بوده است.
3- این مصحف مشتمل بر اسباب نزول آیات، مکان نزول آیات و نیز اشخاصى که در شأن آنها آیات نازل گشتهاند، بوده است.
4- جوانب کلى آیات به گونهاى که آیه، محدود و مختص به زمان یا مکان یا شخص خاصى نگردد، در این مصحف روشن شده است 9
سرنوشت مصحف على بن ابى طالب (ع)
در روایات شیعه آمده است: على بن ابىطالب (ع) پس از جمعآورى قرآن، آن را نزد مردم که در مسجد جمع بودند آورد و پس از آن که قرآن را در میان آنان قرار داد، چنین فرمود: پیامبر فرمود: من در میان شما چیزى را به جاى مىگذارم که اگر به آن تمسک نمایید هرگز گمراه نگردید؛ کتاب خدا و عترت (اهل بیت) من. آنگاه على (ع) خطاب به آنان گفت: «این کتاب است و من هم عترتم .» در این هنگام شخصى برخاست و گفت: اگر نزد تو قرآنى است، پیش ما نیز قرآنى همانند اوست . ما را نیازى به کتاب و عترت نیست. آن حضرت پس از آن که حجت را بر آنان تمام کرد کتاب را برداشت و برگشت 10
در مورد سرنوشت این مصحف، بعضى بر این عقیدهاند که به عنوان میراثى نزد امامان است و از امامى به امام دیگر مىرسد.
در روایتى طلحه از على (ع) در مورد مصحفش و این که پس از خود به چه کسى آن را واگذار مىکند، سؤال مىنماید. على (ع) مىگوید: مصحف خود را به همان کسى که پیامبر به من دستور داده مىدهم، به فرزندم حسن که پس از من وصى من و از همه به من اولى است. فرزندم حسن مصحف را به فرزند دیگرم حسین مىدهد و پس از او در دست فرزندان حسین (ع) یکى پس از دیگرى قرار خواهد گرفت... 11
و اما قرآنها یا نسخههایى از قرآن که منسوب به على بن ابى طالب (ع) است و در بعضى از موزهها و کتابخانهها موجود است، به عقیده برخى از محققان نمىتوانند از نظر تاریخى و شواهد و قراین، متعلق به آن حضرت باشند 12
1- بحار الانوار، ج89، ص .53
2- همان، ص48؛ زنجانى، تاریخ القرآن، ص .44
3- قرآن در اسلام، ص .191
4- بحار الانوار، ج89، ص .51
5- الاتقان، ج1، ص .183
6- بحار الانوار، ج89، ص .52
7- الاتقان، ج1، ص183، نوع 18؛ زنجانى، تاریخ القرآن، ص48؛ و ر.ک: بحار الانوار، ج89، ص .40
8- بحار الانوار، ج89، ص .74
9- ر.ک: التمهید، ج1، ص228 و .29
10- بحار الانوار، ج89، ص40 و .52
11- همان، ص .42
12- ر.ک: سید محمد باقر حجتى، تاریخ قرآن، ص413 ـ .418
نظرات ()
دانلود 2 کتاب الکترونیکی جدید برای گوشی های موبایل با فرمت جاوا
این بار دو کتاب مفید و بسیار خواندنی را برای شما عزیزان در سایت میهن دانلود قرار داده ایم که برای گوشی های موبایل منتشر شده اند.این دو کتاب عبارت اند از : کتاب روزنه ای به سوی اسرار الهی و کتاب نشانه های ظهور که هر دو در دسته ی کتاب های مذهبی قرار دارند و پیشنهاد می کنیم این دو کتاب مفید و خواندنی را دانلود کنید.
این دو کتاب با فرمت jar و برای گوشی هایی که پلنتفرم جاوا را پشتیبانی می کنند ارائه شده است و هم اکنون می توانید هر دو کتاب را در قالب یک فایل فشرده در ادامه ی مطلب از سایت میهن دانلود دریافت کنید.
یک کتاب دردسر ساز به چاپ می رسد
پروین علیپور از ترجمه و تالیف کتابهای متعدد و متنوعی برای کودکان و نوجوانان خبر داد که مراحل مختلف انتشار را میگذرانند.
این نویسنده و مترجم در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: ترجمه یک کتاب به نام "دردسرساز" نوشته بن میکایلسون آمریکایی ترجمه کردهام و در نشر چشمه مراحل اولیه آمادهسازی چاپ را پشت سر میگذارد.
وی ادامه داد: این کتاب 250 صفحهای، داستانی برای گروه سنی نوجوان است که از تازههای نشر جهان است و برنده جایزه "نوتیلوس" شده و نخستینبار است که به فارسی ترجمه میشود.
این نویسنده در توضیح بیشتر درباره این کتاب بیان کرد: این کتاب را چندی پیش از آلاسکا برایم آوردند که اسم اصلی آن "دست زدن به خرس روح" است که ابتدا خیلی مرا جذب نکرد ولی از آنجا که توضیح داده شده بود که جایزه بینالمللی برده است و با خواندن توضیح پشت کتاب کم کم جذب آن شدم.
وی افزود: با شروع خواندن کتاب به ویژه با برخورد به ضربالمثل " اگر هفت بار به زمین خوردی هشت بار از زمین بلند شو" کم کم جذب آن شدم و معتقدم کتاب بسیار خوبی است. من آنقدر این کتاب را دوست داشتم که دلم نمی خواست ترجمه آن تمام شود و اشتیاقی که برای چاپ آن دارم به اندازه شوقم برای چاپ اولین ترجمهام است.
علیپور عنوان کرد: برای ترجمه این کتاب خیلی وقت گذاشتم .دلیل آن هم این بود که که این کتاب به نوعی روانشناسی، فلسفی- تربیتی بود که نیاز به تمرکز و دقت زیادی داشت و دلیل دیگر هم این بود که خودم نسبت به این کتاب علاقه خاصی پیدا کرده بودم و دلم میخواست ترجمه خوبی ارائه شود.
وی افزود: این کتاب در مرحله حروفچینی است و سپس باید خودم آن را ویراستاری کنم و توصیه میکنم وقتی چاپ شد همه آن را بخوانند.
این مترجم درباره ترجمههای دیگرش توضیح داد: کتاب "بچه باتلاق" نوشته جین ویلیس را که چهار جایزه معتبر بینالمللی دریافت کرده است برای گروه سنی پیشدبستانی ترجمه کردهام که ترجمه این کتاب برای نخستینبار توسط نشر چشمه ارائه میشود.
وی ادامه داد: کتاب "بچه باتلاق" تا کنون جایزه دو هزار پوندی کودکان پیش دبستانی "بوک تراست" و چند جایزه مهم ادبی دیگر از جمله جایزه کتاب کودک سال، جایزه کتاب کودک شفیلد و جایزه سیلوراسمارتیز را دریافت کرده است.
به گفته علیپور این کتاب که نقاشیهای آن را "گوین میلوارد" کشیده به نقل داستان دو خواهر که یک بچه باتلاق (موجود کوچک آبی رنگی که مثل اژدهای بال دارد) میپردازد که این دوخواهر تصمیم میگیرند که این موجود را نگهداری کنند.
این مترجم فضای کلی این کتاب کوچک را که با سبک قدیمی نوشته شده، دوستی و زندگی خانوادگی عنوان کرد و گفت: این کتاب از تازههای نشر جهان است که با استقبال خوبی روبهرو شده است.
علیپور همچنین درباره چند کتاب که در نشر "منادی تربیت" زیرچاپ دارد توضیح داد: "آقا اجازه" ویژه کودکان گروه سنی ب( سالهای اول تا سوم دبستان ) از کتابهای تالیفی خودم است که با تصویرگری علی خدایی در حال آماده سازی برای چاپ است.
وی ادامه داد: همچنین یکسری کتاب تالیفی دیگر که به ماجراهای یک زنبور کوچک میپردازد نیز زیرچاپ دارم که تا کنون سه جلد از این مجموعه آماده شده و قصد دارم چهار جلد دیگر نیز به آن بیفزایم. "دماغ سوخته میخریم"، "دلم برایت تنگ شده" و "من چیچیام" عناوین سهجلد نگاشته شده این مجموعه تمثیلی است.
این نویسنده درباره کتابی به نام "سفر جادویی" با داستانی فانتزی که در حال چاپ است گفت: چندی پیش ترجمه این کتاب نوشته مارگارت ماهی را به پایان رساندم و آن را برای چاپ به نشر کاروان دادم. این کتاب هم از تازههای نشر جهان است که تا کنون به فارسی برگردانده نشده است.
علیپور ادامه داد: "آرزوهای کوچک" کارن هس نیز کاملا آماده چاپ است که نشر منادی تربیت آن را ارائه خواهد کرد. این کتاب اثری رئال برای نوجوانان است.
وی درباره 3 کتابش که به چاپ چهارم رسیدهاند بیان کرد: به تازگی سهجلد از کتابهای تالیفیام با عنوانهای "خسته نباشی"، "شوخی میکنی"، "خواب و قاب و بهار نارنج" ویژه کودکان پیشدبستانی و سالهای اول دبستان به چاپ چهارم رسیدهاند.
این مترجم همچنین از تجدید چاپ مجموعه داستانهای کوتاه "در روزگاران گذشته" که با ترجمه وی پیش از این دوبار چاپ شده بود و این بار قرار است نشر امیرکبیر آن را به بازار عرضه کند خبر داد.
به گفته وی چاپ سوم ترجمه کتاب "روزگار تلخ و شیرین" و چاپ دوم "پنگوئنهای آقای پاپر" نوشته خانم و آقای ات واتر توسط نشر چشمه به زودی به بازار خواهد آمد. همچنین چاپ چهارم "ته کلاس، ردیف آخر، صندلی آخر" نوشته لوئیس دکر نیز از سوی نشر افق منتشر خواهد شد.
