چهار اصل مهم در رژیم درمانی چاقی
چهار اصل مهم در رژیم درمانی چاقی

امروزه شما با رژیم های غذایی گوناگونی برخورد می کنید و یا آگهی های فراوانی را می بینید که همگی ادعای بهترین راه کاهش وزن را دارند. واقعیت آنست که خیلی از این نوع رژیم ها جنبه تبلیغاتی داشته و بعضا نه تنها برای شما کاهش وزن محسوس را ایجاد نمی نمایند، بلکه شما را از گرفتن رژیم های صحیح نیز نا امید می سازند. علاوه بر آن، این گونه رژیم ها حتی در صورت ایجاد کاهش وزن نیز در خیلی از موارد اثرات گذرا داشته، پس از مدتی علاوه بر بازگشت وزن، شما را با مشکلات عدیده به وِیژه بیماری های پوستی و ضعف عمومی همراه خواهند کرد.
یک نکته اساسی در کاهش وزن آن است که شما باید همیشه به خاطر داشته باشید که یک روزه و یک شبه چاق نشده اید که به دنبال معجزه ای می گردید که 10-12 روزه لاغر شوید!!
توجه به کالری موجود در مواد غذایی
آنچه تا امروز در رژیم غذایی زیاد مورد توجه قرار گرفته است اندازه گیری کالری موجود در مواد غذایی است، به طوریکه خیلی از افراد چاق میزان کالری موجود در انواع مواد غذایی را می دانند ولی همچنان از افزایش وزن رنج می برند. این دقیقا مانند آن می باشد که یک فرد با دانستن همه قوانین رانندگی تنها از طریق خواندن کتاب "آیین نامه رانندگی " راننده خوبی نخواهد شد. لذا دانستن کالری موجود در مواد غذایی برای کنترل وزن خوب است ولی این دانستن به تنهایی کافی نیست!
پس چطور باید پی ببریم که یک رژیم غذایی متعادل است و به کاهش وزن پایدار و بدون عوارض منجر خواهد شد؟
اصول رژیم درمانی در چاقی
در رژیم های غذایی نوین به منظور کاهش وزن و برای رسیدن به وزن پایدار و سالم، فقط توجه کردن به میزان انرژی موجود در مواد غذایی کافی نیست، بلکه برای دست یافتن به وزن ایده آل باید عادات سالم غذایی ایجاد شود. ایجاد عادات غذایی صحیح بر 4 پایه اساسی استوار است:
رفتار درمانی :
در افراد چاق رفتارها و عادات نا صحیح غذایی است که منجر به چاقی می شود. به طور مثال دیده شده افراد برای کاهش وزن، وعده های غذایی و یا یک نوع ماده غذایی را از رژیم خود حذف می کنند. این شیوه ها علمی نیست و حتی اگر کاهش وزنی رخ دهد، این شیوه ای نیست که شما به طور طولانی مدت قادر به انجام آن باشید. در یک برنامه غذایی صحیح ، فرد چاق مراجعه کننده باید تحت نظر پزشک متخصص عادات غلط غذایی خود را اندک اندک از بین برده و شیوه درست غذا خوردن را آموزش ببیند. رفتار درمانی می تواند به صورت انفرادی و یا به صورت گروه درمانی باشد. مطالعات گذشته نشان می دهند که گروه درمانی اگر به درستی هدایت شود در اصلاح رفتارهای نادرست غذایی تاثیر به مراتب بیشتری خواهد داشت.

حمایت خانواده و شرایط محیط زندگی:
یکی از فاکتورهای کمک کننده در کاهش وزن افراد تغییر شیوه ناصحیح زندگی آنهاست.این تغییر شیوه زندگی نیاز به یک کار تیمی دارد که نفر اول این تیم خود فرد می باشد. یعنی تا زمانی که مریض نخواهد، دیگران نمیتوانند به او کمکی بکنند.
در مرحله بعدی حمایت ها و همکاری خانواده خواهد بود که بسیار مهم است و در نهایت متخصص تغذیه با علم ودانش خود این تیم را راهنمایی خواهد کرد. نتیجه مطلوب زمانی حاصل می شود که این گروه، به صورت یک تیم هماهنگ و در کنار هم به یک هدف بیاندیشند. در خانواده ای که همسر و یا سایر اعضاء خانواده فرد را به سوی رژیم نادرست غذایی ترغیب می نمایند، جواب به درمان به مراتب دشوارتر خواهد بود.
ورزش و افزایش فعالیت بدنی:
ورزش و فعالیت بدنی جزء لاینفک برنامه کاهش وزن می باشد ، چرا که حتی افراد با وزن طبیعی نیز برای سلامتی خود نیازمند فعالیت بدنی روزانه هستند. برای افراد مبتلا به افزایش وزن، فعالیت بدنی نه تنها برای کاهش وزن بلکه بعد از اتمام دوره درمان ،برای ثابت نگه داشتن وزن آنها نقش اساسی دارد. منظور از فعالیت بدنی فقط رفتن به ورزشگاه ها و ورزش سنگین حرفه ای نیست. بلکه با برنامه منظم این فعالیت بدنی حتی در محل کار و زندگی نیز میسر می باشد. یکی از توصیه ها داشتن پیاده روی منظم روزانه بر سطح صاف است که در افراد مختلف با سرعت های مختلف صورت می گیرد.مهم داشتن فعالیت بدنی منظم در برنامه روزانه افراد است.
انتخاب غذاهای سالم و مطابق با سبد غذایی خانواده :
توجه به میزان کالری دریافتی و نیز میزان پروتئین، چربی ، انواع قند و کربوهیدرات ها در طی وعده های غذایی اهمیت ویژه ای در کنترل وزن و حفظ سلامتی افراد را دارا می باشد. فرد چاق باید در طی دوره های درمانی با انواع مواد غذایی آشنا شده و بیاموزد که چگونه از انواع گروه های غذایی به میزان مناسب بهره مند شود. اگر بخواهیم یک رژیم غذایی برای سال ها مورد استفاده قرار گرفته و در عین حال وزن فرد نیز پایدار بماند باید آن رژیم غذایی با سبد غذایی خانواده هماهنگ باشد. بر همین اساس است که برای تشخیص اشکالات تغذیه ای و نیز هماهنگ شدن با سبد غذایی خانواده در کلینیک های رژیم درمانی از بیمار می خواهند که میزان غذای دریافتی خود را با یک آموزشی که می بینند در مدتی کوتاه گزارش نمایند.
پس از بررسی گزارش غذایی یک فرد، بایستی نهایت سعی به عمل آید که سفره غذایی فرد رژیم گیرنده با سفره غذایی خانواده هماهنگی داشته باشد تا برنامه جدید غذایی پایدار و وزن کاهش یافته ماندگار گردد. باید فرد چاق و یا دارای اضافه وزن بداند که از هیچ ماده غذایی محروم نیست ،بلکه محدودیت وجود دارد نه محرومیت. بر همین اساس در رژیم های غذایی جدید، سفره بیمار از سایر اعضا خانوده جدا نمی باشد و همان برنامه غذایی براساس شرایط فرد تعدیل می گردد.
رژیم های غذایی در پایان باید به تغییر رفتارهای غذایی اعم از انتخاب نوع غذا، حجم وعده های غذایی، ساعات غذا خوردن ، نحوه طبخ غذا ، سرعت غذا خوردن و نیز گنجاندن فعالیت بدنی و ورزش به عنوان یک برنامه روزانه منجر گردد. در این صورت است که شما یاد خواهید گرفت که چگونه در موقعیت ها و مراسم و نیز تعطیلات در حالی که لذت می برید وزن کاهش یافته خود را نیز کنترل نمایید.
برای مشاهده ی وب سایت دکتر حمیدرضا فرشچی می توانید به آدرس اینترنتی www.novindiet.com مراجعه کنید.
دکتر حمیدرضا فرشچی
تفاوت مغز چاقها و لاغرها!!؟
محققان دانشگاه لس آنجلس ادعا کردند؛ مغز افراد چاق نسبت به افراد لاغر 16 سال پیرتر است. مطالعات جدید نشان میدهد افراد چاق نسبت به افراد معمولی هشت درصد بافت مغزی کمتری دارند و مغز آنها 16 سال در مقایسه با افراد لاغر پیرتر است.
افرادی که جزء گروه مبتلا به اضافه وزن هستند چهار درصد بافت مغزی کمتر نسبت به افراد لاغر دارند و مغزشان هشت سال نسبت به دیگر افراد پیرتر است. این نتایج بر اساس گرفتن اسکن از مغز 94 فرد به دست آمده است. پال تامسون مسوول این تحقیقق در دانشگاه UCLA امریکا میگوید؛ چاقی و در پی آن از دست دادن بافت های مغز، اطلاعات و ذخیره های شناختی مغز را تهی می کند و خطر ابتلا به آلزایمر و دیگر بیماری های مغزی را در این افراد بالا میبرد اما این افراد می توانند خطر ابتلا به آلزایمر را با تغذیه سالم و کنترل وزن کاهش دهند.
چاقی عواقب منفی زیادی از جمله افزایش بیماری های قلبی، دیابت نوع 2، فشار خون بالا و بعضی از سرطانها را در پی دارد. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی بیشتر از 300 میلیون نفر در سراسر جهان چاق هستند و یک میلیارد نفر هم دچار اضافه وزن هستند که دلیل اصلی این امر، رژیم غذایی نامناسب و استفاده زیاد از غذاهای فرآوری شده است. افراد چاق، بافتهای مغزی را در قسمت جلو و گیجگاهی مغز را که در برنامه ریزی و حافظه نقش مهمی دارند، از دست میدهند. چاقی از طریق اندازه گیری BMI یا حجم توده بدن مشخص میشود. اگر مقدار به دست آمده بیشتر از 25 باشد فرد دچار اضافه وزن است و اگر بالاتر از 30 باشد فرد چاق محسوب میشود.
این بار لاغرها بخوانند

عدهای به طور طبیعی لاغر هستند و دوست دارند اندکی چاقتر شوند. برخی بیماریها نیز میتواند منجر به کاهش وزن افراد شود. اختلال در غذا خوردن نیز یکی دیگر از دلایل لاغری افراد است. افراد مسن هم به دلایل مختلف میتوانند با این مشکل مواجه شوند.
اما باید بدانیم در حالی که اضافه وزن و چاقی عاملی شناخته شده برای بروز مشکلاتی در سلامتی افراد است، لاغری بیش از حد نیز میتواند مشکلاتی را در پی داشته باشد.
اما به هر دلیلی که کمبود وزن دارید و میخواهید چاقتر شوید، به یاد داشته باشید که این کار مانند همه امور دیگر زندگی باید به شیوهای درست انجام گیرد. افزودن غذاهایی با شکر و چربی زیاد همیشه میتواند مشکلاتی برای سلامت شما ایجاد کند. در ضمن بهتر است در ابتدا بدانید که برای چه مقدار چاق شدن به چه میزان کالری احتیاج دارید که در این موارد میتوانید از یک متخصص تغذیه کمک بگیرید. نکاتی که در اینجا مطرح میشود تنها توصیههایی خواهد بود و نه رژیمی خاص شما.
چه چیزی بخوریم؟
برای افزایش وزن، غذایی که مصرف میکنیم باید کالری بیشتری داشته و در ضمن تمام مواد غذایی مورد نیاز بدن را نیز شامل شود. دقت کنید که غذاهایی سالم انتخاب کنید، به خصوص زمانی که در دوران نقاهت پس از بیماری بهسر میبرید.
افزایش مصرف تنقلات و انواع غذاهای چرب راه خوبی برای افزایش وزن نیستند. این نوع غذاها اغلب حاوی چربیهای ناسالم هستند. به یاد داشته باشید که حتی اگر میخواهید کالری را افزایش دهید این کار باید از طریق غذاهای سالم انجام شود.
وعدههای غذایی را افزایش دهید
ممکن است راحتتر باشید اگر روزانه به جای 3 وعده بزرگ غذایی، 5 یا 6 وعده سالم و متعادل مصرف کنید.
حدود ساعت 10 صبح و هنگام بعدازظهر به جای انواع هلههولهها از میان وعدههایی سالم و مناسب استفاده کنید. آجیل و انواع مغزها انتخابی مناسب برای این کار هستند.
با افزودن غذاهای سرخ شده و چرب (مانند سیبزمینی سرخ شده)، سلامت رژیم غذایی خود را از دست خواهید داد. درست است که میخواهید چاق شوید، اما نباید سلامت خود را از دست دهید. پس بهتر است به جای آن از سیبزمینی پخته شده استفاده کنید.
همچنین از نوشیدنیهای سالم مانند آبمیوه طبیعی و شیر استفاده کنید. هیچ وقت برای افزودن کالری از نوشابههای شیرین که فقط کالری داشته ولی ارزش غذایی ناچیزی دارند استفاده نکنید.
مصرف سبزیجات نشاستهای مانند سیبزمینی و ذرت نیز مفید خواهد بود.
ورزش کنید
ورزش هم برای افزایش وزن روشی مناسب است. تمرینات مقاومتی نظیر وزنه زدن به افزایش حجم عضلانی کمک خواهند کرد. ورزش در کنار رژیمی سالم و متعادل میتواند به بهترین شکل به شما کمک کند.
اما این نکته را نیز از یاد نبریم که رژیم غذایی هم در مورد کاهش وزن و هم افزایش وزن باید متعادل و سلامت باشد
رژیمی برای آدمهای لاغر
توصیههای تغذیهای دکتر محمدرضا وفا به آنهایی که میخواهند وزن اضافه کنند
افزایش آمار چاقی در گوشه و کنار دنیا باعث شده است بازار رژیمهای غذایی عجیب و غریب داغ شود؛ رژیمهایی که گهگاه به سرعت وزن ما را پایین میآورند اما پس از مدتی، آش همان است و کاسه همان کاسه؛ رژیمهایی که گهگاه عوارض وحشتناکی را بهمان تحمیل میکنند. اما این سکه، روی دیگریها هم دارد. بعضیها از لاغری خود ناراضیاند و میخواهند با رژیمهای آنچنانی وزن اضافه کنند. این هم مسالهای است که به بروز همان عوارض قبلی میانجامد. با دکتر محمدرضا وفا، متخصص تغذیه و رژیمدرمانی در همین رابطه گفتگو کردهایم...
1 آقای دکتر! از نظر طبی،چطور باید بفهمیم که لاغریم یا چاق؟
ـ راههای مختلفی وجود دارد. اکثر متخصصان برای اندازهگیری و تعیین محدوده وزن طبیعی، از محاسبه BMI استفاده میکنند. برای این محاسبه شما باید وزن خود را بر حسب کیلوگرم بر قد خود بر حسبمتر تقسیم کنید و حاصل را دوباره بر قد خود تقسیم کنید. اگر سن شما بالای ?? سال باشد وعدد به دست آمده کمتر از ?/?? باشد، شما لاغر هستید و اگر ?/?? تا ?/?? باشد یعنی وزن نرمالی دارد و لاغر نیستید. بالای ?/?? هم به معنای چاق بودن شماست. البته روشهای دیگری هم وجود دارد.
2 مثلا چه روشهایی؟ ممکن است مثال بزنید؟
ـ بله؛ مثلا اگر آقایان قد خودشان را بر حسب سانتیمتر از ??? کم کنند، عدد به دست آمده وزن مطلوب آنها است. در خانمها این موضوع کمی متفاوت است. خانمها برای به دست آوردن وزن ایدهآل باید قد خود را بر حسب سانتیمتر از ??? کم کنند و عدد به دست آمده را در ?/? ضرب و حاصل را با ضریب ثابت ?? جمع کنند. در صورتی که وزنتان کمتر از این عدد به دست آمده است، میتوانید نتیجه بگیرید که لاغر هستید.
3 ولی بعضیها هم هستند که زیادی لاغرند؛ آیا این میتواند نشانهای از یک مشکل طبی باشد؟
ـ بله؛ لاغری گاهی میتواند نشانهای از یک بیماری (مانند پرکاری تیرویید)، مصرف داروهای خاص یا استرس و مشکلات دیگر باشد اما اگر آزمایشهای مختلف نشان دهد که فرد مشکلی ندارد و سالم است به دنبال علتهای دیگر میرویم. بسیاری از لاغریها ژنتیکی هستند؛به عبارت دیگر برای بسیاری از افراد لاغر، علت اصلی لاغری، سوخت و ساز بالای بدن است که به علت تاثیر عوامل ژنتیکی ایجاد شده است. آنها ممکن است وضعیت جسمی خود را از خانواده به ارث برده باشند و گاهی این لاغری به مرور زمان و حتی بعد از ازدواج برطرف میشود. البته خوردن زیاد در این گروه نه تنها باعث چاق شدن نمیشود بلکه زمینه بیاشتهایی را نیز در فرد به وجود میآورد. در واقع تا زمانی که ژن لاغری این افراد فعال است آنها لاغر خواهند ماند و با خاموش شدن ژن، کمکم چاق میشوند. گروهی دیگر از افراد هم به دلیل مشکلات رژیم غذایی و فعالیت روزانه و به هم خوردن همان تعادل انرژی لاغر هستند، یعنی مقدار انرژی مصرفی آنها بیشتر از انرژی دریافتیشان است. در عین حال، بیخوابی هم میتواند دلیلی برای لاغری باشد.
4 آیا این لاغریها عوارضی هم دارد؟
ـ گاهی لاغری برای بعضی افراد مشکلات و عوارضی ایجاد میکند که میتواند سلامت آنها را به خطر بیندازد؛ به طور مثال ممکن است استخوانهای آنها به اندازه کافی قوی نشوند و در خانمها ممکن است دوره ماهانه به هم بخورد و یا اینکه کاملا متوقف شود، حتی ممکن است برای این گروه از افراد مشکلاتی در زمینه باروری به وجود بیاید. همانطور که به علت ضعف سیستم ایمنی و ناتوانی بدنی، امکان مبارزه آنها با بیماریها کاهش پیدا میکند، به طور مثال زودتر سرما میخورند.
5 شما برای فرار از اینجور لاغریها چه روشی را پیشنهاد میکنید؟
ـ خب، بسیاری از افراد لاغر به توصیههای غیر علمی افراد ناآگاه عمل میکنند و نه تنها وزن اضافه نمیکنند بلکه دچار مشکلات زیادی از قبیل بیماریهای گوارشی میشوند و وضعیت را از قبل بدتر میکنند و بر مشکلشان نیز میافزایند؛ مثلا از استروییدهای آنابولیک یا ترکیبات کورتونی استفاده کرده و افزایش وزن کاذب پیدا میکنند و به کلیه، اعصاب، کبد و توانمندیهای جنسی خود (به ویژه در آقایان) آسیب میرسانند. توصیه متخصصان تغذیه برای افراد لاغر بسیار ساده است، مصرف منظم غذا و خوردن غذاهای مناسب در یک رژیم غذایی اصولی و علمی و رعایت سه اصل تناسب، تنوع و تعادل. در واقع ما به جای اینکه در رژیم غذایی افراد لاغر، حجم غذا را زیاد کنیم، دفعات خوردن و تعداد وعدههای غذایی را با حجم کم افزایش میدهیم تا فرد دچار دلزدگی و تنفر از غذاخوردن نشود. گاهی نیز متخصصان که با این گونه افراد برخورد داشتهاند، دریافتهاند که برخلاف اصرار آنها به اینکه ما زیاد میخوریم، وعدههای غذایی آنها چندان منظم نیست و در این وعدهها به طور معمول غذاهایی مصرف میشوند که معمولا ارزش غذایی خوبی ندارند.
6 آیا ورزش کردن و مصرف مکملهای خاص میتواند در افزایش وزن موثر باشد؟
ـ متخصصان معتقدند که بهتر است افزایش وزن حاصل از ساخت و حجیمشدن ماهیچهها باشد. آنچه در ورزشکاران اتفاق میافتد و به همین دلیل ورزشهای خاصی را به این گروه پیشنهاد میکنند، ورزشهایی که به ساختهشدن ماهیچهها کمک بیشتری میکنند. مصرف مکملها (به خصوص مخمر آبجو) بیتاثیر نیست زیرا مخمر آب جو ترکیب زندهای است و حاوی مقدار قابل توجهی اسید آمینه و ویتامینهای گروه B است که اشتهاآور هستند اما مصرف خودسرانه آنها بدون مشورت با یک متخصص به هیچ عنوان توصیه نمیشود. حتی این روزها عطاریها هم اقدام به ساخت پودرهای افزایش وزن با اسامی مختلف مانند پودر افلاطون کرده اند که هیچ توجیه علمی ندارند و گاهی نیز مشکل آفرین هستند. فراموش نکنید که افزایش وزن به کمک رژیمهای اصولی و به تدریج حاصل خواهد شد.
7 در کنار این رژیمهای غذایی مصرف چه چیزهایی توصیه میشود؟
ـ مصرف انواع مغزها و آجیلهای مختلف و دسرهای پرکالری بهترین گزینهها هستند. البته یادداشت کردن آنچه در طول روز میخورید و ساعات آن، در طی یک هفته به شما کمک میکند تا به عادات غذایی خود آشنا شوید و بفهمید کجای کار ایراد دارد. با ادامه رژیم غذایی و با مصرف کالری بیشتر از نیاز روزانه میتوانید وزن به دست آمده را حفظ کنید تا به موقعیت ثابتی برسید اما از چربیها دوری کنید. هرچند که هدفتان اضافه کردن وزن است، اما قرار نیست چاق و نامتناسب شوید. پس از چیپس و شیرینی، غذاهای آماده و سرخکردنیها بپرهیزید و در عوض عادت کنید که از پروتئینهای کم چربی، سبزیجات و میوه استفاده کنید. مصرف کمپوتهای خانگی (بدون مواد نگهدارنده)، شربت و آب میوه شیرین، خامه و بستنی برای افزایش میزان کالری روزانه بلامانع است. در عین حال،خواب را فراموش نکنید.
8 حرف آخر؟
ـ به افرادی که از لاغری رنج میبرند، توصیه میکنم از گرفتن رژیمهای غیر اصولی و مصرف داروها و مکملهای غیرمجاز خودداری کنند و برای حل مشکلشان با یک متخصص تغذیه مشورت کنند تا با مشکل مواجه نشوند و سلامتشان به خطر نیفتد.
چرا چاق می شویم؟!
چرا چاق می شویم؟!
جنسیت
چاقی در زنان شایع تر از مردان است که معمولاً روند آن از دوران بلوغ آغاز شده وپس از ازدواج و بارداری افزایش می یابد .گاهی اوقات این نوع چاقی پس از یائسگی ایجاد می شود.چنین به نظر می رسد که نقش هورمون های زنانه(استروژن و پروژسترون)در ایجاد چاقی خانم ها بیشتر از نوع پایین تنه (شکم ران ها وباسن)است اما بعد از یائسگی که سطح هورمون های زنانه کاهش می یابد چاقی بالا تنه بیشتر دیده می شود.
اختلالات هورمونی
اختلالات و بیماری های هورمونی نیز می توانند منجر به بروز چاقی شوند که از مهم ترین آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:-کم کاری تیروئید:در این بیماری به علت پایین بودن سطح هورمون های غده تیرویید متابولسیم بدن کاهش یافته و تمایل بدن به ذخیره انرژی و چاقی بیشتر می شود.از طرف دیگر کمبود هورمون های تیروییدی منجر به حبس آب در بدن و ادم می شود و در نهایت به دنبال تجمع چربی و آب وزن بدن افزایش می یابد.
اختلالات غده هیپوفیز:پاره ای از اختلالات غده هیپوفیز منجر به افزایش ترشح هورمون های استروییدی و چاقی می شود.
اختلال در عملکرد غده فوق کلیوی:اختلال در عملکرد غده فوق کلیوی موجب بروز سندرم کوشینگ و چاقی می شود.
بیماری سندرم کوشینگ:در این حالت میزان هورمون های استروییدی در خون افزایش می یابد.هورمون های استروییدی موجب تجمع و ذخیره چربی در ناحیه شکم ران ها باسن و چاقی مرکزی می شود.
چاقی در این بیماری در حد متوسط می باشد.
بیماری تخمدان پلی کیستیک:در این بیماری تخمدان دارای کیست های متعدد است.نیمی از این بیماران چاق هستند.
انسولینوما:بیماری نادری است که با افزایش بیش از حد ترشح انسولین و چاقی همراه است.
اختلالات هیپوتالاموس:گاهی اوقات در جریان التهاب، ضربه یا تومور ناحیه هیپوتالاموس اشتهای فرد زیاد شده و بدنبال آن پرخوری و چاقی بروز می کند.
مشکلات روحی - عصبی
به طور کلی اضطراب و استرس و داشتن روحیه ای عصبی می تواند به افزایش وزن منجر شود.واضح است که در دنیای کنونی به دلایل مختلف استرس در افراد زیاد است و اکثر انسان ها از آرامش کافی برخوردار نیستند (لازم به ذکر است که اضطراب و استرس در افراد مستعد چاقی موجب چاقی می شود.)اضطراب از طریق زیر می تواند منجر به افزایش وزن شود:
1-ترشح اسید معده را افزایش داده و باعث احساس گرسنگی زود هنگام می شود .به این ترتیب شخص مضطرب زود به زود غذا می خورد.در نتیجه به مرور چاق می شود.
2-بعضی افراد برای تخفیف استرس به غذا خوردن روی می آورند و حتی در مواقعی که گرسنه نیستند غذا می خورند یا خورده خواری می کنند.به نظر می رسد غذا خوردن موجب آرامش آنها می شود.
توصیه می شود این افراد وقتی عصبی یا مضطرب می شوند قبل از اینکه چیزی بخورند آیا برای تخریب استرس حتماً باید چیزی بخورند؟!آیا کار دیگری نمی توانند انجام دهند؟!به عنوان مثال چرا در این مواقع تلویزیون نگاه نمی کنند موسیقی گوش نمی دهند مطالعه نمی کنند و یا هرکاری دیگری که می تواند به آنها آرامش بدهد مانند پیاده روی انجام نمی دهند؟!
حداقل بهتر است در این شرایط از مواد سالم و مفید استفاده شود مانند آب میوه های طبیعی و میوه جات.
3-دیده شده است که اضطراب حتی اگر با پرخوری و خرده خواری همراه نباشد با ایجاد تغییراتی در نظم هورمونی بدن استعداد و تمایل به چاقی را افزایش می دهد.بدین ترتیب که هیجانات و اضطراب موجب افزایش ترشح انسولین می شود.
انسولین به دو طریق وزن بدن را افزایش می دهد:
الف-موجب حبس آب و نمک در بدن و ادم می شود (بدن پف می کند.)
ب-موجب افزایش ذخیره چربی در بدن می شود .(چاقی عارض می شود.)افسردگی نیز در پاره ای موارد باعث پرخوری و کم تحرکی شخص افسرده شده و ایجاد چاقی می کند.بعضی از این موارد عارضه پرخوری عصبی است که به نظر می رسد شخص مبتلا در خوردن وسواس دارد و به هیچ عنوان نمی تواند غذا خوردن خود را کنترل کند.
سؤال :آیا کسی که از اختلالات هورمونی و یا مشکلات روحی-روانی رنج می برد می تواند با رژیم غذایی لاغر شود؟
-پاسخ مثبت است اما لازم است برای بهتر لاغر شدن علاوه بر داشتن رژیم غذایی ،بیماری فرد نیز درمان شود تا نتیجه بهتری حاصل شود.به علاوه این بیماری ها علاوه بر چاقی مشکلات دیگری نیز برای فرد بیمار ایجاد می کنند
نیاز به رسیدگی و درمان دارد.برای درمان اختلالات هورمونی مراجعه به متخصص بیماری های غدد و برای درمان مشکلات عصبی-روحی مراجعه به مشاور خانواده و روانشناس لازم است.
داروها:
مصرف بعضی داروها به صورت خوراکی و تزریقی در ایجاد چاقی موثر است.این داروها عبارتند از:الف-برخی داروهای اعصاب
ب-داروهای هورمونی نظیر کورتونی و...وهورمون های جنسی زنانه(ترکیبات حاوی استروژن و پروژسترون داروهای ضدبارداری و...)
ج-داروهای مسکن
د-سایر داروها نظیر انسولین و بعضی از ویتامین ها
آیا کسی که دچار چاقی شده است باید مصرف دارو را قطع کند؟
-پاسخ منفی است.از آنجا که این داروها برای بیماری خاصی تجویز شده اند قطع مصرف داروها ممکن است اشتباه و حتی خطرناک باشد.در اینگونه موارد لازم است بیمار با پزشک معالج خود مشورت کند و چنانچه پزشک صلاح بداند دارو را قطع یا تعویض کرده و یا مصرف آن را کاهش دهد.بیماری ها و مشکلات ناشی از چاقی و اضافه وزن
چاقی و اضافه وزن خطرات جدی برای سلامت بدن ایجاد می کنند.چاقی موجب بروز بعضی بیماری ها شده وشیوع برخی بیماری ها را افزایش می دهد و در کل عمر انسان را کاهش می دهد.به طوری که به طور متوسط به ازای هر دو کیلوگرم اضافه وزن یک ساعت از طول عمر فرد کاسته می شود(کسی که بیست کیلوگرم اضافه وزن دارد حدود ده سال کمتر از حد طبیعی عمر می کند).
بعضی از مشکلات و بیماری های ناشی از چاقی و اضافه وزن عبارتند از:
الف-بیماری ها و مشکلات ظاهری
-خستگی زودرس و تنگی نفس-افزایش بروز آرتروز کمردرد و بیماری های ستون مهره(فتق دیسک مهره ای و بیماری سیاتیک و...)
هرچه وزن وزن بیشتر شود خطر بروز آرتروز بیشتر می شود به طوری که با ده کیلوگرم افزایش وزن احتمال بروز آرتروز دو برابر و با بیست کیلوگرم اضافه وزن سه برابر می شود و...
-مشکلات پوستی نظیر ترک خوردن پوست و...
-رشد موهای زاید و پر موشدن بدن بخصوص در خانم های چاق
-عدم تناسب اندام و بد حالت بدن و چهره و....
ب-بیماری ها ومشکلات داخلی
-افزایش ابتلا به بیماری های قلب و عروقحملات قلبی در افراد دارای اضافه وزن دو برابرو در افراد چاق سه برابر بیشتر از افراد نرمال است و چاقی شدید منجر به نارسایی قلبی می شود.
-افزایش ابتلا به سرطان های مختلف
ابتلا به سرطان کیسه صفرا، پستان ،رحم و تخمدان ها و کلیه ها در خانم های چاق و ابتلا به سرطان پروستات و روده بزرگ در مردان چاق بیش از سایرین است.
-بروز سنگ کلیه کیسه صفرا تا 7 برابر میزان طبیعی.
-افزایش میزان کلسترول و تری گلیسرید خون که خطر بیماری های قلبی را افزایش می دهد.
-افزایش بروز سکته مغزی و فشار خون بالا تا3 برابر افراد عادی.
افزایش ابتلا به دیابت تا 4 برابر میزان طبیعی.
نکته:
وقتی انسان چاق می شود به همان صورت که چربی در ناحیه شکم و ران ها توجه می کند.به عنوان مثال لایه ای از چربی قلب را پوشانده و درون رگ های قلب نیز پلاک های چربی به وجود می آید
و آنها را تنگ و مسدود می کند.در این حالت کار قلب دشوار و تغذیه آن با مشکل مواجه می شود.این مساله می تواند به نارسایی و سکته قلبی و سرانجام مرگ منجر می شود.
-افزایش بروز بیماری های زنان نظیر اختلال در سیکل ماهیانه و افزایش احتمال نازایی
-افزایش مشکلات بارداری و زایمان برای مادر و نوزاد نظیر فشار خون و مسمومیت حاملگی سزارین های اضطراری مرگ های مادر زادی نوزادان و افزایش خطر مرگ مادر و جنین.متخصصان بیماری های زنان همواره اصرار دارند خانم ها قبل از بارداری وزن اضافه خود را کاهش دهند.چاقی برای خانم های حامله خطرناک است و می تواند یک بارداری آسان را به یک فاجعه تبدیل کند.
-مشکلات تنفسی نظیر خرخر شبانه و وقفه تنفس هنگام خواب که می تواند سبب بی نظمی ضربان قلب شود.
-افزایش ابتلا به بیماری نقرس و واریس و...
ج-پیامدهای روحی - عصبی
سرانجام در نتیجه عدم تناسب اندام و مشکلات ظاهری و یا ابتلا به بیماری های مختلف روحیه و اعتماد به نفس انسان کاهش یافته و این مساله می تواند به اضطراب و افسردگی منجر شود و موجب انزوا و گوشه گیری فرد چاق شود.این مشکل به خصوص در کودکان و سنین مدرسه دیده می شود و اثر نامطلوبی بر رشد روحی - روانی کودک می گذارد.نکته امید بخش آن است که وقتی با دریافت رژیم غذایی صحیح و فعالیت بدنی مناسب وزن کاهش یافته و چاقی اصلاح می شود این بیماری ها یا از بین رفته یا بهبود چشمگیری پیدا می کنند.به اعتقاد متخصصان کاهش وزن خطرات ناشی چاقی را به میزان زیادی کاهش می دهد.روش ها موقت و نا کارآمد درمان چاقی دانستیم که چاقی مشکلات بسیاری برای سلامت روحی و جسمی انسان ایجاد می کند و لازم است برای درمان این بیماری ها دست یابی به تندرستی و تناسب و طول عمر چاقی را درمان نمود.گرچه امروزه اغلب افراد می دانند که درمان منطقی و اصولی چاقی تنها با رژیم غذایی صحیح و فعالیت بدنی مناسب امکان پذیر است اما روش های دیگری نیز برای درمان چاقی پیشنهاد می شود که درواقع غیر علمی سودجویانه کم اثر و گاه خطرناک است.قبل از آنکه به بررسی این روشها و مشکلات و عوارض ناشی از آنها بپردازیم لازم است تعریفی از لاغری و کاهش وزن ارایه دهیم.آیا کاهش وزن همان لاغری است ؟هرچند در وهله اول به نظر می رسد این دو دارای معنی یکسانی باشند اما همیشه این طور نیست.
منبع:تغذیه و سلامتی شماره 74 /س
وقتی استرس چاق می کند ...
وقتی استرس چاق می کند ...
این خوردن عاطفی واکنشی آنی به استرس برای آرام کردن شماست که هیچ مزاحمتی نداشته ، بلافاصله تاثیر می گذارد و معمولاً پوششی است برای مشکلات زمینه ای . اینگونه خوردن یک مشکل پیچیده ای است که بسیاری افراد از دوران کودکی با این الگو بزرگ شده اند و با آن درگیرند ؛ ولی به هر حال قابل کنترل است و بهتر است بدون خوردن غذاهای پر از قند و چربی و چاق کننده ، به جنگ مشکلات زندگی بروید . پژوهش ها نشان داده که آنچه فرد را وامی دارد این عادت ناپسند را بارها و بارها تکرار کند ، رفع احساس گرسنگی نیست ، بلکه پاسخ به یک حس و نیاز به خوردن است که در اصطلاح آن را « خوردن احساسی » می نامند . متاسفانه ، خوردن احساسی بخشی از فرهنگ ماست . ما برای جشن گرفتن ، رفع خستگی ، رفع کسالت ( مثل زمانی که پای تلویزیون نشسته ایم ) و برای خلاص شدن از شر مشکلات به خوردن پناه می بریم . این عادت نوعی اختلال خوردن به شمار می آید و از عوامل ثابت شده چاقی ، اضافه وزن و خطرات ناشی از آن است . خوردن احساسی مثالی از اعتیاد به خوردن است که غلبه بر آن کار راحتی نیست .
حال چه باید کرد تا در اینگونه موارد سراغ غذا خوردن نرویم ؟
این کار باید گام به گام انجام شود و اولین گام این است که درک کنیم در حالی که غذا برای سلامتی لازم است ، افراط در آن مضر می باشد . به طور کلی شخصی که عادت به خوردن احساسی دارد ، باور کرده که اگر اینگونه غذا نخورد ، از شر آن احساسات بد و افکار منفی خلاص نمی شود . پس گام دوم از بین بردن این باور غلط می باشد .اگر شما هم عادت به خوردن احساسی دارید ، به جای اینکه در یک موقعیت استرس زا سراغ یخچال بروید ، قدری قدم بزنید ، با دوست خود صحبت کنید ، یوگا یا دوچرخه سواری کنید ، احساساتتان را بنویسید ، اتاقتان را مرتب کنید یا دوش بگیرید . ورزش اندورفین و آدرنالین را در خون آزاد کرده و احساس خوبی ایجاد می کند و باعث می شود که ذهن برای دقایقی از افکار ناراحت کننده و احساسات ناخوشایند خلاص شود . ورزش میزان ترشح مواد منتقل کننده پیام های عصبی ( نوروترانسمیترها ) را افزایش می دهد و باعث می شود کمتر از روی احساسات تصمیم بگیرید و بتوانید به آنچه واقعاً ناراحتتان کرده پی ببرید و با آن رو به رو شوید .
سعی کنید به جای اینکه بدون فکر غذا بخورید و با غذا از احساسات منفی دوری کنید ، با آنها رو به رو شوید .
در واقع ، کسی که عادت به خوردن احساسی دارد ، باید به جای استفاده از خوردن به عنوان راهی برای مبارزه با افکار منفی ، روش درست برخورد با یک موقعیت استرس زا را یاد بگیرد . این کار به آموزش نیاز دارد و اگر می بینید که خودتان نمی توانید از پس این کار برآیید ، به یک مشاور و رفتار درمانگر مراجعه کنید .
کسانی که از روی احساس و برای فرار از استرس ، احساس ترس ، اندوه یا نگرانی به خوردن روی می آورند ، در طولانی مدت دچار عوارضی می شوند که ساده ترین آنها چاقی است و به دنبال آن کلسترول خون و ریسک ابتلا به بیماری های قلبی ـ عروقی نیز افزایش می یابد . یافتن راه حل های علمی و جدید برای برخورد با موقعیت های استرس زا می تواند از خوردن احساسی جلوگیری کند . زمانی که بتوانید این عادت ناسالم را ترک کنید ، از زندگی لذت بسیاری خواهید برد .
منبع:مجله دنیای تغذیه، شماره ی 86
/خ
برای افزایش وزن چه نکاتی لازم است؟
چگونه می توان افزایش وزن پیدا کرد؟ افراد بسیاری هستند که در نمودار وزن، دارای یک وزن متعادل می باشند، اما احساس سلامتی ندارند.

کاهش وزن زیاد، به همان اندازه افزایش وزن بیش از حد، می تواند مشکلاتی را در بدن به وجود آورد. اگر کاهش وزن شما بیش از حد است، در معرض کمبود مواد مغذی می باشید و این خود دلیلی است برای ابتلا به کم خونی ، پوکی استخوان ، بیماری های پوستی، ضعف عضلانی، پریشانی، اضطراب، تنبلی و بالاخره خستگی بیش از حد.
بعضی مواقع ممکن است وزن شما بر اساس جداول استاندارد، مناسب باشد، ولی شما احساس رضایت و آرامش نکنید. برای مثال ممکن است وزن شما 80 کیلوگرم باشد و شما در این وزن کلسترول و فشار خون بالایی داشته باشید. حال اگر 8 کیلوگرم کاهش وزن پیدا کنید و این مشکلات همه از بین بروند، پس می توان گفت که وزن ایده آل برای شما 72 کیلوگرم می باشد، در صورتی که بر اساس جدول، وزن ایده آل شما 63- 67 کیلوگرم است.
از طرف دیگر اگر شما به کاهش وزن خود ادامه دهید(یعنی کمتر از 72 کیلو) و وزن شما به 63 کیلوگرم برسد و در این وزن کم خونی و خستگی بیش از حد داشته باشید، می توان فهمید که این وزن برای شما مناسب نیست، هر چند که جدول این وزن را برای شما مناسب دانسته است.
BMI یا شاخص توده بدنی به چه کار می آید؟
BMI یا شاخص توده بدنی، بر اساس وزن و قد محاسبه می شود. BMI مقدار چربی بدن را اندازه گیری می کند. از طرف دیگر BMI یک روش آسان و بدون هزینه برای تعیین وزن ایده آل می باشد.
برای کودکان و نوجوانان، این روش اندازه گیری بر اساس سن و جنس محاسبه می گردد.
آیا تا به حال با خود فکر کرده اید که چرا BMI برای دخترها و پسرها متفات است یا چرا جنس در اندازه گیری BMI آنقدر اهمیت دارد؟
در پاسخ باید گفت: زیرا محل تجمع چربی و مقدار چربی در بدن دختران و پسران با هم فرق دارد.
اما چرا BMI برای کودکان و نوجوانان برحسب سن و جنس محاسبه می گردد؟ به دو علت:
1- مقدار چربی بدن با افزایش سن تغییر می کند.
2- مقدار چربی بدن در دختران و پسران متفاوت می باشد.
منابع غذایی پروتئین، چربی و کربوهیدرات
همانطور که می دانید، رژیم غذایی مناسب آن است که تنوع و تعادل را در خود جا داده باشد. به همین منظور منابع پروتئین، چربی و کربوهیدرات را بیان می کنیم:
منابع خوب پروتئین شامل: گوشت قرمز، ماهی، مرغ، آجیل، دانه ها و بنشن هاست.
چربی سالم شامل امگا 3 و امگا 6 می باشد. چربی برای سلامت مو، پوست و عملکرد عصبی بسیار مهم می باشد.
امگا 3 در ماهی، روغن کانولا و گردو وجود دارد. امگا 6 در روغن های گیاهی مانند، روغن سویا، آفتاب گردان و روغن ذرت یافت می شود.
روغن زیتون نیز به عنوان یک روغن سالم که برای سلامت قلب لازم است، مفید می باشد.
کربوهیدرات برای تأمین انرژی بسیار مهم می باشد. کربوهیدرات، سوخت واقعی برای بدن می باشد. شمایی که می خواهید افزایش وزن بیابید، باید بدانید که منبع سوخت بدنتان به مقدار کافی هست یا نه.
کربوهیدرات در غذاهایی چون: میوه جات، سبزیجات و تمامی غلات یافت می شود.
نکات قابل توجه برای افزایش وزن:
به جای آنکه 3 وعده بزرگ غذایی در روز مصرف کنید، بهتر است برای افزایش وزن 6- 5 وعده غذایی سالم و متعادل میل کنید.
افزایش مصرف تنقلات و غذاهای چرب، یک راه خوب برای افزایش وزن نمی باشد. تنقلات محتوی مقدار زیادی چربی های اشباع شده می باشند. اگر شما می خواهید افزایش وزن پیدا کنید و کالری بیشتری را وارد بدن خود کنید، بهتر است از غذاهایی که مفید برای بدن شما می باشند، استفاده کنید.
پودرهای پروتئینی و نوشیدنی هایی که به عنوان مکمل تغذیه ای می باشند را می توانید بین هر وعده غذا و یا در حین غذاخوردن، مصرف کنید.
بهتر است آجیل و دانه ها را فراموش نکنید و روزانه حداقل یک مشت از آنها را میل کنید. آنها هم دارای چربی امگا 3 و هم دارای فیبر می باشند.
مصرف کردن مولتی ویتامین و مکمل ها برای افرادی که خواهان افزایش وزن می باشند، جزو اساسی می باشد.
افرادی که خواهان افزایش عضله هستند، می توانند با ورزش و رژیم غذایی مناسب و مصرف مکمل های پروتئینی، عضله خود را بزرگ کنند.
ورزش کردن، نقش مهمی در افزایش وزن دارد. وزنه برداری، به بزرگ شدن عضلات کمک می کند.
توصیه های لازم برای افزایش وزن
1- ابتدا باید بدانید چقدر کالری نیاز دارید تا به وزن دلخواه خود برسید.
2- تنوع(یعنی از گروه های غذایی مختلف استفاده کنید) و تعادل(به مقدار کافی از هر گروه غذایی استفاده کنید) را در برنامه غذایی خود رعایت کنید.
3- در صبحانه خود نان سبوس دار و کره بادام زمینی را وارد کنید.
4- از کره بادام زمینی استفاده کنید. می توانید از بستنی ها و یا غذاهای صبحانه آماده دارای بادام زمینی استفاده کنید و یا بادام زمینی را با میوه و سبزیجات میل کنید.
5- بعد از صبحانه و بعد از ظهر خوراک مختصری را فراهم آورید. توجه کنید که این خوراک نباید از تنقلات باشد. شما می توانید آجیل یا میوه خشک را به عنوان خوراک مختصر میل کنید.
6- با افزودن سیب زمینی سرخ شده، استیک ماهی و مرغ سرخ شده، رژیم سالم خود را به رژیم ناسالم تبدیل نکنید. بلکه با مصرف سیب زمینی، ماهی و مرغ پخته شده(آب پز یا بخارپز یا کبابی)، مواد مغذی سالم را به بدن خود وارد کنید.
7- از کره برای پخت سبزیجات استفاده کنید. از مایونز به عنوان سس در ساندویچ استفاده کنید. سس سالاد را برای مزه دار کردن سالاد به کار برید.
8- از تخم مرغ برای درست کردن سوپ، سس و نان استفاده کنید. تخم مرغ پخته را به سالاد اضافه کنید.
9- می توانید با افزودن خامه و پنیر پیتزا به ماهی و مرغ مزه بدهید.
10- پنیر پیتزا را به گوشت، سبزیجات، ماکارونی، سالاد، پوره سیب زمینی و املت بیافزایید.
11- پنیر خامه ای را به روی نان و بیسکویت بمالید. پنیر خامه ای را با سس مخلوط کنید. همچنین می توانید از پنیر خامه ای به همراه میوه و سبزیجات، یک غذای مقوی و سرشار از انرژی درست کنید.
12- پنیر، بادام زمینی، بادام، پسته، سس های سالاد و میوه های خشک را در برنامه غذایی خود قرار دهید.
13- شیرخشک را در سوپ و سس برای تأمین کالری و پروتئین بیافزایید. شیرخشک را می توانید به شیر، پودینگ، پوره سیب زمینی، املت و حتی گوشت اضافه کنید.
14- حتماً در یک وعده غذایی از سبزیجات سبز رنگ، ذرت و مواد نشاسته ای استفاده کنید.
15- در هر وعده غذایی،2 یا 3 لیوان آب بنوشید. این کار باعث می شود که عمل جذب به راحتی صورت گیرد.
16- تا جایی که می توانید، بنوشید. زیرا نوشیدن باعث می شود که جای خالی بیشتری برای وارد شدن غذاهای پُرکالری داشته باشید.
17- برای افزایش کالری، شیر و آب میوه بنوشید. از نوشابه ها دوری کنید، زیرا آنها فقط دارای کالری می باشند و هیچ ارزش تغذیه ای ندارند.
18- شکلات سیاه بخورید. شکلات سیاه دارای آنتی اکسیدان می باشد.
19- در آخر بازهم ورزش را از یاد نبرید.
رژیم افزایش وزن این نیست که هرچه می خواهیم بخوریم، بلکه باید همیشه تنوع و تعادل را، چه در رژیم افزایش وزن و چه در رژیم کاهش وزن، رعایت کنیم.
مریم سجادپور- کارشناس تغذیه
تبیان
رهایی از چاقی طولانی مدت
برخی مطالعات جدید پیشنهاد می کنند که 10 درصد کاهش وزن و حفظ آن برای مدت حدود 4 تا 6 ماه به بدن کمک می کند تا با وزن جدید تطابق یابد و روی عدد وزنی کمتری تنظیم شود.
وقتی یک دفعه مقدار زیادی از وزنتان را در مدت کوتاهی کاهش می دهید، اختلالاتی در سیستم داخلی بدن شما ایجاد می شود و از آنجا که بدن سعی می کند وزن را در محدوده راحت تری حفظ کند، ترشح هورمون هایی مانند گرلین، موجب تشدید احساس گرسنگی و ضعف در شما می گردد. لذا بسیاری از متخصصین پیشنهاد می کنند که به جای این کار، با ایجاد تغییرات آهسته در غذاخوردن و فعالیت بدنی ، ابتدا 10 درصد از وزنتان را کاهش دهید و قبل از اینکه بخواهید وزن بیشتری را کاهش دهید، این وزن جدید را برای چند ماه حفظ کنید. با این کار نه تنها پیغام های کافی برای کاهش نقطه تعادلی وزن در بدنتان ایجاد خواهند شد، بلکه شما نیز به خودتان این فرصت را خواهید داد که به انتخاب های غذایی جدید و کاهش حجم غذای مصرفی و افزایش فعالیت بدنی منظم عادت کنید.
وقتی افراد چاق 10 درصد از وزنشان را کاهش می دهند ممکن است وزن جدید، وزن دلخواهشان نباشد، اما آنها این حقیقت را درک می نمایند که اندکی کاهش وزن می تواند برای بهبود سلامت آنان مفید باشد. در نتیجه احساس بهتری را درک خواهند کرد، خواب بهتر و انرژی بیشتری خواهند داشت و دردهای مفصلی آنان کاهش خواهد یافت. همچنین برخی افراد با این مقدار کاهش وزن می توانند داروهای مصرفی شان را کاهش دهند.
سئوال: وزن من می بایست چقدر باشد؟
اغلب افراد میزان کاهش وزنی را که می توانند از عهده آن بر آیند، بیش از حد تخمین می زنند و هنگامی که به وزن مطلوبشان نمی رسند، دلسرد می گردند.
توصیه می کنیم برای یافتن وزن دلخواه و یا وزن سالم خود، به گذشته تان بر گردید و به عنوان یک فرد بزرگسال، تاریخچه وزنی خود را مرور کنید. سپس یک وزن مشخصی را که می توانید به طور طبیعی و نسبتا آسان آن را حفظ کنید، مشخص نمایید و اگر دیدید که وزن فعلی شما از وزن دوران جوانی و یا قبل از ازدواجتان خیلی بیشتر است، تلاش برای رسیدن مجدد به وزن قبلی را فراموش کنید، زیرا وقتی که وزنتان افزایش می یابد، اندازه و تعداد سلول های چربی بدن شما نیز زیاد می شوند که احتمالا از بازگشت شما به وزن قبلی، ممانعت خواهند کرد.
به جای اینکه مُدام روی عقربه ی وزنه تمرکز کنید، رفتارهای غذایی و عادات زندگی تان را بهبود دهید، مثلا هر روز صبحانه بخورید، پیاده روی روزانه داشته باشید، سبزیجات و میوه جات بیشتری بخورید و ... .
وقتی اهداف رفتاری تان را تنظیم کنید، اجرای آنها آسان تر می شود و احساس بهتری خواهید داشت. رفتارهای غذایی صحیح را برای 3 تا 6 ماه رعایت کنید، سپس خواهید دید که آنها به تدریج بخشی از الگوی زندگی شما خواهند شد.
اگر وزن فعلی شما خیلی بیشتر از وزن مطلوب شماست و با وجود اجرای رژیم های لاغری متعدد، نتوانسته اید وزنتان را کاهش دهید به شما پیشنهاد می کنیم که در حال حاضر حدود 22 کیلوکالری به ازای هر کیلوگرم از وزن فعلی تان را با مصرف غذاهای مغذی و سالم دریافت کنید (غذاهای کم چرب، غنی از پروتئین و پرفیبر) و فعالیت بدنی منظم داشته باشید. پس از یک ماه مجددا وزنتان را بسنجید. با این کار مشکل اضافه وزن شما تا حدی برطرف می شود و معمولا حدود 10 درصد کاهش وزن خواهید داشت. وقتی به وزن مناسب خود رسیدید، می توانید دریافت کالری تان را به میزان 27 کیلوکالری به ازای هر کیلوگرم از وزن بدنتان، افزایش دهید.
پنج نکته مهم برای موفقیت در کاهش وزن
1- وعده های غذایی منظمی داشته باشید، یعنی سر ساعت معین غذا بخورید و سه وعده غذایی اصلی و سه میان وعده مصرف کنید. افرادی که وعده های غذایی منظمی دارند، کالری کمتری نسبت به افرادی که وعده های غذایی نامنظم دارند، دریافت می کنند.
2- برای غذا خوردن از بشقاب استفاده کنید، بنشینید و در کمال آرامش از غذا خوردن لذت ببرید. حجم غذای مصرفی افرادی که به این شکل غذا می خورند، نسبت به افرادی که با عجله و مستقیما از ظرف اصلی غذا، غذایشان را می خورند، به میزان 43 درصد کمتر است.
3- حداقل 30 دقیقه فعالیت بدنی متوسط در طی روز داشته باشید. البته باید آن را به تدریج به 60 دقیقه در روز برسانید.
4- میزان غذایی که مصرف می کنید و نوع غذایی که می خورید، دو مقوله ی جدا از هم هستند. به میزان متعادل غذا بخورید (یعنی حتی در مصرف یک ماده غذایی مفید، زیاده روی نکنید) و بیشتر غذاهای غنی از فیبر (مانند سبزی ها، میوه ها، غلات کامل ) و دارای پروتئین کافی و کم چرب را مصرف کنید. این شیوه غذا خوردن باعث ایجاد احساس سیری در شما می شود.
5- نگاه مثبتی داشته باشید و به نکات خوب فکر کنید. به جای اینکه مدام به ترازو و وزن کردن خودتان، فکر کنید، بیشتر به فوایدی که یک الگوی زندگی سالم می تواند برای شما به ارمغان آورد، بیندیشید.
دکتر حمیدرضا فرشچی - همکار تبیان
متخصص تغذیه - فوق تخصص دیابت و چاقی
هشت راز افراد باریک اندام !
همه ما یک دوست باریک اندام داریم-همان دوستی که هرگز دچار وسوسه سبد نان نمیشود و وقتی میگوید "من یک تکه کوچک برمیدارم"، واقعا همین کار را میکند. واقعا او چطور میتواند؟
تحقیقات نشان میدهد که افراد باریک اندام اصولا مانند باقی افراد به غذا فکر نمیکنند. دکتر دیوی کاتز (David Katz)استادیار بهداشت عمومی در دانشگاه ییل (Yale) میگوید: " افراد باریک با غذا رابطه راحت و بدون مشکلی دارند."
"از طرف دیگر، افرادی که اضافه وزن دارند مدام به غذا فکر میکنند. آنها تمام اوقات به مقدار و تعداد دفعات غذا خوردن خود توجه میکنند و در نتیجه، زمان صرف غذا از مشغولیات دائمی ذهن و مغز آنهاست."
در اینجا، متخصصین کاهش وزن به بررسی ذهن اسرار آمیز افراد "ذاتا" باریک اندام پرداخته و به شما میگویند که آنها چگونه رفتار کرده و شما چگونه میتوانید مانند آنان باشید.
1. آنها سیرشدن را به پر شدن معده ترجیح میدهند
به گفته جیل فلمینگ (Jill Fleming) نویسنده کتاب "لاغرها بشقابشان را پاک نمیکنند"، اگر برای پر شدن معده مقیاس از 1 تا 10 را در نظر بگیریم، باریکها در حدود درجه 6 و 7 دست از خوردن میکشند. اما باقی افراد-از جمله من و شما- تا درجه 8 و 10 هم پیش میروند. شاید دلیل اینکار اشتباه گرفتن حس "پر" بودن با سیر شدن است و ما تصور میکنیم اگر زود دست از خوردن بکشیم، خود را از غذاها محروم ساخته ایم. یا شاید عادت داریم بدون توجه به اینکه نیاز بدنمان چقدر است، هرچه در مقابلمان باشد تمام کنیم.
از لاغرها تقلید کنیم:
هنگام صرف وعده بعدی غذایتان، در میانه غذا خوردن قاشق و چنگال را کنار بگذارید و با استفاده از مقیاس 1 تا 10 پری معده، درجه پری خود را بسنجید. یک بار دیگر هنگامی که حدود 5 لقمه از غذایتان باقی مانده اینکار ا انجام دهید. هدف از این کار افزایش آگاهی شما از میزان سیری در طی صرف غذاست و از طرف دیگر، این مکثها، موجب میشود که احساس سیری فرصتی برای خودنمایی یافته و شما زودتر از قبل سیری را حس کنید.
2. آنها دریافته اند که گرسنگی یک مورد اورژانس نیست
بسیاری از ما که مدام با کیلوهای اضافه درگیریم، گرسنگی را به عنوان شرایطی درنظر میگیریم که باید به سرعت برطرف شود.به گفته دکتر جودیت بک (Judith Beck) " اگر از گرسنگی وحشت داشته باشید، مدام برای پرهیز از آن به خوردن میپردازیم." افراد باریک گرسنگی را تحمل میکنند زیرا میدانند که حمله های گرسنگی همواره می آیند و میروند، پس از اقدام فوری خودداری میکنند.
برای تقلید از آنها یک روز پر مشغله را برای به تاخیر انداختن یکی دو ساعته ناهار انتخاب کنید یا غذای میان وعده بعد از ظهر را حذف کنید. خواهید دید که هنوز هم میتوانید به خوبی از عهده کارهایتان برآیید. پس در دفعات بعدی که ناله گرسنگی معده را شنیدید، در راه افتادن به سوی یخچال خودداری خواهید کرد.
3. آنها از غذا برای تسکین غصه های خود استفاده نمیکنند
مساله این نیست که زنان باریک اندام نسبت به خوردن احساسی ایمن هستند، اما آنها میتوانند این حالت را تشخیص داده و از خوردن دست بکشند.
چه کنیم که مانند آنها باشیم؟ افزودن لغت "ایست" به مجموعه لغات روزمره بسیار مفید است. این کلمه با فرمانهایی چون "از خوردن باقی بیسکوییتها دست بکش" متفاوت است، ما باید بیاموزیم که در زمانهایی چون گرسنگی، خشم، تنهایی یا خستگی که چهار دلیل اصلی خوردن احساسی هستند، به خود آمده و فرمان "ایست" را صادر کنیم.
اگر واقعا گرسنه هستید، یک میان وعده متعادل مانند یک مشت آجیل خام انتخاب کنید که بتواند شما را تا وعده بعدی غذا نگهدارد. اما اگر خشمگین، تنها یا خسته هستید، برای تسکین احساسات خود به دنبال یک راه حل جایگزین و بدون کالری باشید.
خشم خود را با پیاده روی یا تنها با بالا و پایین پریدن کنترل کنید زیرا بالا رفتن ضربان قلب میتواند از میزان عصبانیت شما بکاهد. تنها هستید؟ به یک دوست تلفن کنید، به اقوام و دوستان یک ای-میل بفرستید یا برای قدم زدن به پارک یا فروشگاه بروید.حتی اگر با یک چهره آشنا برخورد نکنید هم، بودن در کنار دیگران شما را بیشتر به اجتماع مرتبط میکند. اگر هم خسته هستید، به خاطر خدا کمی خوابید!
4. آنها میوه بیشتری میخورند
بر اساس تحقیقی از جامعه متخصصین تغذیه آمریکا، افراد لاغر در طول روز به طور متوسط یک وعده میوه بیشتر از اشخاص چاق مصرف کرده و بیشتر از آنکه به مصرف مواد چرب تمایل داشته باشند، به مواد فیبری علاقمندند.
تقلید از باریک اندامها:
میوه را به غذاهای خود وارد کنید. ببینید در رژیم روزانه شما چه امکاناتی برای افزودن میوه وجود دارد. هدف شما باید افزودن دو یا سه وعده میوه به غذای روزانه باشد. میتوانید میوه را در ماست ریخته، برشهای میوه را به ساندویچ خود افزوده یا برای دسر از سیب پخته استفاده کنید. همواره یک ظرف میوه روی میز داشته باشید تا هنگام گرسنگی اولین ماده دم دستتان میوه باشد.
5. آنها بنده عادتند
هر متخصص تغذیه به شما خواهد گفت که داشتن رژیم غذایی متنوع بسیار مفید است-اما تنوع بیش از حد میتواند نتیجه معکوس ببار آورد. تحقیقات نشان داده اند که مزه ها و بافتهای بیش از حد متنوع افراد را به پرخوری تشویق میکنند. به گفته دکتر بک " افراد باریک اندام دارای چیزی هستند که من آنرا "عادت غذایی" مینامم. اکثر غذاهای این افراد از مواد اولیه ای که با دقت انتخاب شده اند تشکیل میشوند. این غذاها از موارد تنوع بخش و غافلگیر کننده اندکی برخوردارند و در کل، رژیم غذایی آنها قابل پیش بینی است."
برای در پیش گرفتن این روش باید در مورد وعده های اصلی غذایتان تا حد امکان برنامه ریزی شده و ثابت باشد –برای مثال صبحانه شامل برشتوک و شیر، سالاد برای ناهار و الی آخر. افزودن مرغ آب پز یا کبابی به سالاد در یک روز و ماهی تن در روز دیگر اشکالی ندارد، مهم این است که دنبال کردن یک برنامه غذایی تقریبا از پیش تعیین شده، امکان افراط را از شما سلب میکند.
6. آنها دارای ژن اراده و خویشتن داری هستند
محققین در دانشگاه تافتز (Tufts) متوجه شده اند که بزرگترین عمل تعیین کننده افزایش وزن زنان در سنین 50 و 60 میزان رفتارهای بیقیدانه یا به عبارت دیگر نامحدود آنهاست. زنانی که رفتارهای بی قید کمتری دارند و در مقابل از حس خودداری متعادلی برخوردارند، از کمترین میزان اضافه وزن برخوردارند. بی قیدی بیشتر و در نتیجه خودداری کمتر، به افزایش وزن تا 15 کیلو در سنین بالاتر منجر میشود.
برای تقلید از این خصیصه، برای زمانهایی که میزان خودداریتان در کمترین میزان آن است-مانند مهمانیها و حضور در گروه بزرگی از دوستان، آماده شوید. اگر در مهمانی هستید، با خود قرار بگذارید که از هر چهار پیش غذایی که به شما تعارف میشود، یکی را بردارید. اگر برای شام بیرون رفته اید، برای غذای اصلی، یک پیش غذا سفارش دهید و دسر خود را با یکی از دوستان شریک شوید. اگر عصبی هستید- یک موقعیت دیگر از خودداری اندک- حتما مقداری خوراکی سالم مانند میوه یا سبزیجات خرد شده ای چون هویج و کرفس در اختیار داشته باشید.
7. آنها اهل حرکت هستند
لاغر اندامها، به طور متوسط هر روز دو و نیم ساعت بیش از افراد دیگر سرپا هستند- که برای سوزاندن 15 کیلو در سال کافی است.
اگر قصد دارید بر میزان تحرک خود بیافزایید، قبل از هرچیز باید صادقانه مقدار حرکت خود را ارزیابی کنید. بسیاری از افراد در برآورد مقدار تحرک خود غلو میکنند. اکثر مردم 16 تا 20 ساعت از روز خود را در حالت نشسته میگذرانند. اگر یک گام شمار pedometer در اختیار داشته دارید، در یک روز عادی آنرا به کار ببرید و ببینید تا چه حد به تعداد توصیه شده- 10 هزار قدم – نزدیک شده اید. روز شما باید شامل 30 دقیقه تمرین ورزشی با برنامه و مجموعه ای از عادات مفید مانند استفاده از پله به جای آسانسور یا تمیز کردن منزل با سرعت و انرژی بیشتر باشد..
8. آنها خوب میخوابند
افراد باریک در مقایسه با افراد دارای اضافه وزن، هفته ای 2 ساعت بیشتر میخوابند. بنا به نظر محققین، کمبود استراحت با چشمان بسته، با کاهش هورمونهای کنترل کننده اشتها مانند لپتین (leptin) و افزایش هورمونهای بالا برنده اشتها مانند گرلین (ghrelin) ارتباط مشتقیم دارد.
از این روش تقلید کنیم: 2 ساعت خواب بیشتر در هفه به معنای 17 دقیقه خواب بیشتر در روز است که حتی برای افرادی که برنامه کاری بسیار فشرده ای دارند هم قابل اجراست. از این مقدار افزایش به زمان خواب شروع کنید تا بتوانید برنامه خود را طوری تنظیم نمایید که هر شب 8 ساعت بخوابید.
توصیه مهم:
صبحانه بخورید! 78% از رژیم گیرندگان موفق هر روز خود را با صبحانه آغاز میکنند
آنچه مانع از برآمدگی شکم می شود!
آنچه مانع از برآمدگی شکم می شود!
سلامت نیوز: مسلما خوردن انواع چیپس و نوشیدنی های پر کالری و عدم تحرک نتیجه ای جز این درگیری عذاب آور ندارد.
در اغلب موارد نیز به دلیل عدم توجه به غذاهای نفخ آور باعث تورم ناخواسته این عضو حساس می شوید. اما خبر خوب این که نفخ شکم از جمله مسائلی است که حل آن آسان می باشد.
البته باید بدانید که در این مقاله ما از چاقی مفرط شکم صحبت نمی کنیم اما تورم و نفخ متغیر شکم از جمله دردسرهایی است که اغلب ما گاه و بی گاه تجربه می کنیم. اگر این نفاخی شکم مربوط به بیماری خاصی نظیر مشکلات کبد و قلب نباشد در اغلب موارد به دلیل گازهای روده می باشد و به هیچ عنوان ربطی به مایعات ندارد. زیرا بر خلاف تصور عامه که گمان می کنند نفخ این قسمت به دلیل تجمع مایعات است باید گفت که اولا در حالت نرمال این بخش مکانی برای تجمع مایعات نیست و در ثانی اگر تجمع مایعاتی مطرح باشد اغلب در بخش های پایانی بدن مثل پاها صورت می گیرد.
اما باید بدانیم که چه چیز سبب تجمع گازها در امعا و احشا می شود و ظاهر و احساس فرد را دچار خدشه می کند.
متخصصان علت های ممکن این مسئله را ناشی از حساسیت به بعضی از غذاها و یبوست می دانند.
لذا در ادامه به بعضی از موارد پیشیگری از نفخ و برآمدگی شکم اشاره می کنیم.
1- پیشگیری از یبوست : کاهش فیبر و مایعات در رژیم غذایی و عدم تحرک کافی منجر به بروز یبوست می شود که به نوبه خود باعث نفخ شکم می شود. برای جلوگیری از این مشکل لازم است که از غذاهای پر فیبر که به مقدار فراوان در انواع سبزیجات ، میوه ها ، آجیل و مغزها، بقولات است استفاده کنید. همچنین نوشیدن مایعات کافی و داشتن تحرک بدنی کافی (حداقل 30 دقیقه در روز)لازم است.
2- نفی آلرژی نسبت به گندم و یا لاکتوز: آلرژی و عدم تحمل نسبت به بعضی از غذاها باعث نفخ شکم می شود. اما تشخیص این نوع غذاهای نفاخ به عهده پزشک است. بسیاری از افراد به دلیل تشخیص سرخود ، بعضی از غذاهای مفیدو سالم نظیر لبنیات و غلات را از برنامه غذایی خود حذف می کنند. در حالیکه این اقدام اصلا درست نیست. اگر گمان می کنید به غذایی حساسیت دارید با پزشک خود مشورت کنید. ممکن است تنها کاهش مصرف این نوع غذاها و یا مصرف همزمان آن با سایر خوراکی ها تاثیر ناخواسته آن را تخفیف دهد.
3- از خوردن سریع و بی وقفه اجتناب کنید: خوردن سریع و عدم جویدن کافی باعث می شود که غذاها درست هضم نشده و بعلاوه به دلیل بلعیدن هوا ، شکم نفخ کند. با توجه به این حقیقت توصیه می شود که تا آنجا که امکان دارد به آرامی غذای خود را میل کنید تا از طعم آن نیز لذت ببرید. زمان لازم برای صرف هر وعده غذایی حداقل باید 30 دقیقه باشد. فراموش نکنید که هضم غذا از دهان شروع می شود ، پس جویدن کافی آن کمک موثری به ادامه هضم می کند و از نفخ شکم نیز جلوگیری می کند.
4- از مصرف بیش از اندازه نوشیدنی های گازدار اجتناب کنید: این نوع نوشیدنی ها باعث افزایش گاز شکم می شود. جایگزین مناسب برای این نوشیدنی ها ، اب خنک و لیمو می باشد. حتی لازم است که برای رفع نفاخی شکم از چای نعناع استفاده کنید.
5- از مصرف بیش از اندازه آدامس اجتناب کنید: جویدن آدامس باعث بلع مقدرا قابل توجهی هوا می شود که باعث نفخ شکم است.
6- مراقب غذاهای بدون قند باشید: مصرف قندهای مصنوعی به مقدار فراوان نیز باعث بروز این مشکل می شود. لذا باید مراقب میزان مصرف این نوع قندها نیز باشید.
7- مصرف نمک را محدود کنید: غذاهای بیش از اندازه پردازش شده و طبخ شده حاوی مقدار قابل توجهی نمک است و برعکس از فیبر تهی می باشد و این دو عامل مناسبی برای نفخ شکم می باشد.
8- مراقب مصرف لوبیا و سبزیجات گازدار باشید: اگر عادت به مصرف لوبیا نداشته باشید، باعث تجمع گاز در شکم می شود. همین مسئله در مورد سبزیجات نفاخ نظیر بروکلی و گل کلم نیز صادق است. برای رفع این مشکل لازم است که به تدریج این نوع مواد را وارد رژیم غذایی خود کنید تا بدن به آن عادت کند. زیرا این غذاها بسیار مقوی است و حذف ان زیان آور می باشد.
9- کاهش حجم غذا و افزایش وعده های غذایی: متخصصان توصیه می کنند که به جای صرف سه وعده غذایی سنگین ، سعی کنید تعداد وعده های غذایی را بیشتر و حجم هر وعده را کاهش دهید. یعنی کم اما متوالی بخورید.این عمل مانع از احساس نفخ می شود و همچنین به کنترل قند خون و گرسنگی کمک می کند. 5 تا 6 وعده غذایی توالی مناسبی است . اما مراقب حجم هر وعده باشید.
10- غذاها و نوشیدنی های ضد نفخ را امتحان کنید: مطالعات نشان می دهد که دم کرده نعناع، زنجبیل،آناناس، جعفری و ماست حاوی باکتری های مناسب(پروبیوتیکس) برای رفع نفخ می باشند.
متخصصان معتقدند که استفاده از غذاهای ملین یا قرص های مدر، سریع غذا خوردن و یا حذف وعده های غذایی اصلا روش مناسبی برای کاهش وزن و یا رفع نفخ شکم نمی باشند.
در مورد اغلب افراد باید گفت که زمانی که در صددکاهش چربی های اضافی بدن هستند بخش عمده از آن در ناحیه شکم حذف می شود.اما کاهش وزن بدن هر فرد متفاوت از دیگری است. متخصصان همچنین می گویند که انجام مداوم و طولانی مدت ورزش های ویژه شکم به امید رها شدن از چربی های اضافی آن تصور درستی نیست. زیرا نمی توان در هنگام ورزش روی نقطه خاصی از بدن متمرکز شد. با این کار التبه ماهیچه های شکم قوی تر شده و شکل بهتری پیدا می کند.
نظرات ()
