تاثیر روزه بر کاهش و افزایش وزن
ماه رمضان و روزه داری با تغییر رژیم معمول روزانه و وعدههای غذایی، در دریافت میزان انرژی روزانه تغییراتی به وجود میآورد. گذشته از تغییر زمان وعدهها، مواد غذایی که در این ماه وارد الگوی مصرف روزانه میشوند نیز تغییراتی را در همین روند ایجاد میکنند.
این تغییرات برای کسانی که به هر دلیل از رژیم غذایی خاصی در روزهای عادی پیروی میکردهاند مهم تلقی میشود، برای مثال افرادی که برای افزایش وزن تلاش میکنند و یا آنهایی که برای کاهش وزن خود به رژیم لاغری روی آوردهاند، در معرض این تغییرات قرار میگیرند و چنانچه نتوانند خود را با این تغییرات وفق داده و برنامه غذایی خود را با این تغییرات متناسب کنند، ممکن است در ادامه رژیمهای غذایی خود با شکست مواجه شوند.
یکی از مهم ترین فواید روزهداری، بهبود وضعیت بدن و تناسب اندام است که با سوخت بافت چربی و کاهش انرژی دریافتی میسر میشود، بنابراین در صورتی که فرد روزهدار توصیههای بهداشتی را رعایت کند، به طور طبیعی پس از ماه رمضان، به دلیل کاهش چربیهای بدن باید تا چند کیلوگرم کاهش وزن پیدا کند.
روزه و کاهش وزن
این روزها سفرههای سحری وافطار خیلیها با انواع غذاهای چرب و شیرین مانند حلوا، کاچی، خرما، شلهزرد، شیربرنج چرب و شیرین و بالاخره زولبیا و بامیه رنگین میشود. نتیجه اینکه پس از یک ماه روزهداری نه تنها وزن کم نمیکنیم، بلکه با چند کیلو اضافه وزن دوباره به رژیم غذایی معمول خود برمیگردیم و روند چاقی و اضافه وزن را با الگوی غذایی غلط همچنان دنبال میکنیم. تهیه انواع و اقسام خوراکیها، شیرینیهای گوناگون در مهمانیهای افطار نه تنها موجب از بین بردن آثار معنوی روزه می شود، بلکه با اسراف و پرخوری سرانجام اضافه وزن و چاقی را به همراه دارد.
چاقی با ذخیره بیش از حد انرژی به صورت چربی در بدن تعریف میشود. این مشکل در اثر عدم تعادل بین انرژی دریافتی و انرژی مصرفی ایجاد میشود. چاقی از عوامل خطر بروز بیماریهای مزمن مانند فشار خون بالا، افزایش چربیهای خون، دیابت نوع دو، بیماریهای قلبی عروقی و بعضی از انواع سرطانها است.
بر اساس تحقیقات انجام شده حدود 60 درصد جمعیت میانسال کشور مبتلا به اضافه وزن و چاقی هستند. با توجه به شیوع بالای اضافه وزن و چاقی در این گروه سنی و نقش چاقی به عنوان عامل خطر در بروز بیماریهای مزمن و عواقب اقتصادی و اجتماعی آن، لزوم توجه به این معضل بهداشتی بیش از پیش آشکار میشود. به ویژه آن که تحقیقات نشان داده است حتی مقادیر متوسط کاهش وزن به میزان 5 تا 10 درصد، در کاهش خطر بروز بیماریهای مرتبط با چاقی بسیار موثر است.
بیماریهای مرتبط با چاقی و عوارض ناشی از آنها باعث ایجاد بار مالی بر کشور میشود، به طوری که بر اساس برآوردها هزینه ناشی از چاقی 2 تا 8 درصد کل بودجه مراقبتهای بهداشتی را در برمیگیرد. با توجه به این نکات مشخص میشود کسانی که برای کاهش وزن خود تلاش میکنند، باید در این ایام نیز مراقب دریافت کالری خود باشند تا تلاشهای آنها بیهوده نشود.
یک نکته قابل تامل
یکی دیگر از مشکلاتی که ممکن است به علت ناترازی تغذیهای طی ماه رمضان به وجود آید، افزایش چربیهای خون بر خلاف انتظار است. بسیاری از افراد طی این ماه دچار بد خوری و یا پُرخوری میشوند و در مصرف مواد غذایی افراط میکنند، به گونهای که ممکن است حتی در عین کاهش وزن، میزان چربی خونشان افزایش یابد. علت اصلی این مشکل افراط در مصرف شیرینیها و مواد غذایی چرب ناسالم از جمله زولبیا و بامیه است.
با برنامه ریزی درست برای تغذیه و مصرف صحیح مواد غذایی در این ماه و پرهیز از زیاده روی در خوردن غذا، میتوان از برکات معنوی این ماه سود بیشتری جست و فواید بهداشتی روزه را به دست آورد.
مصرف بیرویه این مواد غذایی میتواند متابولیسم (سوخت وساز) بدن را مختل کرده و عوارضی برای بدن ایجاد کند. بنابراین باید از مصرف زیاد غذاهای چرب و سرخ کرده به شدت خودداری کرد، چون بر خلاف آنچه مردم گمان میکنند که طی ماه رمضان به واسطه روزه گرفتن وزن افراد کم میشود و همچنین افرادی که دچار چربی خون بالا هستند، چربی خون آنها کاهش مییابد، در بسیاری از موارد مشاهده شده که پس از ماه رمضان نه تنها کاهش وزن ایجاد نشده، بلکه موجب افزایش وزن و چربی خون هم شده است.
اگر روزهداری به شیوه صحیح انجام شده باشد، میتواند با کاهش کالری دریافتی، نوع خوب کلسترول یا HDL را در بدن افزایش داده و موجب کاهش کلسترول بد یا LDL شود، در غیر این صورت کلسترول بد خون افزایش مییابد.
به علاوه مصرف زیاد مواد غذایی چرب هنگام افطار موجب بیاشتهایی در هنگام سحر میشود، چون هضم چربیها در بدن نیازمند مدت زمان طولانیتر است. خوردن خوراکیها و مواد غذایی تا دیر وقت و به تاخیر انداختن زمان خواب، موجب بیاشتهایی و بیحوصلگی هنگام سحر میشود، بنابراین اگر وعده افطار به صورت مناسب مصرف شود، مشکلی برای وعده سحر ایجاد نخواهد شد.
روزه و افزایش وزن
بر خلاف افراد چاق، افراد لاغری که برای افزایش وزن تلاش میکنند، سوال میکنند که چگونه میتوانند طی ماه رمضان، به رژیم خود ادامه دهند.
در پاسخ به این گروه موارد زیرتوصیه میشود:
شما میتوانید در طول ماه مبارک رمضان نیز از رژیم افزایش وزن خود پیروی کنید. برای این کار میتوانید غذاهای با کالری بالا و حجم کم که بیشتر غذاهای چرب و شیرین هستند را البته با در نظر گرفتن سالم بودن آنها استفاده کنید؛ برای مثال در سوپهای خود خامه اضافه کنید. برنج خود را با کره میل کنید. همچنین میتوانید به خورشها، قدری آرد اضافه کنید تا هم غلیظتر شوند و هم میزان کالری آنها بیشتر شود.
استفاده مناسب از مواد غذایی شیرین مانند خرما، شله زرد ، فرنی، حلوا ، کاچی و شیربرنج با عسل، راه دیگری برای دریافت کالری بالا است.
استفاده از تمام وعدههای غذایی و میان وعدهها در مدت زمان مجاز، به دریافت مقادیر اضافی کالری کمک میکند، بنابراین به خصوص وعده سحری را از دست ندهید و آن را جایگزین وعده ناهار که حذف میشود، کنید.
زیبا کاوهیی
سلامتیران
نظرات ()
ای دنیا کاش علی دیگری میآوردی!
نگاه بزرگان به امام علی(علیهالسلام)
جبران جلیل
«به عقیده من على بن ابیطالب(علیهالسلام) نخستین مرد از قوم عرب است که وجودش جامع همه فضائل کامله بوده، و روح فضیلت را در قوم خویش دمید و آهنگ آن را به گوش مردم رسانید که پیش از آن مانند آن را نشنیده بودند، به گونهاى که آنها در بین تاریکىهاى جاهلیّت از روش روشن او متحیّر ماندند، آن کس که طریقه امام على(علیهالسلام) را پسندید به فطرت سلیم بازگشت و از نهاد پاک خود راى گرفت، و آنکه از درِ خصومت وارد شد، جاهلیّت را ترجیح داد، چه او فرزند جاهلیّت بود.»
جبران خلیل معتقد بود که: دو طایفه شیفته روش على بودند؛
یکى خردمندان پاک دل،
و دیگرى نیکو سرشتان با ذوق .
على بن ابیطالب(علیهالسلام) شهید عظمت خویش گشت، او از دنیا رفت در حالى که نماز بر زبانش جارى و دلش از شوق خدا لبریز بود، مردم عرب حقیقت مقام او را درک نکردند، تا گروهى از مردم کشور همسایه آنها "ایران" برخاسته این گوهر گرانبها را از سنگ تشخیص داده و او را شناختند.
جبران خلیل اضافه مى کند که:
على(علیهالسلام) مانند پیامبران درگذشت، مقام و شان او در بصیرت و بینائى مانند پیامبران بود، و اختصاص به شهر و بلد و قوم و زمان و مکان خاصّى نبوده است، بلکه شخصیت او بین المللى بود.
جبران همیشه نامِ على(علیهالسلام) را در مجالس خاصّ و عامّ به زبان مىآورد و تعظیم مىکرد و مىگفت على از جهان رفت، اما هنوز رسالت خویش را، به کمال تبلیغ نکرده بود.(1)
شبلى شمیل
شبلى شمیل(2) درباره على(علیهالسلام) مىگوید:
امام على(علیهالسلام) شخصیتى است که پس از چهارده قرن یک فرد مادى که پیوند او با تمام مذاهب گسسته است و جز مادّه و انرژى چیزى را نمىپذیرد، درباره امام على(علیهالسلام) چنین مىگوید:
جبران خلیل معتقد بود که: دو طایفه شیفته روش على بودند؛
یکى خردمندان پاک دل،
و دیگرى نیکو سرشتان با ذوق .
اَلاِْمامُ عَلِىُّ بْنَ ابیطالِبٍ عَظیمُ الْعُظَماءِ نُسْخَةٌ مُفْرَدَةٌ لَمْ یَرَلَها الشَّرقُ وَ لاالغَرْبُ صُورةً طِبَقَ الاصْلَ لا قَدیما وَ لا حِدیثا؛ امام و پیشواى انسانها على بن ابیطالب(علیهالسلام) بزرگ و یگانه نسخهایست با اصل خود (پیامبر عالیقدر اسلام) مطابق است، هرگز اهل شرق و غرب، نسخهاى مطابق او، در گذشته و حال ندیده است.(3)
میخائیل نعیمه
میخائیل نعیمه، یکى از دانشمندان ملت مسیح است، در مقدمه و تقریظى که بر کتاب "صوت العدالة الانسانیّه" نوشته، درباره حضرت على(علیهالسلام) چنین مىگوید:
پهلوانى امام(علیهالسلام) نه تنها در میدان نبرد بود، بلکه در روشنبینى و پاکدلى و بلاغت و سحر بیان و اخلاق فاضله و شور ایمان و بلندى همّت و یارى ستمدیدگان و ناامیدان و متابعت حق و راستى و بالجمله در همه صفات حسنه، پهلوان بود.
هر چند مدتها بر آن گذشته است، اما هنوز سودهاى بسیارى از آن مىتوان برد،
هرگاه بخواهیم بنیاد زندگى نیکو و سعادتمندى را بگذاریم، باید به روش او رجوع کرده و دستور و نقشه را از او بگیریم.(4)
جوح جرداق
جُرج جرداق مسیحى، نویسنده معروف لبنانى در کتاب «صوت العدالة الاسلامیّة» درباره على (علیهالسلام) چنین مىنویسد:
ماذا عَلَیْکِ یا دُنْیا لَوْ حَشَدْتِ قُواکِ فَاَعْطَیْتِ فى کُلِّ زَمَنٍ عَلِیّا بِعَقْلِهِ وَ قَلْبِهِ وَ لِسانِهِ وَ ذى فِقارِهِ؛ اى دنیا چه مىشد اگر همه نیروهایت را در هم مىفشردى و در دوران ما شخصیتى مانند على(علیهالسلام) را با آن عقل و دل و زبان و شمشیر، نمودار مىکردى؟(5)
کارلیل فیلسوف انگلیسى
فیلسوف انگلیسى، کارلیل، در بخشهاى اسلامى هرگاه به نام على(علیهالسلام) مىرسید، بزرگى على چنان او را به وجد مىآورد و نیروى عظمت آن حضرت چنان تحریکش مىکرد که از بحث علمى بیرون مىشد و بى اختیار شروع به مدیحه سرائى او مىکرد و چنین مىگفت:
«ما نمىتوانیم على را دوست نداشته باشیم و به وى عشق نورزیم زیرا هر چه خوبى هست که ما آن را دوست داریم، همه در على جمع بوده است، او جوانمرد شریف و بزرگوارى بود که دلش سرشار از مهر و عطوفت و دلیرى بود، از شیر شجاعتر، اما شجاعتش آمیخته با مهر و عطوفت و لطف و احسان بود.
پیش از رحلت خود درباره قاتلش از او نظرخواهى کردند، فرمود:
اگر زنده ماندم خود مىدانم چه کنم و اگر درگذشتم اختیار با شماست، اگر او را خواستید قصاص کنید به جاى یک ضربت، یک ضربت بیش نزنید، و اگر عفو نمایید به تقوا نزدیکتر است.»(6)
پهلوانى امام(علیهالسلام) نه تنها در میدان نبرد بود، بلکه در روشنبینى و پاکدلى و بلاغت و سحر بیان و اخلاق فاضله و شور ایمان و بلندى همّت و یارى ستمدیدگان و ناامیدان و متابعت حق و راستى و بالجمله در همه صفات حسنه، پهلوان بود.
لامنس، مستشرق معروف مىگوید:
براى عظمت على بن ابیطالب این بس که تمام اخبار و تواریخ علمى اسلامى، از او سرچشمه مىگیرد، او حافظه و قوّه شگفت انگیزى داشته که همه علماء و دانشمندان، اخبار و احادیث خود را براى وثوق و اعتبار به او مىرسانند.
علماى اسلام از مخالف و موافق، از دوست و دشمن مفتخرند که گفتار خود را به على(علیهالسلام) مستند دارند.
چه گفتار او حجیّت قطعى داشت و او باب مدینه علم بود و با "روح کلّى" پیوند تامّ داشته است.(7)
بولس سلامه
وی یکى از شخصیتهاى ادبى و از مفاخر شعراى مسیحى عرب به شمار مىرود، او دیوان اشعارش را به هدف مقدّس تعریف و توصیف على(علیهالسلام) مشحون ساخته است.(8)
نظر بارون کاردیفو، در مورد على(علیهالسلام)
عالِمِ فرانسوى "بارون کاردیفو" در اسباب و علل حوادث اسلام تفحّص کامل نموده و حقایق بسیارى در این موضوع کشف کرده و آن را با اُسلوب شیرین مربوط به یکدیگر قرار داده و از پهلوانى و شجاعت على (علیهالسلام) در جنگهاى مسلمانان با قریش بسیار سخن گفته و دلیرى او را مىستاید و مىگوید:
على(علیهالسلام) پهلوانى بود که در عین دلیرى دلسوز و رقیق القلب بود، شهسوارى بود که در هنگام رزم آزمایى زاهد بود او از دنیا صرف نظر نموده و به مقام و منصب بى اعتنائى بود، او در راه حقیقت جان خویش را فدا کرد، روح او بسیار عمیق، و انتهاى آن ناپدید و در هر جایى خوف الهى او را فرو گرفته بود.(9)
سخنان «مادام دیالافوا» (سیّاح فرانسوى) در مورد امام على (علیهالسلام)
مادام دیالافوا در مقام تعریف حضرت على(علیهالسلام) چنین مىنویسد:
احترام على(علیهالسلام) در نزد شیعه به منتهى درجه است و حقّا هم باید اینطور باشد، زیرا این مرد بزرگ علاوه بر جنگها و فداکارىهایى که براى پیشرفت اسلام کرد در دانش و فضائل و عدالت و صفات نیک بى نظیر بود و نسلى پاک و مقدّس هم از خود باقى گذارد.
على کسى است که در قضاوت به منتهاى درجه عدالت رفتار مىکرد و در اجراى قوانین الهى اصرار و پافشارى داشت .
على کسى است که تمام اعمال و رفتارش نسبت به مسلمانان منصفانه بود.
فرزندانش نیز از او پیروى کردند و براى پیشرفت مذهب اسلام مظلومانه تن به شهادت دادند.
امیرالمؤمنین على(علیهالسلام) کسى است که بتهایى را که اعراب، شریک خداى یگانه مىپنداشتند، همه را شکست و وحدتپرستى را تبلیغ کرد.
على کسى است که در قضاوت به منتهاى درجه عدالت رفتار مىکرد و در اجراى قوانین الهى اصرار و پافشارى داشت .
على کسى است که تمام اعمال و رفتارش نسبت به مسلمانان منصفانه بود.
على کسى است که تهدید و نویدش قطعى بود.
«مادام دیالافوا» در ادامه این بحث خطاب به خود چنین مىگوید:
اى چشمان من گریه کنید و اشکهاى خود را با آه و ناله من مخلوط نمائید و براى اولاد پیامبر که مظلومانه شهید شدند، عزادارى کنید.(10)
پطروفشکسى، استاد دانشگاه لنینگراد، گوید:
على(علیهالسلام) تا سرحدّ شور و عشق پاىبند دین و صادق و راستگو بود ... و تمام صفات اولیاء الله یکجا در وجودش جمع بود.(11)
تبیان
حب علی (ع) در قرآن
منابع مقاله:
مجموع آثار، ج 16، شهید مرتضی مطهری؛
قرآن سخن پیامبران گذشته را که نقل میکند میگوید همگان گفتند: «ما از مردم مزدی نمیخواهیم، تنها اجر ما بر خداست» .اما به پیغمبر خاتم خطاب میکند:
قل لا اسالکم علیه اجرا الا المودة فی القربی (1).
بگو از شما مزدی را درخواست نمیکنم مگر دوستی خویشاوندان نزدیکم.
اینجا جای سؤال است که چرا سایر پیامبران هیچ اجری را مطالبه نکردند و نبی اکرم برای رسالتش مطالبه مزد کرد، دوستی خویشاوندان نزدیکش را به عنوان پاداش رسالت از مردم خواست؟
قرآن خود به این سؤال جواب میدهد:
...............................................
1- شوری/23.
278
قل ما سالتکم من اجر فهو لکم ان اجری الا علی الله (1).بگو مزدی را که درخواست کردم چیزی است که سودش عاید خود شماست.مزد من جز بر خدا نیست.
یعنی آنچه را من به عنوان مزد خواستم عاید شما میگردد نه عاید من.این دوستی کمندی استبرای تکامل و اصلاح خودتان.این اسمش مزد است و الا در حقیقتخیر دیگری است که به شما پیشنهاد میکنم، از این نظر که اهل البیت و خویشان پیغمبر مردمی هستند که گرد آلودگی نروند و دامنی پاک و پاکیزه دارند (حجور طابت و طهرت)، محبت و شیفتگی آنان جز اطاعت از حق و پیروی از فضایل نتیجهای نبخشد و دوستی آنان است که همچون اکسیر، قلب ماهیت میکند و کامل ساز است.
مراد از «قربی» هر که باشد مسلما از برجستهترین مصادیق آن علی علیه السلام است.فخر رازی میگوید:
«زمخشری در کشاف روایت کرده: «چون این آیه نازل گشت، گفتند: یا رسول الله! خویشاوندانی که بر ما محبتشان واجب است کیانند؟ فرمود: علی و فاطمه و پسران آنان» .
از این روایت ثابت میگردد که این چهار نفر «قربای» پیغمبرند و بایست از احترام و دوستی مردم برخوردار باشند، و بر این مطلب از چند جهت میتوان استدلال کرد:
1.آیه الا المودة فی القربی .
2.بدون شک پیغمبر فاطمه را بسیار دوست میداشت و میفرمود: «فاطمه پاره تن من است.بیازارد مرا هر چه او را بیازارد» و نیز علی و حسنین را دوست میداشت، همچنانکه روایات بسیار و متواتر در این باب رسیده است.پس دوستی آنان بر همه امت واجب است (2) زیرا قرآن میفرماید:
...............................................
1- سبا/47.
2- محبت پیغمبر نسبتبه آنان جنبه شخصی ندارد، یعنی تنها بدین جهت نیست که مثلا فرزند یا فرزندزاده او هستند، و اگر کسی دیگر هم به جای آنها میبود پیغمبر آنها را دوست میداشت.پیغمبر از آن جهت آنها را دوست میداشت که آنها فرد نمونه بودند و خدا آنها را دوست میداشت و الا پیغمبر اکرم فرزندان دیگری هم دوست میداشت که آنها فرد نمونه بودند و خدا آنها را دوست میداشت و الا پیغمبر اکرم فرزندان دیگری هم داشت که نه او با آنها به این شکل محبت داشت و نه امت چنین وظیفهای داشتند.
279
«و اتبعوه لعلکم تهتدون» (1) از پیغمبر پیروی کنید، شاید راه یابید و هدایتشوید. و باز میفرماید: «لقد کان لکم فی رسول الله اسوة حسنة» (2) از برای شماست در فرستاده خدا سرمشقی نیکو. و اینها دلالت میکند که دوستی آلمحمد - که علی و فاطمه و حسنین هستند - بر همه مسلمین واجب است» .
حوزه دات نت
عابدترین عابد
عبادت و دعا (15)
علی به مرحله ای رسیده است که طی الارض و این جور مسائل برای او آب خوردن است. شنیده ام یک آدم جاهل نادانی گفته است برای یک آدم یک متر و نیمی یا دو متری (یعنی العیاذ بالله علی بین ابی طالب)، برای دو متر قد آمده اند اینهمه فضائل و معجزات ساخته اند! مرده شور عقل اینها را ببرد. اینها خیال کرده اند اینجور مسائل با هیکل درست می شود. بنابراین کسی که قدش دو متر است او باید یک اثر بیشتری داشته باشد. از نظر این جور آدمها اگر معجزه ای در دنیا وجود داشته باشد مال «عوج بن عُنُق» است چون هیکلش خیلی بزرگ بوده. اینها چرا انسان را نمی خواهند بشناسند؟! چرا معنی عبودیت را نمی خواند بفهمند؟! اگر کسی گفته «ولایت تکوینی» یعنی این؛ نگفته خدا کار عالم را العیاذ بالله به یک انسان واگذار کرده و خودش رفته گوشه ای نشسته. چنین چیزی محال است.
ولایت تکوینی یعنی اصلاً قدم اول عبودیت ولایت است ولی درجه به درجه
ولایت تکوینی یعنی اصلاً قدم اول عبودیت ولایت است ولی درجه به درجه. (ولایت یعنی تسلط و قدرت) درجه ی اولش این است که مالک این دست می شوید، مالک این چشم می شوید، مالک این گوش می شوید، مالک پای خودتان می شوید، مالک غرایز خودتان می شوید. قدم دوم، مالک اندیشه ی خودتان می شوید، مالک نفس خودتان در مقابل بدن خودتان می شوید. قدم به قدم پیش می روید تا می رسید به آنجا که یک تسلطی هم بر جهان تکوین پیدا می کنید. دیگر این حرفها را ندارد. این حرفها منتهای بی شعوری و بی معرفتی است. ما علی را به این جهت دوست داریم و به این جهت شیفته ی علی هستیم که در فطرت بشر این موضوع نهفته است،[علی یعنی] آن که از خود بیخود شده است، آن که دیگر خودی در جانی او وجود ندارد، هر چه هست خداست و جز خدا چیز دیگری در بساط او نیست
.علی علیه السلام در بستر شهادت
برویم به عیادت این بنده ی صالح پروردگار. امشب شب بسیار پراضطرابی است برای فرزندان علی، برای شیعیان و دوستان علی. کم و بیش بسیاری فهمیده بودند که دیگر علی علیه السلام از این ضربت مسموم نجات پیدا نخواهد کرد. همان طور که شنیده اید علی علیه السلام در جنگ خندق از عمروبن عبدود یک ضربت سختی خورد که بر فرق نازنین علی فرود آمد و سپر علی را شکست و مقداری از فرق امام را شکافت اما به گونه ای نبود که خطرناک باشد و در مرحله ی بعد امام او را به خاک افکند. آن زخم بهبود پیدا کرد. نوشته ان که ضربت این لعین ازل و ابد در همان نقطه وارد شد که قبلاً ضربت عمروبن عبدود وارد شده بود. شکاف عظیمی در سر مبارک علی پیدا شد. خیلی افراد باز امیدوار بودن که علی علیه اسلام بهبود پیدا کند. یکی از فرزندان علی، ظاهراً دختر بزرگوارش ام کلثوم، وقتی آمد عبور کند چشمش به عبدالرحمن بن ملجم افتاد، گفته ای لعین ازل و ابد! به کوری چشم تو امیدوارم خدا پدرم را شفا عنایت کند.
لبخندی زد، گفت من این شمشیر را به هزار درهم خریده ام، شمشیر بسیار کارآمدی است، هزار درهم داده ام این شمشیر را مسموم کرده اند. من خودم می دانم این ضربتی که من بر پدر تو زدم اگر آن را بر همه ی مردم تقسیم کنند همه ی مردم می میرند، خاطرت جمع باشد. این سخن تا حدود زیادی امید فرزندان علی را از علی قطع کرد. گفتند طبیب بیاورید. مردی است به نام هانی بن عمرو سَلولی. ظاهراً این مرد – آن طور که یک وقتی در تاریخ خوانده ام – طبیعی بوده است که در همین دانشگاه جندی شاپور که در ایران بوده است و مسیحیهای ایران آن را اداره می کرده اند تحصیلات طبی کرده بود و اقامتش در کوفه بود. رفتند و این مرد را احضار کردند و آوردند تا معاینه کند و بلکه بتواند معالج کند. نوشته اند دستور داد گوسفندی یا بزی را ذبح کردند. از ریه ی او رگی را بیرون کشید، آن رگ را گرما گرم در محل زخم انداخت، می خواست ببیند آثار این سم چقدر است یا می خواست بفهمد چقدر نفوذ کرده است؛ اینها را دیگر من نمی دانم، ولی همین قدر می دانم که تاریخ چنین نوشته است: وقتی که این مرد از آزمایش طبی خودش فارغ شد سکوت اختیار کرد، حرفی نزد؛ فقط همین قدر رو کرد به امیرالمؤمنین و عرض کرد: یا امیرالمؤمنین! اگر وصیتی دارید بفرمایید. اینجا بود که دیگر امید خاندان و کسان علی و امید شیعیان علی قطع شد.
[علی یعنی] آن که از خود بیخود شده است، آن که دیگر خودی در جانی او وجود ندارد، هر چه هست خداست و جز خدا چیز دیگری در بساط او نیست
علی علیه السلام کانون مهر و محبت و بغض و عداوت هر دو است. دوستانی دارد سر از پا نشناخته، و دشمنانی دارد الدّالخصام. همین طور که دشمنی مانند عبدالرحمن ملجم دارد، دوستان عجیبی هم دارد. در ظرف نزدیک به دو شبانه روز که گذشته است، دوستان علی ولوله ای دارند ، دور خانه ی علی اجتماع کرده اند و همه ی اینها اجازه می خواهند از علی عیادت کنند و همه می گویند یک بار به ما اجازه بدهید جمال مولای خودمان را زیات کنیم؛ آیا ممکن است یک بار دیگر ما صدای علی را بشنویم، چهره ی علی را ببینیم؟
یکی از آنها اسبغ بن نُباته است، می گوید دیدم مردم دور خانه ی علی اجتماع کرده اند، مضطربند، گریه و ناله می کنند، همه منتظر اجازه ی ورود هستند. تا دیدم امام حسن علیه السلام بیرون آمد و از طرف پدر بزرگوارش از مردم تشکر کرد که محبت کرده اند. بعد فرمود: ایها الناس! وضع پدر من وضعی نیست که شما بتوانید با ایشاان ملاقات کنید.
پدرم از شما معذرت خواهی کرده و فرموده است بروید به خانه های خودتان، متفرق بشوید، چرا اینجا ایستاده اید؟ برای من امکان ملاقات شما میسر نیست. مردم متفرق شدند ولی من هرچه فکر کردم دیدم نمی توانم بروم، این پای من یارا نمی دهد دور شوم. ایستادم. بار دیگر امام مجتبی آمد، مرا دید، گفت: اصبغ! مگر نشنیدی که من چه گفتم؟ عرض کردم: بله آقا شنیدم. چرا نرفتی؟ عرض کردم: دل من حاضر به رفتن نمی شود. دلم می خواهد هر جور هست یک بار دیگر آقا را زیارت کنم. رفت و برای من اجازه گرفت. رفتم به بالین امیرالمؤمنین، دیدم یک عصابه ی زردی یعنی یک دستمال زردی به سر امیرالمومنین بسته اند. من تشخیص ندادم که آیا چهره ی علی زردتر بود یا این دستمال. بعضی گفته اند مقاومت بدن علی در مقابل ضربت شمشیر و این مسمومیت یک امر خارق العاده است؛ علی القاعده باید علی به ضرب همان شمشیر از دنیا می رفت. در این لحظات آخر، علی گاهی بی هوش می شد، گاهی به هوش می آمد. وقتی به هوش می آمد بر زبان مقدسش به ذکر خدا و نصیحت و موعظه جاری بود؛ چه نصایحی، چه مواعظی، چه سخنانی! دیگر در آن وقت غیر از اولاد علی کسی کنار علی حاضر نبود.
ذکر مصیبت من همین یک کلمه است. اطفال علی دور بستر علی را گرفته اند، می بینند آقا گاهی صحبت می کند و گاهی از حال می رود. یک وقت صدای علی را شنیدند، مثل اینکه با کسی حرف می زند، با فرشتگان حرف می زند: اِرفَقوا مَلائکةَ رَبّی بی فرشتگان پروردگارم که برای قبض روح من آمده اید! با من به مدارا رفتار کنید. یکمرتبه دیدند صدای علی بلند شد: اَشهَدُ اَن لا الِهَ اِلاَّ اللهُ وَحدَهُ لا شریکَ لَهُ و اَشهدُ اَنَّ محمّداً عبدهُ و رسولُهُ اَلرَّفیقُ الاَعلی الرَّفیقُ الاَعلی. اینها سخنان علی بود: شهادت می دهم به وحدانیت خدا، شهادت می دهم به رسالت پیغمبر. جان به جان آفرین تسلیم کرد. فریاد شیون از خانه ی علی بلند شد...
رضا سلطانی_گروه دین و اندیشه
کلید آزادی از قفس گناهان
ماه رمضان، ماه آزاد شدن
بزرگان ما گفتهاند: گرچه روزه گرفتن سخت و دشوار است، ولی لذت شنیدن این ندای خداوند که میفرماید: ?یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ ...?[?] خستگی روزه را از انسان میگیرد: «لذة ما فی النداء أزال تعب العبادة والعناء»[?] با شنیدن این ندا عبادت برای ما سهل و روان میگردد.
رسول خدا(صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) در آخرین جمعه? ماه شعبان خطبهای ایراد فرمودند که: «یا أیّها الناس إنّ أنفسکم مرهونةٌ بأعمالکم ففکّوها بإستغفارکم»[?] مردم شما آزاد نیستید؛ در قفس هستید و نمیدانید که در قفس هستید. گناهانتان شما را در فقس زندانی کرده است. در ماه مبارک رمضان با استغفار، خود را آزاد کنید.
انسان گناهکار بدهکاراست و بدهکار باید گرو بسپرد. اینجا خانه و زمین را به عنوان گرو قبول نمیکنند؛ بلکه جان را به گرو میکیرند. آنکه میگوید من هر چه بخواهم میکنم، هر جا بخواهم میروم و هر چه بخواهم میگویم، او اسیر است؛ آزاد نیست. گرفتار هوس و آزاست، برده است نه آزاد.
هیچ ارزشی در اسلام به اندازه ارزش آزادی نیست. علی(علیهالسلام) میفرماید: «من ترک الشهوات کان حرّاً»[?] آزاد کسی است که شهوتها را ترک کند.
معصومین(علیهمالسلام) در بسیاری از کلمات به ما آموختند که آزاد بشوید. آزاد شدن از دشمن بیرونی چندان مهم نیست. آزاد شدن از دشمن درونی مهم است.
راه تشخیص بنده بودن یا آزاد بودن این است که اگر به دلخواه خود عمل میکنیم معلوم میشود در قفس آز و طمع زندانی هستیم؛ و اگر به خواسته? خدای سبحان عمل کنیم، آزاد هستیم. انسان آزاد به غیر خدا نمیاندیشد.
از برجسته ترین وظایف در ماه مبارک رمضان آزاد شدن و رهیدن است. انسان باید این قفسها و میلههای پولادین را که با دست خود ساخته بشکند.
راه آزادی،استغفار و طب آمرزش است.از این رو گفتهاند: در شبانه روز چندین بار بگویید «استغفر الله ربی وأتوب إلیه»[?] .
در نماز و غیر نماز برای خود و دیگران طلب آمرزش کنید، نه برای رهایی از آتش و نه برای رفتن به بهشت و متنعم شدن در آن بلکه باید هدف بالاتر از این مسائل باشد.
انسان گناهکار بدهکاراست و بدهکار باید گرو بسپرد. اینجا خانه و زمین را به عنوان گرو قبول نمیکنند؛ بلکه جان را به گرو میکیرند. آنکه میگوید من هر چه بخواهم میکنم، هر جا بخواهم میروم و هر چه بخواهم میگویم، او اسیر است؛ آزاد نیست. گرفتار هوس و آزاست، برده است نه آزاد.
انقلاب اسلامی هم برای آزادی بود؛ اما نه آزادی از بندگی خدا. انقلاب برای این بود که ما بنده? خدا شویم ولا غیر. دین را از حکومت دیگران نجات دهیم تا فقط در اختیار خداوند باشد.
امیر مؤمنان (علیهالسلام) در نامهای به مالک اشتر میفرماید: «إنّ هذا الدین کان أسیراً فی أیدی الأشرار، یعمل فیه بالهوی و یُطلب به الدنیا»[??] این دین اسیر دشمنان بود، به میل خود عمل کرده و دنیا طلبی مینمودند.
کسانی که در دنیا شکست میخورند گرفتار اسارت نفس هستند. هم میل به ماندن در دنیا دارند و هم از رها شدن میترسند. اسلام این دو اصل را محکوم، و دو اصل اصیل دیگری جایگزین آن کرده است: یکی اینکه به طبیعت دل نبندید، دیگر آنکه از ماورای طبیعت نترسید.
علی (علیهالسلام) فرمود: «ألا حرٌّ یَدعُ هذه اللّماظة لأهلها»[??] آیا انسان آزادهای پیدا میشود که این مانده? لای دندان نسل گذشته را ترک کنید؟ آنچه فعلاً به نام دنیاست مانند مقام، مسکن، زمین یا ثروت و… از آنها نسل قبل، استفاده کرده و لای دندانش مانده و امروز به شما رسیده است. آنچه فعلاً در روی زمین است، همه? این مقامها، ثروتها، اوهام و خیالها، تهمانده و لُماظهای است که انسان آزاده باید آن را رها کند.
در قرآن کریم میفرماید: ?کُلُّ امْرِئٍ بِمَا کَسَبَ رَهِینٌ?[??] یا در جایی دیگر: ?کُلُّ نَفْسٍ بِمَا کَسَبَتْ رَهِینَةٌ? همه در گرو عمل خویش هشتند. فقط یک عده آزادند: ?إِلاَّ أَصْحَابَ الیَمِینِ?[??] . اصحاب یمین افرادی هستند که، مصاحب با میمنت و همنشین با یُمن و برکتند. چیزی جزء برکت از آنها انتظار نمیرود. و آنها هم کاری جزء یُمن و برکت ندارند. این بهترین نعمت است که خداوند سبحان ما را به تحصیل آن فرا میخواند.
ماه رمضان،ماه آزاد شدن است؛ هر روزکه میگذرد، یک بند از بندهایی که با دست خود تنیدهایم، باید بگسلد تا آزاد شویم. بهترین راه برای آزاد شدن پی بردن به حکمتهای عبادات است.
برگرفته از بیانات آیت الله جوادی آملی(مد ظله العالی)
تنظیم برای تبیان: گروه دین و اندیشه_شکوری
روزه شما چقدر می ارزد؟
روزه برای این است که انسان به تقوا برسد: ﴿لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ﴾[1] . و انسان با تقوا دو درجه دارد: یکی همان بهشتی که در آن نعمتهای فراوان موجود است: ﴿إِنَّ المُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ﴾[2] و این برای لذایذ ظاهری است. یکی هم مقام عنداللهی شدن است ﴿فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِیکٍ مُقْتَدِرٍ﴾[3] در این مرحله دیگر سخن از سیب و گلابی نیست. چون جنت و نهر، مأکولات و مشروبات از آن جسم و بدن اوست امّا لقای حق برای روح اوست. این سرّ و باطن روزه است.
امام صادق (علیهالسلام) فرمود: «للصائم فرحتان، فرحة عند إفطاره وفرحة عند لقاء الله»[4] روزهدار دو وقت خوشحال است؛ یکی هنگام افطار و دیگری هنگام ملاقات با پروردگار. و در جای دیگر میفرماید: «للصائم فرحتان، حین یفطر وحین یلقی ربّه عزّوجلّ»[5] .
روزهدار در بعضی دعاها از خداوند، جمال تام میخواهد: «اللّهم إنّی أسألک من جمالک بأجمله وکُلّ جمالک جمیل»[6] .
نظامی گنجوی شاعر معروف در تبیین عشق مجازی و حقیقی، میگوید: در پایان امر که لیلی مریض شد به مادرش وصیت کرده گفت: مادر پیام مرا به مجنون برسان و به او بگو: اگر خواستی به کسی علاقهمند شوی، به موجودی که با یک تب از بین میرود دل نبند.
حیف است که انسان به خودش و به غیر خدا و به هر آنچه که متغیّر است، دل ببندد؛ زیرا هر چه غیر خداست، در معرض زوال و تغییر است و نمیتواند جزای انسان باشد؛ جزای روزه دار، لقای حق است.
به ما گفتهاند، جمال مطلق را در سحرهای ماه مبارک رمضان، بخواهید و به گوش دادن بسنده نکنید، زیرا گوش دادن غیر از خواستن است. چه مقام بلندی برای انسان میسور بود که به ما گفتهاند: بگویید: «اللّهم إنّی أسألک من نورک بأنوره وکُلّ نورک نیّر» این ادعیه را در ماه مبارک رمضان به ما آموختند برای اینکه انسان روزهدار، لایق چنین سخن گفتن است و این دهان میتواند بگوید: «اللّهم إنّی أسألک من جلالک بأجلّه وکُلّ جلالک جلیل» .[7]
سخن از حور و غلمان، سیب و گلابی و جنّات و نهر نیست؛ بلکه سخن از کمالات معنوی است و این مقام برای انسان وجود دارد، اگر این مقامات برای ما نبود، دستور خواندن این دعاها را نمیدادند. پس میشود به آن مقام رسید؛ چون میتوان روزه مستحبی گرفت و افطاری خود را به یک غیر مسلمان اسیر داد.
بخشی از احکام فقه اسلامی احکام مربوط به «وقف» است، فقها گفتهاند که انسان میتواند باغ، ملک یا مغازهای را برای امرار معاش کافر وقف کند! و این خود عبادت است جزء اینکه کافر حربی باشد و مهدور الدم. از پیامبر اسلام (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) نقل شده که فمودهاند: «لکلّ کبدٍ حراء أجر»[8] در کتابهای فقهی به اطلاق این حدیث تمسک شده و گفتهاند که: اگر انسان حیوان گرسنهای را سر یا درندهای را سیراب کند پاداش بهشت دارد.
اگر انسان روزهٴ مستحبی بگیرد و محصول دستاس خود را به صورت نان در بیاورد و به اسیر بدهد و بگوید ﴿إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ﴾[9] چرا که ﴿فَأَیْنََما تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّهِ﴾[10] این ممکن است. اگر خدامتگزار خاندان عصمت، یعنی فضه خادمه در کار اطعام حضور دارد معلوم میشود ما هم میتوانیم به این مقام برسیم و اگر خودمان را ارزان فروختیم ضرر کردهایم.
ارزش انسان
روایت لطیفی را مرحوم کلینی از امام هفتم (سلاماللهعلیه) نقل فرموده، که مرحوم محقق داماد، در شرح آن بیان شیرینی دراد.
حدیث این است که حضرت فرمود: «إنّ أبدانکم لیس لها ثمن إلاّ الجنّة، فلا تبیعوها بغیرها»[11] بدن شما به اندازه بهشت میارزد؛ آن را بهغیر بهشت نفروشید. که ضرر خواهید کرد.
مرحوم محقق داماد میفرماید: این روایت ناظر به آن است که روحتان فوق بهشت است. روح را باید به «جنّة اللّقاء» بدهید. روحتانبایستی به ﴿عِندَ مَلِیکٍ مُقْتَدِرٍ﴾[12] برسد و بهترین راه برای عند اللهی شدن روزه گرفتن است [13]
باطن روزه به صورت لقای خدا ظهور میکند و برای انسان، همتی بالاتر از لقای حق فرض ندارد. چون انسان موجودی ابدی است که هرگز از بین نمیرود، بلکه در نهایت از عالمی به عالم دیگر منتقل میشود. اگر باطن روزه نصی او شد، پیوسته در محضر حق است؛ بدون اینکه از حضور دایمی رنج ببرد. یکنواختی در بهشت رنجآور نیست، اصولاً در آنجا رنجی وجود ندارد؛ خواه بهشت ظاهری که ﴿جَنَّاتٌ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ﴾[14] باشد یا بهشت معنوی. انسان بدون اینکه رنج و خستگی و تشنگی و گرسنگی را بچشد، لذت سیری را احساس میکند؛ وضعیت بهشت مانند دنیا نیست.
برگرفته از :
بیانات آیت الله جوادی آملی
تنظیم برای تبیان: گروه دین و اندیشه_شکوری
سلام و مژده خدا به خدیجه(س)
در روایات اسلامی در شأن و مقام ارجمند امالمؤمنین حضرت خدیجه کبری (سلام الله علیها) سخن فراوان با تعبیرات گوناگون به میان آمده است.
برای نمونه به چند تعبیر اشاره میشود:
1- پیامبر (صلی الله علیه واله) فرمود: جبرئیل نزد من آمد و گفت: ای رسول خدا! این خدیجه است، هرگاه نزد تو آمد، بر او از سوی پروردگارش و از طرف من، سلام برسان: «و بشرها بیت فی الجنه من قصب لاصخب و لانصب»،«و او را به خانهای از یک قطعه (از زبرجد) در بهشت که در آن رنج و ناآرامی نیست، مژده بده» (1)
2- پیامبر اکرم در تفسیر (آیه 27 مطففین) «عیناً یشرب بها المقربون؛ همان چشمه بهشتی که مقربان از آن مینوشند»
فرمود: «المقربون السابقون؛ رسول الله، و علی بن ابیطالب و الأئمه، و فاطمه بنت محمد؛»
«از مردان بسیاری به حد کمال رسیدند، و از زنان به درجه آخر کمال نرسیدند مگر چهار زن که عبارتند از: آسیه، مریم، خدیجه، فاطمه» (2)
و او را به خانهای از یک قطعه (از زبرجد) در بهشت که در آن رنج و ناآرامی نیست، مژده بده
3- امیر مؤمنان علی (علیه السلام) فرمود:
«سادات نساء العالمین اربع: خدیجه بنت خویلد و فاطمه بنت محمد و آسیه بنت مزاحم و مریم بنت عمران؛»
«سرور بانوان دو جهان چهار بانو است که عبارتند از: خدیجه، فاطمه، آسیه و مریم» (3)
پیام این روایات این است که به رازهای عظمت مقام این بانوی ارجمند پیببریم و شایستگیهای او را بشناسیم و از او در مسیر تکامل به عنوان برترین الگو، پیروی کنیم.
خدیجه همسر رسول خدا در دنیا و آخرت
پیامبر (صلی الله علیه واله) فرمود:
«اشتاقت الجنه إلی أربع من النساء: مریم بنت عمران و آسیه بنت مزاحم زوجه فرعون و هی زوجه النبی، فی الجنه و خدیجه بنت خویلد زوجه النبی فی الدنیا و آلاخره و فاطمه بنت محمد» (4)
بهشت مشتاق چهار زن است: 1- مریم دختر عمران 2- آسیه دختر مزاحم- همسر فرعون، که همسر پیامبر در بهشت است. 3- خدیجه دختر خویلد همسر رسول خدا در دنیا و آخرت 4- فاطمه دختر محمد (صلی الله علیه واله)
منبع : تبیان
فواید روزه
پروردگارا، ایمان آوردیم، پس بر ما ببخشای و به ما رحم کن که تو بهترین مهربانانی.
سورهی مومنان آیهی 109
چرا روزه بسیار مفید است؟
در بسیاری روایات اسلامی به فواید جسمی روزه نیز اشاره شده است. پیامبر گرامی اسلام در همین رابطه فرمودهاند: «صوموا تصحوا» (روزه بگیرید تا سلامت باشید) و نیز در روایت دیگری پیشوایان گرامی اسلام فرمودهاند:
«معده آدمی خانهی بیماریهای اوست و پرهیز از غذا درمان آن است» بدیهی است زمانی فواید بهداشتی روزه بهتر به دست میآید که روزه دار پرهیز از غذا در روز را با زیاده روی در شب و سحر تلافی نکند، که پرخوری موجب زیانهای فراوانی برای دستگاه گوارش است.
روزهداری سبب تکامل جسم و جان است. برخی از آثار روزه عبارتند از:
رفع سوء هاضمه، تقویت بهداشت عمومی، رفع بیماریها و امراض و درمان بیماریهای غیرقابل اعلاج...
تهیه:خرازی
تنظیم:بخش کودک و نوجوان
تبیان
نکات روزه داری از 10متخصص (1)
چه غذاهایی برای وعدههای افطاری و سحری مناسبترند؟ برای رفع یبوست ناشی از کمبود مصرف مایعات در طول روزهای این ماه مبارک، چه کار باید کرد؟ آیا فعالیتهای بدنی هم در طول ایام این ماه رمضان، توصیه میشود؟ کدام دسته از بیماران باید از روزه گرفتن پرهیز کنند؟ و...
پاسخ به این سوالها را از زبان کارشناسان بخوانید.
برای جلوگیری از عطش
دکتر عباس شجاعی، متخصص علوم تغذیه، دانشگاه اصفهان:
هنگام سحر از خوردن غذاهای خشک نظیر کوکو سبزی، کوکو سیبزمینی، کتلت و گوشتهای سرخ شده مثل کباب، جوجهکباب و ماهی خودداری کنید. این غذاها به همراه غذاهایی که ادویه زیادی دارند، باعث عطش زیاد و ترش کردن معده میشوند.
تمام روزه داران، خصوصاً آنهایی که دچار بیماریهای گوارشی و معده هستند، سعی کنند از خوردن این غذاها بپرهیزند و یا از لیمو ترش، ماست و سبزی خوردن در کنار این غذاها استفاده کنند.
روزهداران برای پیشگیری از بروز ناراحتیهای گوارشی و ترش کردن و سوزش سر معده، باید از مصرف زیاد غذاهای شیرین و چرب مانند زولبیا و بامیه در سحر یا افطار پرهیز کنند.
مصرف سس مایونز، خامه، سوسیس و کالباس نیز در سحری یا افطاری مناسب نیست، زیرا این غذاها زمینه بروز ناراحتیهای گوارشی نظیر ترش کردن معده را فراهم میکنند.
ضمنا خوب است شش تا هشت لیوان آب در فاصله ی افطار تا سحر نوشیده شود و برای پیشگیری از احساس تشنگی در طول ساعات روز، لیمو ترش تازه در پایان سحری مصرف شود.
برای تامین قند خون
دکتر ربابه شیخالااسلام، متخصص تغذیه، مدیر کل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت:
افراد روزهدار همانند زمانی که روزه دار نیستند، باید سه وعده غذا بخورند که این وعدهها شامل سحر، افطار و شام است. البته مصرف غذا در دو وعده(سحری و افطار) نیز اشکالی ندارد. بهتر است غذای مصرفی در سحر ویژگی وعده ناهار را داشته باشد.
در ماه مبارک رمضان استفاده از برنامه غذایی متنوع و متعادل شامل 5 گروه اصلی غذایی یعنی نان و غلات+ میوهها+ سبزیجات+ گوشت و حبوبات و تخممرغ+ شیر و لبنیات، برای حفظ سلامت بدن و تامین انرژی و نیازهای تغذیهای بدن توصیه میشود.
استفاده از خرما در ماه رمضان بهخصوص در هنگام افطار برای تأمین قند خون فرد روزهدار بسیار مؤثر است. روزهداران سعی کنند به جای غذاهای چرب و سرخ شده، از غذاهای آب پز و بخارپز شده استفاده کنند.
برای حفظ تعادل در وعدههای غذایی
دکتر مسعود کیمیاگر، متخصص تغذیه:
نیازی به حذف هیچ یک از وعدههای غذایی نیست. در ماه رمضان انسان دچار محدودیت یا محرومیت مواد غذایی نمیشود و احتیاج به ذخیرهسازی مواد غذایی پیش از ماه رمضان وجود ندارد.
با توجه به این که در ماه رمضان یک وعده ی غذایی حذف میشود، همه ی افراد باید حداقل 20 درصد کمتر از ماههای دیگر سال غذا بخورند.
با مصرف متعادل مواد غذایی در ماه رمضان، بدن فرصت سوزاندن چربیهای اضافی را پیدا میکند. تمامی روزهداران باید وعده ی سحری را در برنامه ی غذایی خود داشته باشند، زیرا حذف این وعده، سلامت آنها را به خطر میاندازد.
برای جلوگیری از افزایش وزن
دکتر برلیانت بزرگمهر، دبیر انجمن تغذیه ایران:
در ماه مبارک رمضان از مصرف بیش از حد غذاهای چرب و شیرین خودداری کنید. روزهداران هنگام افطار از مواد غذایی شیرین مانند زولبیا، بامیه و حلوا به مقدار زیاد مصرف نکنند، زیرا باعث افزایش وزن میشود.
انجام پیادهروی و ورزش در این ماه، توصیه میشود. بهتر است روزهداران روزهشان را با آب ولرم باز کرده و پس از آن از نان، پنیر، گردو و غذاهای گرمی مانند آش استفاده کنند و حتما بین افطار تا شام یک تا دو ساعت فاصله بگذارند و حتما در این زمان آب فراوان بنوشند.
کودکان و نوجوانانی که برای نخستین بار روزه میگیرند باید در وعده ی سحری، غذای کافی بخورند و همچنین آبمیوه و سبریجاتی مانند هویج و گوجهفرنگی را فراوان مصرف کنند، زیرا مقدار زیادی ویتامین را به صورت فشرده به بدن آنها میرساند.
برای سلامت روزهاولیها
میترا زراتی، کارشناس ارشد تغذیه:
فعالیت زیاد نوجوانان روزهدار در ماه رمضان منجر به مصرف انرژی بیشتر و افزایش تعریق در طی ساعات روز میشود و این مسئله میتواند زمینهساز بروز سوءتغذیة خفیف یا شدید باشد.
بهترین ورزشها در طول این ماه، شنا و پیادهروی پس از صرف افطار است، چرا که این ورزشها از گرفتگی عضلات و بروز یبوست پیشگیری میکنند.
منبع : تبیان
بین افطار و شام فاصله نیندازید
یک متخصص تغذیه با تاکید بر صرف وعده سحری در ایام روزهداری و بیان این که لازم است وعده افطار و شام، یک وعده در نظر گرفته شوند و فاصلهای میان آنها ایجاد نشود، گفت:
روزهداری صحیح به نوعی خانه تکانی بدن محسوب میشود، زیرا بسیاری از بافتهای بدن از جمله بافت چربی تجزیه شده و بازسازی میشود.
دکتر مسعود کیمیاگر در گفتوگو با خبرنگار بهداشت و درمان ایسنا، با اشاره به تغییرات ایجاد شده در بدن به دنبال روزه داری، گفت: بدن همواره در حال تجزیه و بازسازی است.
بافتهای بدن نیز هر کدام از نیمه عمر خاص خود برخوردارند. به عنوان مثال نیمه عمر سلولهای دستگاه گوارش 48 ساعت و گلبولهای قرمز 120 روز است. به دنبال روزه گرفتن به شیوه صحیح، بخشی از بافتهای چربی بدن شکسته و بازسازی میشوند.
دکتر کیمیاگر ادامه داد: تحقیقات نشان میدهد با روزهداری سطح چربیهای خون به سمت چربیهای مثبت تغییر میکند و به این ترتیب نسبت کلسترول خوب (HDL) به کلسترول بد (LDL) بهبود مییابد.
وی با اشاره به آداب غذایی روزهداری ماه رمضان و با تاکید بر مصرف وعده سحری در این ماه، گفت: عدم استفاده از وعده سحری سبب افت قند خون و کاهش هوشیاری شده و این امر سبب میشود فرد در طول روز کارایی لازم را نداشته باشد. همچنین عدهای به دلیل نخوردن سحری، وعده شام را دیر مصرف میکنند که این امر ممکن است سبب شود فرد خواب راحتی نداشته باشد.
وی با تاکید بر روزه گرفتن با روشی صحیح و اصولی، ادامه داد: در ایام ماه رمضان به دنبال روزهداری، یک وعده غذایی حذف میشود. به این ترتیب 20 تا 30 درصد کمتر از دیگر ایام سال غذا مصرف میشود و باید در نظر داشت در دو وعده باقی مانده نباید پرخوری کرد.
متاسفانه در برخی موارد، در ایام روزه داری بیشتر از زمانهای دیگر از گوشت، مرغ، شیرینی جات و مواد پرچرب استفاده میشود.
دکتر کیمیاگر با اشاره به توصیههای تغذیهای در هنگام افطار، گفت: بر خلاف عدهای که معتقدند باید میان افطار و شام فاصله باشد، لازم است که وعده افطار و شام با هم در نظر گرفته شوند، زیرا افطار خود یک وعده غذایی کامل است.
در مجموع لازم است دو وعده سحر و افطار در ماه رمضان مورد توجه قرار گیرد و در عین حال از پرخوری پرهیز کرد.
این متخصص تغذیه توصیه کرد به منظور جلوگیری از تشنگی در ایام روزهداری از مصرف مواد غذایی مانند ماکارونی، مصرف زیاد پلو و ته دیگ در وعده سحری باید خودداری کرد و گفت: مصرف سالاد، سبزیجات و غلات سبوسدار در وعده سحری میتواند گرسنگی و تشنگی را عقب بیاندازد، زیرا این مواد دارای فیبر زیادی بوده و به تدریج جذب بدن میشوند. مصرف چای کمرنگ در وعده سحر نیز توصیه میشود، اما مصرف زیاد آن به دلیل ادرار آور بودن و به دنبال آن ایجاد تشنگی، توصیه نمیشود.
این متخصص تغذیه با تاکید بر اینکه نباید هنگام افطار در مصرف شیرینی جات از جمله زولبیا و بامیه زیاده روی کرد، گفت: در برخی موارد، شرایط طبخ و روغن مورد استفاده در تهیه این شیرینیها، مورد تایید نیست. بهتر است روزه داران ابتدا با خرما افطار کنند و سپس معده با صرف غذایی رقیق و ولرم مانند شیر یا سوپ برای مصرف غذای اصلی آماده شوند.
آش رشته و امثال آن برای افطار مناسب نیستند و میتوانند به عنوان یک وعده غذایی مورد استفاده قرار گیرند.
منبع : تبیان
بهرهورى از برکات ماه رمضان
- قال رسول الله صلىاللهعلیهوآله: إنَّ الشَّقِیَّ مَن حُرِمَ غُفرانَ اللهِ فی هذَا الشَّهرِ العَظیمِ(1) ؛ بدبخت، کسى است که در این ماه بزرگ، از آمرزش الهى محروم بماند.
- قال رسول الله صلىاللهعلیهوآله: إنَّ الشَّقِیَّ حَقَّ الشَّقِیِّ مَن خَرَجَ عَنهُ هذَا الشَّهرُ و لَم یُغفَر ذُنوبُهُ، فَحینَئِذٍ یَخسَرُ حینَ یَفوزُ المُحسِنونَ بِجَوائِزِ الرَّبِّ الکَریمِ(2) ؛ بدبخت واقعى، کسى است که این ماه از او بگذرد؛ ولى گناهانش آمرزیده نشوند. پس آنگاه که نیکوکاران به جوایز پروردگار کریمشان دست مىیابند، او زیانکار (بازنده) مىگردد .
- قال رسول الله صلىاللهعلیهوآله: مَنِ انسَلَخَ مِن شَهرِ رَمَضانَ و لَم یُغفَر لَهُ فَلا غَفَرَ اللهُ لَهُ (3)؛ هر کس از ماه رمضان بیرون آید، ولى آمرزیده نشود، پس خدا او را نیامرزد!
- قال رسول الله صلىاللهعلیهوآله ـ عِندَ دُخولِ شَهرِ رَمَضانَ ـ إنَّ هذَا الشَّهرَ قَد حَضَرَکُم، و فیهِ لَیلَةٌ خَیرٌ مِن ألفِ شَهرٍ، مَن حُرِمَها فَقَد حُرِمَ الخَیرَ کُلَّهُ، ولا یُحرَمُ خَیرَها إلاّ مَحرومٌ (4)؛ پیامبر به هنگام ورود به ماه رمضان فرمود: همانا این ماه، شما را فرا رسیده است. در آن، شبى است بهتر از هزار ماه. هر کس از آن محروم ماند، از همه خیر محروم مانده است و جز محروم، از خیر آن بىبهره نمىماند.
- قال رسول الله صلىاللهعلیهوآله: إنَّ جَبرَئیلَ أتانی فَقالَ: مَن أدرَکَ شَهرَ رَمَضانَ و لَم یُغفَر لَهُ فَدَخَلَ النّارَ فَأَبعَدَهُ اللهُ، قُل: آمینَ، فَقُلتُ: آمینَ(5)؛ جبرئیل نزد من آمد و گفت: «هر کس ماه رمضان را دریابد و آمرزیده نشود و وارد آتش شود، پس دور باد از رحمت خدا! بگو: آمین»، من هم گفتم: آمین .
- قال رسول الله صلىاللهعلیهوآله: مَن أدرَکَ شَهرَ رَمَضانَ فَلَم یُغفَر لَهُ فَأَبعَدَهُ الله، و مَن أدرَکَ لَیلَةَ القَدرِ فَلَم یُغفَر لَهُ فَأَبعَدَهُ اللهُ (6) ؛ هر کس ماه رمضان را دریابد، ولى آمرزیده نشود، پس دور باد از رحمت خدا! و هر کس شب قدر را دریابد، ولى آمرزیده نشود، پس دور باد از رحمت خدا!
- قال الإمام الصادق علیهالسلام: مَن لَم یُغفَر لَهُ فی شَهرِ رَمَضانَ لَم یُغفَر لَهُ إلى قابِلٍ. یقال: عامٌ قابِل؛ للذی یُقبِل بعد العام الماضی إلاّ أن یَشهَدَ عَرَفَةَ (7) ؛ هر کس در ماه رمضان آمرزیده نشود، تا سال آینده آمرزیده نمىشود، مگر آن که روز عرفه را درک کند .
ظاهر احادیث فوق، هشدار و بیم دادن است؛ امّا باطن آنها بشارت است، به ویژه احادیث پیامبر صلىاللهعلیهوآله که کسانى را که در این ماه، مشمول آمرزش الهى نمىشوند، نفرین مىکند و آنان را بدبخت مىشمارد. از این رو، عالم ربّانى مرحوم آیة الله میرزا جواد آقا ملکى تبریزى (م 1343 ق) مىگوید:
از رساترین نکاتى که در بشارت به ماه رمضان روایت شده، نفرین پیامبر صلىاللهعلیهوآله بر کسانى است که در این ماه آمرزیده نمىشوند، آنجا که فرموده است: «آمرزیده مباد کسى که ماه رمضان از او بگذرد و آمرزیده نشود!»
از آنجا که پیامبر صلىاللهعلیهوآله رحمتى براى جهانیان برانگیخته شده است، این نفرین، بشارت بزرگى به رحمت گسترده و فراگیرىِ آمرزشِ الهى در این ماه است، وگرنه ایشان با آن که رحمتى براى جهانیان است، هرگز مسلمانى را نفرین نمىکند، هر چند فردى گنهکار باشد.
منبع : تبیان
ماه رمضان ، هرسال جوانان فرانسوی بیشتری را به خود جذب میکند
پاریس - جوانان نسل های سوم و چهارم مسلمانان مهاجر در فرانسه به رغم موانع مختلف اجتماعی و فرهنگی هر سال بیش از پیش در ماه مبارک رمضان به روزه داری گرایش نشان می دهند.
حال و هوای مناطق مسلمان نشین ، طولانی بودن روز های گرم ، نخوردن و نیاشامیدن و خود داری از اعمالی که به باطل شدن روزه منجر می شود در فاصله اذان صبح تا غروب افتاب و تعطیل بودن رستوران های مسلمانان از مسایلی است که این روزها کم و بیش توجه رسانه های فرانسوی را خواه نا خواه به خود جلب کرده است.
بنا بر آمار منتشر شده در سال 2006 نود درصد مسلمانان روز می گرفتند. امری که نشان دهنده احترام اقلیت بزرگ مسلمان فرانسه به این ماه است.
یکی از رسانه های فرانسه چندی پیش در مورد روزه ماه مبارک رمضان نوشت : "این یک عمل جمعی است. حتی آنهایی که خود را تنها از نسل مسلمانان میدانند ، در این ماه به تکلیف خود عمل می کنند."
یک آمار موسسه ایفوپ نشان می دهد که در سال 2007 در میان 5 میلیون مسلمان در فرانسه ، 70% آنها روزه می گیرند.
5 میلیون رقمی است که منابع رسمی دولتی فرانسه سالها است برای تعداد مسلمانان این کشور ذکر می کنند و برخی نیز این تعداد را تا دو و نیم میلیون نفر کم کرده اند. این در حالی است که منابع مسلمانان این عدد را به دلیل رواج سنت ازدواج به جای بی بند و باری و همچنین زادو ولد مسلمانان تا ده میلیون نیز برشمرده اند.
برخ از منابع خبری فرانسه نیز که روزه داری را با لحنی کنایه آمیز سنت مهاجران بشمار می اورند نوشته اند که "در یک دوره این سنت مهاجران فرانسه ، در نسل دوم آنان کم رنگ تر شد. اما در سال 1990 با زیاد شدن نسل جوان مسلمان ، مخصوصاً در حومه های شهرهای بزرگ ، این روند بر عکس شد."
بنا بر گزارش های مختلف ، از چند سال پیش رمضان در مدارس فرانسه نیز وارد شده است و امروز مدارس ابتدایی را نیز در بر میگیرد.
برخی جریان های تبلیغاتی در فرانسه تلاش می کنند اجرای سنت ها و آداب اسلامی توسط نسل های جدید مسلمانان این کشور را نوعی تقلید بدون اختیار از پدران و مادران به شمار آورند.
یکی از همین منابع از مدیر مدرسه ابتدایی نقل کرده که گفته است "بچه ها نیز می خواهند از پدر مادر خود تقلید کنند" و به همین خاطر روزه می گیرند.
گفتنی است در فرانسه افراد مسلمان شاغل در شرکت ها و سازمان ها از امکان مناسب برای انجام فرایض و اداب دینی خود برخوردار نیستند و ناگزیرند شرایط دشوار تری را تحمل کنند.
با این حال روند احیای آداب و سنت های اسلامی در فضای سرد و بی معنویت فرانسه که موانع زیادی نیز برای انجام آن وجود دارد، انکار شدنی نیست.
آمارها و گزارش های منتشر شده نشان می دهد که از سال 2001 تا حال نسبت روزه داران در جمعیت مسلمانان افزایش 10 درصدی داشته است.
حضور جمعیت انبوه نمازگزاران در مساجد بویژه در این ماه مبارک نیز شاهدی دیگر بر گسترش روی آوری نسلهای نو به اسلام در فضای لاییک غرب است.
اروپام.**270**1431
انتهای خبر / خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) / کد خبر 655017
نسخه چاپی
تغذیه غلط در ماه رمضان و عوارض آن
دنیای سلامت: برنامه ریزی برای یک تغذیه صحیح در ایام ماه مبارک رمضان از اهمیت ویژه ای برخوردار است تا هم بتوان با جلوگیری از پرخوری و آشفته خوری، اصل پرهیز را رعایت کرد و هم با تقسیم انرژی و کالری مورد نیاز از زیان های کمبود غذایی در امان بود. این مساله به خصوص در مورد نوجوانان از اهمیت بیشتری برخوردار است.
دستگاه گوارش هر فردی در مدت 11 ماه سال از مواد غذایی مختلف انباشته می شود. این دستگاه هم مانند هر عضو دیگری نیاز به استراحت دارد، همان گونه که شب، زمان استراحت جهت رفع خستگی و تجدید قوا در بدن می باشد و عدم استراحت مناسب باعث فرسودگی و ناتوانی جسم و روان و به دنبال آن بروز بیماری های مختلف خواهد شد.
از طرفی همان طور که می دانید پرخوری باعث افزایش وزن و عوارض ناشی از آن خواهد شد. با گرفتن روزه نه تنها می توان بر پرخوری و چاقی غلبه کرد، بلکه می توان با کنترل خوردن، اراده و نیروی تفکر را نیز در خود تقویت کرد.
بدن انسان برای حفظ سلامتی خود همواره مقدار چربی به عنوان ذخیره انرژی در نقاط مختلف ذخیره می کند. ماندن این چربی ها به مدت طولانی باعث فشرده شدن آن ها می گردد. به طور معمول این چربی های فشرده قابلیت استفاده زیادی ندارند. روزه داری حتی در افراد لاغر و دارای وزن طبیعی این اجازه را می دهد که بدن این چربی های فشرده و قدیمی را بسوزاند و فرد فرصتی مناسب برای جایگزینی چربی های تازه (بعد از این دوره) پیدا کند.
البته در کنار تمام موارد ذکر شده که تنها قسمتی از فواید روزه داری برای سلامت است، توجه به این نکته مهم است که روزه داری باید از ویژگی های خاصی برخوردار باشد تا تعادل سلامت را هر چه بهتر حفظ کند.
متاسفانه اشتباهات زیادی در تغذیه روزه داران دیده می شود که نه تنها فواید روزه داری را زیر سوال می برد، بلکه باعث وارد آمدن آسیب های زیادی به سلامت فرد می شود که این امری طبیعی نیست.
برنامه غذایی نامناسب در ماه مبارک رمضان چه عوارضی را به دنبال خواهد داشت؟
- چاقی: مهم ترین عارضه ناشی از روزه داری است که به دنبال مصرف غذاهای نامناسب ایجاد می شود.
- افزایش چربی های نامطلوب خون مثل کلسترول تام، تری گلیسرید، کلسترول بد (LDL) و اسید اوریک
- یبوست
- نفخ، احساس پُری دستگاه گوارش و سایر مشکلات گوارشی
- بی حوصلگی، خستگی و ضعف حافظه
- لاغری و ضعف و ناتوانی
- کاهش مقاومت بدن در برابر بیماری ها
- سردرد و سرگیجه
- سنگ های دستگاه ادراری
همان طور که بیان شد این مشکلات به هیچ وجه طبیعی و ناشی از یک روزه داری مناسب و صحیح نیست. بنابراین از مصرف مواد غذایی سرخ کرده، انواع شیرینی (به خصوص زولبیا و بامیه)، دسرهای چرب، غذاهای چرب و شور و نمک دار و انواع سس ها و ... و همچنین از مصرف زیاد غذاهای پرحجم مانند آش رشته با پیاز داغ فراوان یا ترید کردن نان در آبگوشت جدا پرهیز کنید تا با مشکل اضافه وزن، افزایش چربی خون و اختلالات گوارشی مواجه نشوید.
اختلالات عصبی مانند بی حوصلگی، اختلال حافظه، گیجی، خستگی و کوفتگی نیز از عوارض روزه داری غلط است.
عوارض فوق می تواند به علت کمبودهای تغذیه ای ایجاد شود. افت قند خون یکی از عوامل مهم بروز این مشکلات است که معمولا به دلیل عدم مصرف سحری عارض می شود.
سوخت و ساز (انرژی لازم) سلول های عصبی صرفا از گلوکز (قند) و کربوهیدرات ها تامین می شود. از طرفی بدن انسان نمی تواند به مدت طولانی کربوهیدرات ها را ذخیره کند، پس گرسنگی طولانی مدت و عدم مصرف سحری می تواند باعث کاهش انرژی لازم برای فعالیت سلول های عصبی و در نتیجه ایجاد عوارض ذکر شده شود.
توصیه های لازم به روزه دارانی که از زخم معده و اثنی عشر رنج می برند
متخصصان گوارش، به افرادی که سابقه زخم اثنی عشری دارند و زخم آنها به خوبی ترمیم شده است ، توصیه می کنند در سحر یا افطار یک عدد امپرازول یا یک عدد رانیتیدین مصرف کنند و روزه خود را بگیرند.
به گزارش خبرنگار مهر، این متخصصان در مورد کسانی که زخم معده و اثنی عشر دارند، معتقدند؛ بیمارانی که زخم فعال دارند یا پیش از این دچار عوارض این زخمها، مانند تنگی و خونریزی از معده و دستگاه گوارش شده اند، روزه گرفتن مخاطره آمیز خواهد بود و نباید روزه بگیرند.
افرادی که دچار سوء هاضمه که با عوارضی چون ترش کردن و سوزش پشت جناغ همراه است و همچنین رفلاکس (بازگشت اسید معده به مری) هستند باید افطار و سحر کم میل کنند و بلافاصله بعد از افطار به حالت درازکش نخوابند. ضمن اینکه بعد از افطار سیگار نکشند.
همچنین افرادی که دچار این مشکلات هستند باید از خوردن غذاهای پرچرب و ادویه دار، سس (به خصوص سس گوجه و آب گوجه)، مرکبات، شکلات، ترشی ها، قهوه و... پرهیز کنند.
مطالعات نشان داده برای کسانی که دچار کولیت و یبوست شدید هستند، بیماری که با عوارضی چون درد شکمی، احساس دفع (مدفوع شل یا سخت و تکه تکه) و تغییر در دفعات و قوام اجابت مزاج، نفخ زیاد و گاه احساس پری همراه است، گرفتن روزه زیانآور است.
خبرگزاری مهر
با استفاده از سبزیجات و میوه جات آب بدن در ساعات طولانی روزه داری حفظ می شود
محقق و کارشناس تغذیه مرکز تحقیقات غدد درون ریز دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به اینکه ساعات روزه در ماه رمضان سال جاری حدود 16 الی 17 ساعت طول می کشد گفت: مهمترین اصل دراین زمان حفظ آب بدن روزه داران است که این امر با تغدیه مناسب امکان پذیر است.
دکتر" لیلا آزادبخت " روز چهارشنبه در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی ایرنا افزود:خوردن مواد غذایی پر فیبر از جمله سبزیجات و میوه ها هنگام سحر باعث می شود روزه داران در طول روز کمتر احساس تشنگی کنند. با توجه به اینکه ساعات روزه داری ماه رمضان امسال در مقایسه با سالهای گذشته بیشتر است ممکن است افراد تصور کنند خوردن آب زیاد در سحری موجب جلوگیری از تشنگی آن در طول روز شود، اما این تصور اشتباه است.
وی با بیان اینکه این عمل باعث رقیق شدن شیره معده و در نتیجه نفخ و اختلال در هضم می شود توصیه است :روزه داران میوه و سبزیجات به دلیل داشتن املاح و فیبر زیاد در هنگام سحر مصرف کنند تا تشنگی بر آنان غلبه نکند.
آزادبخت ادامه داد: بهتر است روزه داران برای تامین آب لازم بدن حدود یک ساعت بعد از افطار و نیم ساعت قبل از سحر، آب فراوانی بنوشند و از خوردن چای پُررنگ ، قهوه و کاکائو خودداری کنند.
این متخصص تغذیه تاکید کرد: همچنین مصرف میوه ها و سبزیجات باعث جلوگیری از افزایش ناگهانی قند خون و ترشح انسولین بالاى بعد از آن می شود و قند موجود در میوه ها در بدن دیرتر از قندهای ساده جذب می شود و فرد دیرتر احساس گرسنگی خواهد کرد.
به گفته آزادبخت ، روزه داران سعی کنند مواد غذایى سرخ شده ، پرچرب و شیرین و ادویه جات در سحری مصرف نکنند چون تشنگی را در طول روز را افزایش می دهد.
اجتمام **9022//1599
