هر چی بخوای داریم

آیات و روایات

(و من یعظم شعائر الله فانها من تقوی القلوب (2))
و هر کس شعائر الهی را بزرگ دارد، این کار نشانه ی تقوای دلهاست.
- از امام صادق (ع) نقل گردیده است که: امام حسین (ع) به سوی پیامبر اکرم (ص) می آمد که حضرت به استقبالش شتافت و او را در دامان خویش نشاند و فرمود: همانا کشته شدن حسین (ع) در دلهای مومنین حرارتی ایجاد کرده است که هرگز سرد نخواهد شد.
سپس امام صادق (ع) فرمود: پدرم فدای کسی که کشته ی اشک های جاری است. گفتند: ای فرزند رسول الله! کشته ی هر اشک روان یعنی چه؟ فرمود: هیچ مومنی او را یاد نمی کند مگر این که اشک او جاری خواهد شد. (3)
- امام صادق (ع) فرمود: ... هیچ چشمی وهیچ اشکی نزد خدا محبوب تر از چشمی که بر او [امام حسین (ع)] گریه می کند، نیست؛ و هیچ گریه کننده ای براو گریه نمی کند، مگر اینکه با فاطمه زهرا (ص) تقرب و پیوند برقرار کرده و او را شادمان می گرداند، و نیز با رسول الله پیوند برقرار و حق ما را ادا کرده باشد؛ و هیچ بنده ای محشور نمی شد مگراینکه چشمانش گریان باشد، به جز گریه کنندگان بر جدّم حسین (ع) که همانا محشور می شوند در حالیکه چشمانشان روشن است و بشارت به بدرقه شان می آید و شادی از صورتشان نمایان است و در حالی که خلایق در هول و هراس و در معرض حسابند، آنها در امانند و زیر عرش همصحبت حسین اند و در سایه عرش از بدی روز حساب بیمناک نیستند.
به آنها گفته می شود که وارد بهشت شوید، [اما آنها] ابا می کنند و همنشینی و همصحبتی با او را ترجیح می دهند؛ سپس حوریان و غلامان بهشتی در پی آنها فرستاده می شوند و [به آنها می گویند] که ما مشتاق شماییم؛ [اما ایشان] حتی سرهایشان را برای [دیدن] آنها بلند نمی کنند! بخاطر شادی و سروری که از مجالست با حسین (ع) درک کرده و چشیده اند. (4)
-امام صادق (ع) می فرمایند: ای عبدالله بن صنان! با فضیلت ترین عملی که در روز [عاشورا] به جا آورده می شود، این است که لباس تمیزی را به تن کنی، دکمه های آن را باز کنی، آستین هایش را بالا بزنی و سرو پا برهنه باشی؛ همانند کسانی که مصیبت زده اند. (5)
- امام صادق (ع) فرمود: کاملترین مومن از جهت ایمان کسی است که خلق او نیکوتر و رقّت قلب او و گریه ی او برما اهل بیت بیشتر و شدیدتر باشد، دوستی او با ما اهل بیت زیادتر، حزن و اندوه و سوزش دل او در مصیبت ما و موّدت و دوستی او برای ما بیشتر باشد. (6)
- روایت شده زمانی که نبی اکرم (ص) به دخترش فاطمه (س) از شهادت فرزندش حسین و رنج هایی که بر او جاری می شودخبر داد، فاطمه به شدت گریست و عرض کرد: ای پدر! این [حادثه] چه زمانی رخ می دهد؟ فرمود: در زمانی که من و تو و علی نیستیم. پس گریه او (حضرت زهرا (س)) شدت گرفت و عرض کرد: ای پدر! پس چه کسی بر او گریه خواهد کرد؟ و چه کسی عهده دار اقامه عزای او خواهد شد؟
پیامبر (ص) فرمود: ای فاطمه! به درستی که زنان امت من بر زنان اهل بیت من و مردانشان بر مردان اهل بیت من گریه خواهند کردو هر سال، نسل اندر نسل عزای او را تجدید کرده و آن را زنده نگه می دارند.
پس در قیامت تو زنان آنان و من مردانشان راشفاعت می کنم و دست هر کس را که بر مصیبت های حسین (ع) گریه کند، می گیریم و او را وارد بهشت می کنیم. ای فاطمه! هر چشمی روز قیامت گریان است، مگر چشمی که بر مصیبت های امام حسین (ع) گریان بوده است؛ پس صاحب این چشم در آن روز خندان است و به نعمت های بهشتی بشارت داد می شود. (7)
- در حدیث مناجات، حضرت موسی (ع) عرضه می دارد: پروردگارا! از چه رو امت محمد (ص) را بر دیگر امت ها برتری دادی؟ خداوند متعال فرمود: آنها رابخاطره ده خصلت برتری دادم. موسی (ع) عرضه داشت: آن خصلت ها که به آن عمل می کنند، کدامند؟ [به من یاد بده] تا به بنی اسرائیل فرمان دهم به آنها عمل کنند. خداوند متعال فرمود: نماز و زکات و روزه و حج و جهاد و نماز جمعه و نماز جماعت و قرآن و علم و عاشورا. موسی (ع) عرضه داشت: پروردگارا! عاشورا چیست؟ فرمود: گریه کردن و گریاندن بر سبط (8) محمد (ص) و مرثیه و عزاداری برای مصیبت فرزندان مصطفی (ص) گریه نکند و یا نگریاند و عزادار نشود مگر اینکه بهشت از آن او خواهد بود و در بهشت ماندگار خواهد بود. و هیچ بنده ای یک درهم از مال خود را بخاطر محبت فرزند دختر پیامبرش به صورت اطعام و یا کار دیگری انفاق نکند مگر اینکه در سرای دنیا در برابر هر درهم، هفتاد درهم برکت می دهم و در بهشت در عافیت خواهد بود و گناهانش آمرزیده می گردد. (9)

بیانات امام خمینی (قدس سره) و رهبر معظم انقلاب (مدظله العالی)

امام خمینی: مجالس عزا از آن وقت به امر حضرت صادق (سلام الله علیه) و به سفارش ائمه ی هدی (ع)، ما بپا می کنیم این مجالس عزا را. (10)
امام خمینی: ملت ما قدر این مجالس را بدانند، مجالسی است که زنده نگه می دارد ملت ها را، در ایام عاشورا زیاد و زیادتر و در سایر ایام هم غیر این ایام متبرکه، هفته هاست و جنبش های این طوری هست. اگر بُعد سیاسی اینها را بفهمند، همان غربزده ها هم مجلس به پا می کنند و عزاداری می کنند؛ اگر چنانچه ملت را بخواهند و کشور خودشان را بخواهند، من امیدوارم که هرچه بیشتر و هرچه بهتر این مجالس برپا باشد و از خطبای بزرگ تا آن نوحه خوان در این تاثیر دارد؛ [از] آن که ایستاده پای منبر، چند شعر می گوید و چند شعر می خواند، تا آن که در منبر است وخطیب است، اینها هر دو در این مسئله تاثیر دارند، تاثیر طبیعی دارند؛ گرچه خود بعضی اشخاص هم ندانند دارند چه می کنند؛ من حیث لا یشعر. (11)
امام خمینی: روضه ی سید الشهداء برای حفظ مکتب سید الشهداست. آن کسانی که می گویند روضه سید الشهداء را نخوانید، اصلاً نمی فهمند مکتب سید الشهداء چه بوده و نمی دانند یعنی چه. نمی دانند این گریه ها و این روضه ها حفظ کرده این مکتب را. الان هزار و چهارصد سال است که با این منبرها، با این روضه ها و با این مصیبت ها و با این سینه زنی ها ما را حفظ کرده اند؛ تا حالا آورده اند اسلام را ... این نقش، یک نقشی است که اسلام راهمیشه زنده نگه داشته، آن گلی است که هی آب به آن می دهند زنده نگه داشته، این گریه ها زنده نگه داشته مکتب سیدالشهداء را، این ذکر مصیبت ها زنده نگه داشته مکتب سیدالشهداء را. (12)
رهبر معظم انقلاب اسلامی: امام حسین (سلام الله علیه) با عده کم، همه چیزش را فدای اسلام کرد؛ مقابل یک امپراطوری بزرگ ایستاد و «نه: گفت. هر روز باید در هر جا این «نه» محفوظ بماند و این مجالسی که هست، مجالسی است که دنبال همین است که این «نه» را محفوظ بدارد. (13)
رهبر معظم انقلاب اسلامی: این [ذکر مصیبت امام حسین (ع)] همان چشمه ی جوشانی است که از ظهرِ روز عاشورا شروع شد؛ از همان وقتی که زینب کبری (ع) - طبق نقلی که شده است- بالای «تلّ زینبیّه» رفت و خطاب به پیغمبر عرض کرد: «یا محمداه، صلّی علیک ملیک السّماء هذا حسینک مرمّل بالدّماء، مقطّع الاعضاء، مسلوب العمامه و الرّداء ...» (14) او خواندنِ روضه ی امام حسین (ع) را شروع کرده وماجرا را با صدای بلندگفت: ماجرایی که می خواستند مکتوم بماند. خواهر بزرگوار امام، چه در کربلا، چه در کوفه و چه در شام و مدینه، با صدای بلند به بیان حادثه ی عاشورا پرداخت. این چشمه، از همان روز شروع به جوشیدن کرد و تا امروز، همچنان جوشان است. این حادثه ی عاشورا است. (15)
رهبر معظم انقلاب اسلامی: اکنون باید به نحو متعارف که در طول قرون و اعصار عزاداری می کرده اند و متدینین و علماء هم خود در آن شرکت می جسته اند، عزاداری کنند؛ یعنی تشکیل مجلس روضه خوانی و راه اندازی دسته جات ومواکب عزاداری که دارای حال و حزن و شورمحبت اهل بیت (علیهم الصلاه و السلام) است، سعی کنند که نوحه ها و شعرها و روضه خوانی ها، پر مغز و دارای مضامین صحیح و متکی به آثار وارده ی معتبره از ائمه (ع) یا علمای بزرگ باشد. (16)
رهبر معظم انقلاب اسلامی: من واقعاً می ترسم از این که خدای ناکرده، در این دوران که دورانِ ظهور اسلام، بروز اسلام، تجلّی اسلام و تجلّی فکراهل بیت (علیهم الصلاه و السلام) است، نتوانیم وظیفه مان را انجام دهیم. برخی کارهاست که پرداختن به آنها، مردم را به خدا و دین نزدیک می کند. یکی از آن کارها، همین عزاداریهای سنّتی است که باعث تقرّبِ بیشترِ مردم به دین می شود. این که امام فرمودند «عزاداری سنّتی بکنید» به خاطر همین تقریب است. در مجالس عزاداری نشستن، روضه خواندن، گریه کردن، به سر و سینه زدن و مواکب عزا و دسته های عزاداری به راه انداختن، از اموری است که عواطف عمومی را نسبت به خاندان پیغمبر، پرجوش می کند و بسیار خوب است. (17).

پی نوشت :

2 -حج، آیه 32.
3- عن جعفر بن محمد (علیه السلام) قال نظر النبی (صلی الله علیه و آله) و هو مقبل فاجلسه فی حجره و قال ان لقتل الحسین حراره فی قلوب المومنین لا تبرد ابداً ثم قال (علیه السلام) بابی قتیل کل عبره قیل و ما قتیل کل عبره یا ابن رسول الله قال لا یذکره مومن الا بکی. (مستدرک الوسائل، ج10، ص 318)
4- قال ابو عبدالله (علیه السلام): ... ما عین احب الی الله و لا عبره من عین بکت و دمعت علیه و ما من باک یبکیه الا و قد وصل فاطمه و اسعدها علیه و وصل رسول الله (صلی الله علیه و آله) و ادی حقنا و ما من عبد یحشر الا و عیناه باکیه الا الباکین علی جدی الحسین (علیه السلام) فانه یحشر و عینه قریره و البشاره تلقاه و السرور بین علی وجه و الخلق فی الفزع و هم آمنون و الخلق یعرضون و هم حداث الحسین (علیه السلام) تحت العرش و فی ظل العرش لا یخافون سوء یوم الحساب یقال لهم ادخلوا الجنه فیابون و یختارون مجلسه و حدیثه و ان الحور لترسل الیهم انا قد اشتقناکم مع الولدان المخلدین فما یرفعون رءوسهم الیهم لما یرون فی مجلسه (علیه السلام) من السرور و الکرامه.) مستدرک الوسائل، ج10، ص 314).
5-قال ابی عبدالله جعفر بن محمد ... ان افضل ما تاتی به فی هذا الیوم ان تعمد الی ثیاب طاهره فتلبسها و تتسلب قال و ما التسلب قال تحلل ازرارک و تکشف عن ذراعیک کهیئه اصحاب المصائب. (بحار الانوار، ج98، ص 304).
6-حضرت آیت الله میرجهانی طباطبایی (طاب ثراه)، البکاء للحسین (علیه السلام)، ص 68.
7-روی انه لما اخبر النبی صلی الله علیه و اله ابنته بقتل ولدها الحسین و ما یجری علیه من المحن بکت فاطمه بکاء شدیداً و قالت یا ابه متی یکون ذلک قال فی زمان خال منی و منک و من علی فاشتد بکاوها و قالت یا ابه فمن یبکی علیه و من یلتزم باقامه العزاء له فقال النبی یا فاطمه ان نساء امتی یبکون علی نساء اهل بیتی و رجالهم یبکون علی رجال اهل بیتی و یجددون العزاء جیلا بعد جیل فی کل سنه فاذا کان القیامه تشفعین انت للنساء و انا اشفع للرجال و کل من بکی منهم علی مصاب الحسین اخذنا بیده و ادخلناه الجنه یا فاطمه کل عین باکیه یوم القیامه الا عین بکت علی مصاب الحسین فانها ضاحکه مستبشره بنعیم الجنیه (بحارالانوار، ج44، ص 37).
8-نوه ی دختری.
9-مستدرک الوسائل، ج10، ص 319.
10-صحیفه نور، ج10، تاریخ 58/7/30
11-صحیفه نور، ج16، تاریخ 61/3/30.
12-صحیفه نور، ج15، ص 203، تاریخ 60/8/4.
13-صحیفه نور، ج1، تاریخ 58/8/30.
14-وا محمدا! که درود فرشتگان همواره بر تو باد! این[پیکر] حسین توست که در خون غلتیده و اعضایش از هم جدا شده و ردا و عمامه اش به غارت رفته است... (اللهوف علی قتلی الطفوف، ص 133).
15- بیانات در جمع روحانیون استان کهگیلویه و بویر احمد در آستانه ی ماه محرّم 73/3/17.
16- پاسخ به نامه ی امام جمعه ی اردبیل حجت الاسلام والمسلمین آقای مروج 73/3/27.
17- بیانات در جمع روحانیون استان کهکیلویه و بویر احمد در آستانه ی ماه محرّم 73/3/17.

منبع:کتاب « دست پنهان » ، تهیه و تدوین : مؤسسه فرهنگی فخر الأئمه علیهم السلام
/س

راسخون

اهمیت عزاداری :

قیام امام حسین ( ع ) در هر عصر و زمان و برای هر ملت و مردمی پیامی دارد، پیامی که هیچ گاه کهنه نمی شود . اما در شرایطی که همواره ستم پیشگان و استعمارگران خون آشام در تلاش بوده اند تا نقش عاشورا را کمرنگ نموده و بنیانش را براندازند ، موثرترین عاملی که می تواند آن را برای نسلهای آینده حفظ نماید ، مراسم سوگواری امام حسین ( ع ) می باشد . برپا داشتن مراسمی به یاد سید الشهداء در ایام مختلف بویژه ، دهه محرم و روز عاشورا می تواند روشی برای احیاء خط ائمه و تبیین مظلومیت آنان باشد . تاکیدهای فراوان پیامبر و ائمه به برپائی مراسم سوگواری نیز هماهنگ با این اهداف عالیه بوده است . روایت است از امام صادق ( ع ) که فرمودند : " خداوند شیعیان ما را مشمول رحمت خویش سازد . به خدا قسم شیعیان ما همان مومنین اند ، آنان به خدا قسم با حزن و حسرت طولانی خویش ]در عزای ما[ شریک و همــدرد مصیبت های ما خاندانند . "( بحار الانوار ، ج 43 ، ص 222).
همچنین ایشان به فضیل می فرمایند : " آیا مجالس عزا بر پا می کنید و از اهل بیت و آنچه بر آنان گذشته صحبت می کنید ؟ فضیل گفت : آری قربانت گردم ، امام فرمود : این گونه مجالس را دوست دارم پس امر ما را زنده گردانید که هر کس امر ما را زنده کند مورد لطف و مرحمت خدا قرار می گیرد . ]ای فضیل [ : هر کس از ما یاد کند ، یا نزد او از ما یاد کنند و به اندازه بال مگسی اشک بریزد ، خدا گناهانش را بیامرزد اگر چه بیش از کف دریا باشد . "( همان ، ص 282 و 289)
امام رضا ( ع ) در این رابطه می فرماید : " کسی که متذکر مصایب ما شود و به جهت ستم هایی که بر ما وارد شده گریه کند ، در روز قیامت با ما خواهد بود و مقام و درجه مارا خواهد داشت و کسی که مصیبت های ما را بیان کند و خود بگرید و دیگران را بگریاند ، در روزی که همه چشم ها گریان است ، چشم او نگرید و هر کسی در مجلسی بنشیند که در آن مجلس ، امر ما را زنده می کنند ، روزی که قلب ها می میرند ، قلب او نخواهد مرد . "( همان ، ص 278)
اما نکته ای که از تمام این روایات می توان در یافت این است که ائمه ( ع ) ، به منظور حفظ واقعه کربلا و انتقال فرهنگ آن به نسل های آینده ، برگزاری مراسم سوگواری ساده و بی آلایشی را توصیه می نمودند ، اما متاسفانه با گذشت زمان و گسترش مذهب تشیع ، این مراسم به پاره ای از آداب و رسوم قومی و ملی و سلایق فردی و جمعی ممزوج شد ، که خود می تواند مانعی برای درک مناسب پیام عاشورا باشد .