«بیشوی»، کشیشی که این سخنان را بر زبان رانده افزوده است: این آیات موجب درگیری عقیدتی مسلمانان و مسیحیان می شود و بهتر است از متن قرآن حذف شود!

  

دین و اخلاق تامین کننده اعتدال فرد و جامعه       دین و اخلاق در دوره های مختلف تاریخ و جوامع بشر نقش مثبت و موثری بر رفتار و کردار بشر داشته و هر فرد با خودسازی و تهذیب نفس می تواند به یک زندگی مطلوب برسد به اصطلاح هر یک از افراد جامعه و خانواده، جامعه به خودی خود اصلاح می شود و از بسیاری از انحرافات و بزه کاریها جلوگیری شده و جامعه به تعادل و آرامش می رسد.                         بر اساس ادیان الهی، از جمله دین مبین اسلام، انسان موجودی است که دارای دو بعد الهی و مادیست و برای انجام هدف و رسالت مهمی از دنیای ملکوتی، به جهان مادی آمده است و به دلیل اهمیت رسالت و هدفی که دارد، خداوند استعدادها و توانایی های زیادی را در نهاد او قرار داده است. بشر با قدرت تفکر و اندیشه، توانسته به پیشرفتهای بزرگی دست پیدا کند. قران درباره هدفمند آفریده شدن انسان می فرماید: «اَفَحَسِبتُم اَنّما خَلَقناکُم عَبَثاً و انّکُم اِلَینا لا تُرجَعون(۱)» آیا پنداشتید شما را بیهوده آفریدیم و بسوی ما باز نخواهید گشت. اط سوی دیگر خداوند انسان را آزاد آفریده و می تواند مسیر زندگیش را تعیین کندو اگر بخواهد می تواند سرنوشت خود را تغییر دهد. قران کریم در این زمینه می فرماید: «انّا هَدَیناهُ السَّبیلَ اِمّا شاکِراً و اِمّا کفوراً(۲)» ما راه را برای انسان نشان دادیم یا راه هدایت را بر می گزینند یا بیراهه می رود و در مقابل راه خدا می ایستد و موضع مخالف می گیرد. پس انسان به جهت وظیفه و رسالتی که بر عهده دارد، موظف است با اتخاذ روشی صحیح، استعدادهای بالقوه خود را شناسایی کند و آنها را به فعلیت برساند و برای رسیدن به این هدف، ابتدا باید خود را بشناسد و تنها از طریق ایمان به خدا و خودشناسی به سعادت و رستگاری برسد و از راه شناخت و معرفت خداوند و «خودشناسی» به بالاترین درجه کمال انسانی برسد. متاسفانه در عصری که ما در آن به سر می بریم عواملی چون پیشرفت سریع تکنولوژی و غرق شدن در زندگی ماشینی، همچنین توجه یک جانبه به مادیات، باعث شده تا انسان اغلب در غفلت و بی خبری بسر برد و دچار خود فراموشی شود، نتیجه آن چیزی جز افزایش تشویش و اضطراب، بی عاطفگی و بیماریهای روحی و روانی نیست، تا جائیکه می بینیم در اثر بی توجهی به معنویات و عدم خودشناسی هر روز بر مشکلات و سختی های زندگی افزوده می شود.پس تنها راه رهایی انسان، بازگشت به اصل خود و توجه به معنویات و خودشناسیست. امام صادق (ع) می فرماید: «مَن عَرَفَ نَفسهُ کانَ بغیرَهُ اَعرف»(۳) کسیکه خود واقعی خویش را شناخت به دیگران عارف تر و داناتر خواهد گردید در چنین موقعیتی آن ارتباط عمیق بین خود و انسان و خدا برقرار خواهد گردید و انسان، در صلح، امنیت و آرامش بسر خواهد برد.     ● انسان کامل انسان کامل که در قرآن از آن به امام تعبیر شده است انسانیست که بتواند تمام ارزشهای انسانی خود را بطور هماهنگ رشد و تعالی بخشد و به بالاترین مقام انسانی برسد. تعبیر انسان کامل در ادبیات اسلامی تا پیش از قرن هفتم هجری دیده نشده این تعبیر را نخستین بار، عارف نامدار، محی الدین ابن عربی آورده است. نامهای انسان آرمانی یا انسان ایده ال که در امروز در بیان دانشمندان غربی نیز مطرح است به مفهوم انسان کامل است و این دانشمندان آن را از جنبه های مختلف، مورد بحث قرار داده اند. عرفا مصداق انسان کامل را انبیای خدا و اولیای حق ذکر کرده اند برخی از عرفا «ولی»(۵) را نمونه ی انسان کامل می دانند و برخی از عرفا پیامبر و امامان معصوم را مصداق و نمونه ی «ولی» دانسته اند. انسان که از روح و جسم ترکیب شده است برای رسیدن به کمال انسانی نیازمند پرورش روح خود است پس معلولیت و نقص جسمی،نقص در شخصیت محسوب نمی شود و مانعی برای رسیدن به کمال نیست. استاد مطهری در کتاب خود، «انسان کامل» دیدگاههای مکاتب مختلف دنیا را مورد نقد و بررسی قرار داده اند سپس برتری دیدگاه اسلام را بر سایر مکاتب جهان، با استدلال و منطق شرح داده اند.     ● خودسازی راهی برای رسیدن انسان به کمال و تعالی خودسازی یعنی تهذیب نفس و پرورش ابعاد مختلف شخصیت انسانی که با ذات و فطرت بشر هماهنگ باشد. خودسازی دارای دو بعد نظری و عملیست و امکان رشد و تکامل انسان در اسلام از طریق توجه به هر دو بعد نظری و عملی میسر می شود. اکثر مشکلات زندگی و غم ها و ناراحتی های روحی، ناشی از خلق و خوی بد و صفات ناپسندیست که در وجود آدمیست و روح و روان او را آزرده می کند و انسان برای رهایی از آن باید تلاش کند و گاه ناچار است برای خودسازی ریاضت های سختی را تحمل کند اما هر فرد با ایمان با تکیه بر توکل خداوند و صبر و استقامت می تواند این مسیر را با موفقیت به پایان رساند. عواملی که در «خودسازی» موثرند به دو دسته تقسیم می شود: الف) عوامل بیرونی ب) عوامل درونی عوامل درونی عبارتند از: ۱) خودشناسی ۲) مسیر شناسی ۳) آینده نگری ۴) مسئولیت شناسی ▪ خودشناسی: « خودشناسی» بهترین راه براس رسیدن به کمال انسانی و بهترین شیوه برای شناخت عالم هستی و راه درست خداشناسی است. چنانچه در این حدیث شریف «مَن عَرَفَ نَفسهُ فقد عَرَفَ رَبَهُ» خودشناسی را مقدمه ی شناخت پروردگار دانسته است. حضرت علی (ع) در اهمیت خودشناسی فرموده اند: «افضل المعرفة الانسان نفسهُ» برترین معرفت آن است که انسان نفس خود را بشناسد. پس خودشناسی یعنی شناخت "خود واقعی" و در پیش گرفتن اخلاق نیکو و حسن خلق و رعایت اعتدال و میانه روی در زندگی. علاوه بر آن انسان نیازمند الگوهایی است که به بالاترین مراحل کمال رسیده باشند و پیامبران و امامن معصوم بهترین الگو برای پیروی هستند زیرا در علم و اخلاق و معرفت مراحل عالی کمال انسانی را طی کرده اند و به صفات الهی آراسته شده اند. هرگاه انسان از حقیقت خود دور شود و نگاهه غبرواقعی به خود داشته باشد در حقیقت از معنویت و عظمت و کرامت انسانی خود غافل شده و بسوی لذتهای زودگذر مادی و صفات حیوانی گرایش پیدا می کند و در اثر نامانوس بودن با عالم معنا به لذت های پست و حقیر مادی بسنده می کند و همواره در اضطراب و تشویش بسر می برد. ▪ مسیر شناسی انسان برای رسیدن به کمال و کشف و شکوفایی استعدادهای خود باید بهترین مسیر را برگزیند که با فطرت و خلقتش هماهنگ باشد و این همان مسیر دین و توحید و اسلام است. ▪ آینده نگری آینده نگری از ویژگی های انسان است. این مشخصه به آدمی کمک می کند تا با پشتوانه ی عقل و اندیشه مسیر حرکت و تعالی خود را طوری برگزیند که در آینده دچار مشکل نشود. ▪ مسئولیت شناسی چون انسان در انتخاب راه و روش زندگی آزاد است پس باید مسئولیت اعمالی را که انجام می دهد بپذیرد البته انجام مسئولیت های بنحوی درست مستلزم آنست که ابتدا هر کس از مسئولیت خودآگاه باشد و این امر از راه خودسازی میسر می شود. علاوه بر عوانل درونی تعدادی از عوامل بیرونی هم هستند که در انسان به کامل و رشد یاری می کنند که عبارتند از: ۱) ایمان به خدا ایمان داشتن به خداوندی علیم و بصیر که شاهد و ناطر همه ی اعمال انسان است و از باطن همه ی بندگان خود آگاه است و کمترین خطای انسان از دید او پنهان نیست، آدمی را در مسیر حق هدایت می کند و انسان را موظف می کند تا در جهت رضای حق قدم بردارد در این باره آیات زیادی در قران کریم آمده است: «وَ تقوا اللهَ واعلَموُا اَنَّ اللهَ بِکُلِّ شیٍ عَلیم»(۷) تقوای الهی داشته باشید و بدانید خداوند بر همه چیز آگاه است. ۲) ایمان به ملائکه و نگهبانان الهی علاوه بر این برای خودسازی انسان باید ایمان داشته باشد که ملائکه و نگهبانانی هستند که شاهد اعمال انسانند و تدبیر جهان به دست آنان است. ۳) ایمان به روز رستاخیز و قیامت ایمان به روزی که به همه ی اعمال انسان رسیدگی خواهد شد نیز نقش مهمی در کمال انسانی و خودسازی دارد. ۴) شناخت هدف از آنجائیکه انسان آزاد و مختار آفریده شده و از طرف دیگر آفرینش او هدفمند بوده پس ایتدا باید خود را بشناسد تا بتواند مسیر درست را برگزیند.     ● موانع تکامل و خودشناسی بطور کلی هر چیزی که مانع جلب رضای پروردگار باشد و انسان را از خداوند دور کند از موانع تکامل محسوب می شود، از جمله این موارد جهل به خود و معرفت نداشتن به نفس عامل مهمی برای دور شدن انسان از قرب الهی و رشد اوست. آراسته نبودن به اخلاق توحیدی و دچار کبر و غرور و خودخواهی شدن و خوار و حقیر شمردن دیگران، توجه و وابستگی بیش از حد به مسائل مادی و جاه م مال و شهرت دنیا، از جمله عوامل دور شدن از خدا و در نتیجه دور شدن از رشد و تکامل انسان است. ادامه ی این وضع در نهایت منجر به غفلت و بیخبری از معنویات و گرفتار شدن در زندگی حیوانی می شود و سدی برای خودسازی و تکامل است. برای مقابله با این مسئله انسان باید زندگی ساده و بدور از تجملات و تشریفات را جایگزین کرد. در قران آمده است: «قَد اَفلَحَ مَن زَکّها و قَد خاب مَن دسّیها» رستگاری برای کسی است که مهذّب باشد و شقاوت و بدبختی برای کسانی است که صفات ناپسند دارند.     ● نقش ایمان در اخلاق و اعتدال و میانه روی هرچند برخی ادعا می کنند که انسان می تواند با هدایت عقل و کسب دانش مسائل اخلاقی را کسب کند اما باید گفت هرچند وجود این عوامل در این راه موثر است اما کافی نیست زیرا برای هدایت بشر، از پشتوانه ی ایمان برخوردار بودن و به مبدا و معاد ایمان داشتند ضروری است. نقش سازنده و ارزشمند ایمان بر هر فرد خردمند و با انصاف آشکارست و سر منشا بسیاری از بیماریهای روحی و روانی، بی اعتقادی نداشتن ایمان به خداست. دکتر "لینگ" روانشناس می گوید: «دریافتم که مردم بی دین خودخواه تر، خودبین تر، متلوّن تر، غمگین تر و ناکام تر از آنهایی هستند که ایمان مذهبی دارند.»(۸) ایمان نیرویی است که افسردگی و اضطراب روحی و غم و اندوه، نا امیدی و ترس را از میان می برد و مومن با تکیه بر ایمان و یاری خداوند با کمک صبر و شکیبایی و توکل بر خدا و آرامش خاطر بر مشکلات فائق می شود و هیچگاه دچار یاس و اندوه همی شود. از طرفی نداشتن ایمان، منجر به ناراحتی های روحی و فشارهای روانی شدید می شود تا جائیکه شخص را به استفاده از مواد مخدر و حتی خودکشی می کشاند. یکی دیگر از نشانه های ایمان و تاثیر آن بر اخلاق، اعتدال و میانه رویست. میانه روی و دوری از افراط و تفریط در اسلام از خصلتهای م.من است، چنانچه پیامبر (ص) فرموده اند: «خیرِ الامور اوسطها» بهترین روش میانه رویست. در اسلام افراط حتی در امور معنوی مثل عبادت بیش از حد که مانع انجام کار روزمره و کسب روزی باشد هم جایز نیست، استاد کطهری می گوید: «این یک نکته است که غالبا انسانها و جامعه ها از راه گرایش صد در صد به گمراهی کشیده نمی شوند بلکه از افراط در یک حق به فساد کشیده می شوند.»(۹) در پایان می توان نتیجه گرفت که دین و اخلاق در دوره های مختلف تاریخ و جوامع بشر نقش مثبت و موثری بر رفتار و کردار بشر داشته و هر فرد با خودسازی و تهذیب نفس می تواند به یک زندگی مطلوب برسد به اصطلاح هر یک از افراد جامعه و خانواده، جامعه به خودی خود اصلاح می شود و از بسیاری از بیماریها، انحرافات و بزه کاریها جلوگیری شده و جامعه به تعادل و آرامش می رسد.

هما آقا جعفری مدرس دانشگاه پی نوشت: ۱. سوره مومنون / ۱۱۵ ۲. سوره انسان / ۳ ۳. نگرش برخورد نوعی انسان، رضا رمضانی گیلانی، صفحه ۳۸، به نقل از فهرست عرعرص ۳۸۷ ش ۲۹۳۵ ۴. انسان کامل از نگاه امام خمینی و عارفان مسلمان، صفحه ۳۶ ۵. "ولی" در اصطلاح متصوفان به کسی اطلاق می شود که به مرحله ی اعلای سلوک رسیده باشد (فرهنگ معین) ۶. کگرش برخورد نوعی انسان ۷. سوره بقره / ۲۳۱ ۸. سیمای مومن در قران و حدیث، صفحه ۵۷ و ۵۸ ۹. انسان کامل، استاد مطهری، صفجه ۴۴ منابع: ۱. انسان کامل – استاد مطهری – انتشارات صدرا – چاپ دهم – سال ۱۳۷۳ ۲. انسان کامل از نگاه امام خمینی و عارفان مسلمان – محمد امین صادقی ارزگانی – ناشر موسسه بوستان کتاب قم – چاپ اول – ۱۳۸۲ ۳. اخلاق و خودسازی در مکتب قران و اهل بیت – آیت الله حسین مظاهری – انتشارات پیام آازدی – چاپ اول – سال ۱۳۵۷ ۴. خودسازی از استاد اسدالله بیات- چاپ گوته – چاپ سوم – بهار ۷۶ ۵. اخلاق از دیدگاه قران – استاد اصغر حسینی تهرانی – ناشر موسسه حضرت صاحب الزمان (عج) – چاپ اول – سال ۱۳۸۲ ۶. انسان شناسی – محمود رجبی – مرکز انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی- چاپ صدف – چاپ چهارم – سال ۱۳۸۲ ۷. سیمای مومن در قران و حدیث از ابوالفضل بهشتی – ناشر موسسه بوستان قم – چاپ اول – سال ۱۳۸۲ ۸. نگرشی بر خود نوعی انسان – رضا رمضانی گیلانی – ناشر انتشارات موسسه فرهنگی فجر ولایت – چاپ اول – سال ۱۳۷۹

مقالات ارسالی به آفتاب

  

جامعترین آیه اخلاقى قرآن

روش خداوند متعال در کتاب عظیم الشأنش این است که دریایی از معارف و حکمت ها را در قالب چند جمله به ما گوشزد میکند. اگر کسی به دنبال خود سازیست و میخواهد درمان شود . اگر همین یک آیه را از عمق جان در یابد او را کفایت میکند. 

«خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْوفِ وَ أَعْرِض ‍ عَنِ الجَْاهِلِینَ»¹  ؛ با آنها مدارا کن و عذرشان را بپذیر و به نیکی ها دعوت نما و از جاهلان روى بگردان (و با آنها ستیزه مکن ).

از امام صادق (علیه السلام ) چنین نقل شده که در قرآن مجید، آیه اى جامعتر در مسائل اخلاقى از این آیه نیست .

بعضى از دانشمندان در تفسیر این حدیث ، چنین گفته اند، که اصول فضائل اخلاقى بر طبق اصول قواى انسانى که عقل و غضب و شهوت است در سه قسمت خلاصه مى شود.

فضائل عقلى که نامش حکمت است ، و در جمله و امر بالمعروف (به نیکى ها و شایستگى ها دستور ده ) خلاصه شده .

و فضائل نفسى در برابر طغیان و شهوت که نامش عفت است و در خذ العفو خلاصه گردیده .

و تسلط بر نفس در برابر قوه غضبیه که نامش شجاعت است ، در اعرض‍ عن الجاهلین منعکس گردیده است .

این حدیث را به هر نحوی تفسیر کنیم این واقعیت را بیان مى کند که جمله هاى کوتاه و فشرده آیه فوق متضمن یک برنامه جامع و وسیع و کلى در زمینه هاى اخلاقى و اجتماعى است ، بطورى که مى توان همه برنامه هاى مثبت و سازنده و فضائل انسانى را در آن پیدا کرد، و به گفته بعضى از مفسران ، اعجاز قرآن در شکل فشرده گوئى آمیخته با وسعت و عمق معنى ، در آیه فوق کاملا منعکس ‍ است .

توجه به این نکته نیز لازم است که مخاطب در آیه گرچه شخص پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) است ولى همه امت و تمامى رهبران و مبلغان را شامل مى شود.

و نیز توجه به این نکته لازم است که با توجه به ادامه آیات «وَ إِمَّا یَنزَغَنَّک مِنَ الشیْطانِ نَزْغٌ فَاستَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ سمِیعٌ عَلِیمٌ»² ؛  و هر گاه وسوسه هاى از شیطان به تو رسد به خدا پناه بر، که او شنونده و دانا است .

هیچ مطلبى که مخالف مقام عصمت بوده باشد وجود ندارد، زیرا پیامبران و معصومان هم در برابر وسوسه هاى شیطان باید خود را به خدا بسپارند و هیچکس از لطف و حمایت خدا در برابر وساوس شیاطین و نفس بى نیاز نیست ، حتى معصومان .

در بعضى از روایات نقل شده هنگامى که آیه نخست نازل شد، پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) از جبرئیل درباره آن توضیح خواست (که چگونه با مردم مدارا و ترک سختگیرى کند) جبرئیل گفت نمى دانم باید از آنکه مى داند سؤال کنم ، سپس بار دیگر بر پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) نازل شد و گفت : یا محمد ان الله یامرک ان تعفوا عمن ظلمک و تعطى من حرمک و تصل من قطعک : اى محمد! خداوند به تو دستور مى دهد از آنها که به تو ستم کرده اند (به هنگامى که قدرت پیدا کردى ) انتقام نگیرى و گذشت نمائى ، و به آنها که تو را محروم ساخته اند، عطا کنى ، و به آنها که از تو بریده اند پیوند برقرار سازى.

و در حدیث دیگرى نقل شده هنگامى که آیه نخست نازل شد و به پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) دستور داد در برابر جاهلان تحمل کند، پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) عرضه داشت پروردگارا با وجود خشم و غضب چگونه مى توان تحمل کرد؟ آیه دوم نازل شد و به پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) دستور داد که چنین هنگامى خود را به خدا بسپارد.

در آیه بعد راه غلبه و پیروزى بر وسوسه هاى شیطان را، به این صورت بیان مى کند که : « إِنَّ الَّذِینَ اتَّقَوْا إِذَا مَسهُمْ طئفٌ مِّنَ الشیْطنِ تَذَکرُوا فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ»³ ؛  پرهیزکاران هنگامى که وسوسه هاى شیطانى ، آنها را احاطه مى کند به یاد خدا و نعمت هاى بى پایانش ، به یاد عواقب شوم گناه و مجازات دردناک خدا، مى افتند، در این هنگام ابرهاى تیره و تار وسوسه از اطراف قلب آنها کنار مى رود و راه حق را به روشنى مى بینند و انتخاب مى کنند.

طائف به معنى طواف کننده است ، گویا وسوسه هاى شیطانى همچون طواف کننده اى پیرامون فکر و روح انسان پیوسته گردش مى کنند تا راهى براى نفوذ بیابند، اگر انسان در این هنگام به یاد خدا و عواقب شوم گناه بیفتد، آنها را از خود دور ساخته و رهائى مى یابد و گرنه سرانجام در برابر این وسوسه ها تسلیم مى گردد.

اصولا هر کس در هر مرحله اى از ایمان و در هر سن و سال گه گاه گرفتار وسوسه هاى شیطانى مى گردد، و گاه در خود احساس مى کند که نیروى محرک شدیدى در درون جانش آشکار شده و او را به سوى گناه دعوت مى کند، این وسوسه ها و تحریک ها، مسلما در سنین جوانى بیشتر است ، در محیط هاى آلوده ، همچون محیط هاى امروز که خود مراکز فساد در آن فراوان و آزادى نه به معنى حقیقى بلکه به شکل بیبند و بارى همه جا را فرا گرفته و دستگاه هاى تبلیغاتى غالبا در خدمت شیطان و وسوسه هاى شیطانى هستند، فزونتر مى باشد، تنها راه نجات از آلودگى در چنین شرائطى ، نخست فراهم ساختن سرمایه تقوا است که در آیه مورد بحث به آن اشاره شده ، و سپس مراقبت و سرانجام توجه به خویشتن و پناه بردن به خدا، یاد الطاف و نعمت هاى او، و مجازات هاى دردناک خطاکاران است . در روایات کرارا به اثر عمیق ذکر خدا در کنار زدن وسوسه هاى شیطان اشاره شده است . حتى افراد بسیار با ایمان و دانشمند و با شخصیت همیشه احساس خطر در مقابل وسوسه هاى شیطانى مى کردند، و از طریق مراقبت مى جنگیدند.

نکته قابل ذکر که  از این آیه روشن مى شود اینست که  همه سخنان و کردار پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) از وحى آسمانى سرچشمه مى گیرد و آنها که غیر از این مى گویند، از قرآن بیگانه اند.

 

---

 

 

1- سوره اعراف آیه 199.

2- سوره اعراف آیه 200.

3- سوره اعراف آیه 201.

  

سرانجام اهل کتاب در حکومت مهدی موعود

درباره‌ سرانجام‌ اهل‌ کتاب‌ در حکومت‌ امام‌ مهدی (ع) فرضیه‌های‌ گوناگونی‌ وجود دارد که‌ ما در این‌جا تنها فرضیه مسلمان شدن اهل کتاب را ذکر کرده‌ و مؤ‌یدات‌ آن‌ را بر می‌شماریم:

 

فرضیه اسلام‌ اکثریت‌ اهل‌ کتاب‌

فرضیه اسلام‌ آوردن‌ بیش‌تر اهل‌ کتاب، فرضیه‌ معقو ل‌ و پذیرفتنی‌ است‌ که‌ در میان‌ اندیشمندان‌ طرفدارانی‌ نیز دارد. ما به‌ برخی‌ از آن‌ها اشاره‌ می‌کنیم:

سید محمد صدر پس‌ از بررسی‌ روایاتی‌ که‌ بر گرفتن‌ جزیه‌ و یا نگرفتن‌ آن‌ از اهل‌ کتاب‌ دلالت‌ می‌کنند می‌نویسد: به‌ هر حال‌ این‌ بحث‌ تنها منحصر به‌ کسانی‌ خواهد بود که‌ بر آیین‌ یهودیت‌ و نصرانیت، باقی‌ مانده‌اند و با وجود فرصت‌های‌ فزاینده‌ و تأ‌کید فراوانی‌ که‌ بر انتشار دین‌ اسلام‌ در میان‌ تمامی‌ انسان‌ها وجود دارد، این‌ گروه‌ در آن‌ روز تعداد اندکی‌ خواهند بود.¹

 

آیت‌ الله‌ مکارم‌ شیرازی‌ در این‌ باره‌ می‌نویسد:

با توجه‌ به‌ این‌ که‌ در دوران‌ حکومت‌ آن‌ مصلح‌ بزرگ، همه‌ وسایل‌ پیشرفته‌ ارتباط‌ جمعی‌ در اختیار او و پیروان‌ رشید اوست‌ و با توجه‌ به‌ این‌ که‌ اسلام‌ راستین‌ با حذف‌ پیرایه‌ها، کشش‌ و جاذبه‌ای‌ فوق‌العاده‌ دارد، به‌ خوبی‌ می‌توان‌ پیش‌بینی‌ کرد که‌ اسلام‌ با تبلیغ‌ منطقی‌ و پیگیر، از طرف‌ اکثریت‌ قاطع‌ مردم‌ جهان‌ پذیرفته‌ خواهد شد و وحدت‌ ادیان‌ از طریق‌ اسلام‌ پیشرو عملی‌ می‌گردد.²

 

مؤ‌یدات‌

برای‌ اسلام‌ آوردن‌ اهل‌ کتاب‌ و گرایش‌ آن‌ها به‌ امام‌ مهدی (ع) زمینه‌های‌ فراوانی‌ وجود دارد که‌ با توجه‌ به‌ وجود چنین‌ زمینه‌هایی، گرایش‌ بیش تر اهل‌ کتاب‌ به‌ امام‌ مهدی (ع) فرضی‌ است‌ کاملاً شدنی، بلکه‌ قریب‌ به‌ یقین‌ که‌ به تعدادی از آن ها اشاره میشود:

1.برخورداری‌ انسان‌ها از فطرت‌های‌ پاک

بر اساس‌ آموزه‌های‌ دین‌ اسلام، انسان‌ها فطرت‌هایی‌ پاک و حق‌جو دارند و گرایش‌ آن‌ها به‌ باطل‌ معمولاً به‌ دلیل‌ اشتباه‌ در شناخت‌ مصادیق‌ حقیقت‌ است. وجود چنین‌ فطرت‌های‌ پاک، زمینهِ‌ بسیار مناسبی‌ است‌ برای‌ گرایش‌ اهل‌ کتاب‌ به‌ امام‌ مهدی(ع) که‌ دعوت‌ کنندهِ‌ به‌ حق‌ و گسترش‌ دهندهِ‌ آن‌ است.

2. طرح‌ مباحث‌ فکری‌

تربیت‌ انسان‌ها و رها ساختن‌ آنان‌ از زندان‌های‌ جهل‌ و عرضه حقایق‌ ناب‌ به‌ روان‌ حق‌جوی‌ آدمیان، از برترین‌ رسالت‌های‌ انبیا و اولیا بوده‌ است:

« هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِن کَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِین»³  ؛ او کسی‌ است‌ که‌ در میان‌ جمعیت‌ درس‌ نخوانده‌ رسولی‌ از خودشان‌ برانگیخت‌ که‌ آیاتش‌ را بر آن‌ها می‌خواند و آن‌ها را تزکیه‌ می‌کند و به‌ آنان‌ کتاب‌ (قرآن) و حکمت‌ می‌آموزد. و مسلماً پیش‌ از آن‌ در گمراهی‌ آشکاری‌ بودند.

امام‌ مهدی‌ نیز بر اساس‌ این‌ رسالت‌ الهی‌ با طرح‌ مباحث‌ فکری‌ و عقیدتی‌ اقدام‌ به‌ اثبات‌ حقانیت‌ دین‌ اسلام‌ و آشکار کردن‌ بطلان‌ دیگر مکاتب‌ و نحله‌ها خواهد نمود و بی‌تردید در سایه تلاش‌های‌ حضرت‌ و یاوران‌ او در این‌ زمینه، بسیاری‌ به‌ حقانیت‌ آیین‌ اسلام‌ یقین‌ پیدا کرده‌ و به‌ آن‌ خواهند گروید. در این‌ باره‌ به‌ چند روایت‌ اشاره‌ می‌کنیم:

امام‌ صادق (ع) فرمود:

لا یأ‌تون‌ علی‌ اهل‌ دین‌ الا دعوهم‌ الی‌ الله‌ و الی‌ الاسلام‌ و الی‌ الاقرار بمحمد (ص).⁴ ؛ بر پیروان‌ هیچ‌ دینی‌ وارد نمی‌شوند مگر این‌ که‌ آن‌ها را به‌ خدا، اسلام‌ و اقرار به‌ حضرت‌ محمد (ص) دعوت‌ می‌کنند.

امام‌ کاظم (ع):

اذا خرج‌ بالیهود و النصاری‌ و الصابئین‌ و الزنادقه و اهل‌ الرّده و الکفار فی‌ شرق‌ الارض‌ و غربها فعرض‌ علیهم‌ الاسلام⁵ ؛ چون‌ بر یهود، نصاری، صابئین، ملحدان، مرتدّان‌ و کفّار شرق‌ و غرب‌ عالم‌ خروج‌ کند، اسلام‌ را بر آن‌ها عرضه‌ می‌کند .

 

دولت‌ نمونه‌

بر اساس‌ روایات‌ اهل‌ بیت (ع) امام  زمان (ع) پس‌ از ظهور در مکه‌ رهسپار کوفه‌ می‌شود و آن‌جا را مرکز حکومت‌ خود انتخاب‌ می‌کند:

امام‌ صادق (ع) در این‌ باره‌ می‌فرماید:

دارملکه‌ الکوفه‌ و مجلس‌ حکمه‌ جامعها و بیت‌ ماله‌ و مقسم‌ غنائم‌ المسلمین‌ مسجد السهله .

کوفه‌ دارالحکومهِ‌ او، مسجد جامع‌ آن، محل‌ قضاوت‌ او و مسجد سهله‌ محل‌ بیت‌ المال‌ و تقسیم‌ غنایم‌ است.⁶ ؛ دولت‌ محدودی‌ که‌ امام (ع) قبل‌ از فراگیر شدن‌ حرکت‌ جهانی‌ خود در این‌ مناطق‌ تشکیل‌ می‌دهد نمونه‌ای‌ از دولت‌ جهانی‌ حضرت‌ خواهد بود که‌ در آن، انسان‌ها از رشد و معنویت‌ و عدالت‌ و امنیت‌ و برخوردارند. ایجاد چنین‌ دولتی‌ که‌ آرمان‌های‌ بشریت‌ در آن‌ برآورده‌ می‌شود، چشم‌های‌ دنیا را به‌ سوی‌ خود خیره‌ خواهد کرد و جهانیان‌ را به‌ شدت‌ مشتاق‌ آن‌ خواهد نمود.

ارایه‌ معجزات‌

استفاده‌ از شیوهِ‌ ارایه‌ معجزه‌ یکی‌ از روش‌هایی‌ است‌ که‌ امام‌ مهدی (ع) با به‌کار بستن‌ آن، حقانیت‌ و امامت‌ خود را اثبات‌ و بستر مناسبی‌ برای‌ گرایش‌ به‌ آیین‌ اسلام‌ فراهم‌ خواهد کرد.

امام‌ صادق (ع) در این‌ باره‌ می‌فرماید:

ما من‌ معجزه من‌ معجزات‌ الانبیاء و الاوصیاء الا یظهر الله‌ تبارک و تعالی‌ مثلها علی‌ ید قائمنا لا تمام‌ الحجه علی‌ الاعداء.⁷؛ هیچ‌ معجزه‌ای‌ از معجزات‌ انبیا و اوصیا نیست‌ مگر این‌که‌ به‌ دلیل‌ تمام‌ شدن‌ حجت‌ بر دشمنان، خداوند مانند آن‌ را به‌دست‌ قائم‌ ما (ع) ظاهر خواهد کرد.

بیرون‌ آوردن‌ کتب‌ آسمانی‌

کتب‌ آسمانی‌ در میان‌ پیروان‌ ادیان‌ از جایگاه‌ و منزلت‌ والایی‌ برخوردارند و بی‌گمان‌ تأ‌ثیر درخوری‌ در اعتقادات، اخلاق‌ و رفتار پیروان‌شان‌ دارند. بر اساس‌ روایات، در کتب‌ آسمانی‌ تحریف‌ نشده‌ مژدهِ‌ ظهور امام‌ مهدی (ع) آمده‌ است.

امام‌ باقر (ع) در تفسیر آیه‌ الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الأُمِّیَّ الَّذِی یَجِدُونَهُ مَکْتُوبًا عِندَهُمْ فِی التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِیلِ⁸ فرمود: یجدونه‌ مکتوباً عندهم‌ فی‌ التوراة و الانجیل‌ یعنی‌ النبی (ص) و الوصی‌ والقائم .⁹

آن‌ را در تورات‌ و انجیل‌ نوشته‌ می‌یابند؛ یعنی‌ پیامبر(ص) و وصی‌ او و قائم‌ را و امام‌ مهدی(ع) با کشف‌ و استخراج‌ کتب‌ اصلی‌ آسمانی‌ از آن‌ها به‌ عنوان‌ اهرم‌ مناسبی‌ برای‌ گسترش‌ آیین‌ اسلام‌ و اثبات‌ حقانیت‌ خود بهره‌برداری‌ می‌کند.

پیامبراکرم(ص) فرمود:

و یجمع‌ عیسی(ع) الکتب‌ من‌ انطاکیه` حتی‌ یحکم‌ بین‌ اهل‌ المشرق‌ و المغرب‌ و یحکم‌ بین‌ اهل‌ التوراه فی‌ توراتهم‌ و اهل‌ الانجیل‌ فی‌ انجیلهم‌ و اهل‌ الزبور فی‌ زبورهم‌ و اهل‌ الفرقان‌ بفرقانهم. ¹⁰

و عیسی(ع) کتاب‌ها[ی‌ آسمانی] را از انطاکیه‌ جمع‌آوری‌ می‌کند تا این‌که‌ میان‌ اهل‌ مشرق‌ و مغرب‌ به‌ وسیله‌ آن‌ها حکم‌ کند و میان‌ اهل‌ تورات‌ به‌ توراتشان‌ و میان‌ اهل‌ انجیل‌ به‌ انجیلشان‌ و میان‌ اهل‌ زبور به‌ زبورشان‌ و میان‌ اهل‌ قرآن‌ به‌ قرآنشان‌ حکم‌ نماید.

 

کشف‌ میراث‌های‌ انبیا

استخراج‌ نشانه‌ها و سمبل‌هایی‌ که‌ در میان‌ صاحبان‌ ادیان‌ و مذهب‌های‌ گوناگون‌ از تقدس‌ و احترام‌ ویژه‌ای‌ برخوردارند، از دیگر اقدامات‌ امام‌ مهدی(ع) خواهد بود. امام(ع) با نشان‌ دادن‌ این‌ نشانه‌ها و سمبل‌های‌ مقدس‌ دل‌های‌ مردمان‌ را با خود همراه‌ خواهد کرد.

امام‌ صادق(ع) می‌فرماید:

اذا ظهر القائم(ع) ظهر برایه رسول‌ الله(ص) و خاتم‌ سلیمان‌ و حجر موسی و عصاه‌ ثم‌ یأ‌مر فینادی: الا لا یحملنّ رجلٌ منکم‌ طعاماً و لا شراباً و لا علفاً فاوّل‌ منزل‌ ینزله‌ یضرب‌ الحجر فینبع‌ منه‌ طعام‌ و شراب‌ و علف‌ فیأ‌کلون‌ و یشربون‌ و دوابّهم‌. ¹¹ ؛ چون‌ قائم(ع) ظهور کند پرچم‌ رسول‌ خدا(ص) و انگشتر سلیمان‌ و سنگ‌ و عصای‌ موسی همراه‌ وی‌ خواهد بود. آن‌گاه‌ دستور می‌دهد که‌ ندا دهند: آگاه‌ باشید کسی‌ با خود غذا و آب‌ و علف‌ حمل‌ نکند چون‌ در اوّلین‌ منزل‌ فرود آیند به‌ سنگ‌ ضربه‌ای‌ می‌زنند و از آن‌ غذا و آب‌ و علف‌ می‌جوشد و آن‌ها (یاران‌ حضرت) از آن‌ می‌خورند و می‌نوشند و چارپایانشان‌ نیز از آن‌ می‌خورند.

 

ناتوانی‌ مدعیان‌ اصلاح‌

آدمی‌ همیشه‌ و از گذشته دور تا به‌ امروز در فکر به‌ سامان‌ کردن‌ جوامع‌ بشری‌ بوده‌ و راه‌های‌ بسیاری‌ را برای‌ رسیدن‌ به‌ آن‌ پیشنهاد کرده‌ است، ولی‌ تا به‌ امروز آن‌چه‌ نصیب‌ بشر شده، کابوس‌ وحشت‌ناک یأ‌س‌ و ناامیدی‌ است.

و این‌ حقیقتی‌ است‌ که‌ در روایات‌ نیز به‌ آن‌ اشاره‌ شده‌ است:

الف) امام‌ باقر(ص):

ان‌ دولتنا اخر الدول‌ و لم‌ یبق‌ اهل‌ بیت‌ لهم‌ دوله الاملکوا قبلها لئلا یقولوا اذا را‌وا سیرتنا اذا ملکنا سرنا بمثل‌ هولاء و هو قول‌ الله‌ تعالی‌ و العاقبه` للمتقین.¹² ؛ دولت‌ ما آخرین‌ دولت‌هاست‌ و هیچ‌ خاندانی‌  که‌ صاحب‌ دولتند - نمی‌ماند؛ مگر این‌که‌ پیش‌ از حکومت‌ ما به‌ قدرت‌ می‌رسند تا وقتی‌ شیوه  ما را دیدند نگویند ما نیز اگر به‌ قدرت‌ می‌رسیدیم‌ مانند اینان‌ رفتار می‌کردیم‌ و این‌ همان‌ سخن‌ خدای‌ تعالی‌ است‌ که‌ می‌فرماید: و عاقبت‌ برای‌ پرهیزگاران‌ است. 

 

                                                                                                                             برگرفته از مقاله دین‌ در عصر ظهور

1. محمد صدر، تاریخ‌ ما بعد الظهور (بیروت: دارالتعارف‌ للمطبوعات، 1412) ص‌ 612.

2. ناصر مکارم‌ شیرازی، حکومت‌ جهانی‌ مهدی‌ (قم: انتشارات‌ نسل‌ جوان، چاپ‌ یازدهم، 1380) ص‌ 288.

3. جمعه، 2.

4. علی کورانی، معجم‌ احادیث‌ الامام‌ المهدی، (قم: مؤ‌سسه` المعارف‌ الاسلامیه`، چاپ‌ اول، 1411) ج‌ 4، ص‌ 61.

5. همان، ج‌ 5، ص‌ 60.

6. محمد صدر، تاریخ‌ ما بعد الظهور، ص‌ 60 (به‌ نقل‌ از بحار، ج‌ 13، ص‌ 200).

7. لطف الله صافی، منتخب‌ الاثر (قم: مؤ‌سسه` السیره` المعصومه`، چاپ‌ دوم، 1421) ص‌ 387.

8. اعراف، 157.

9. علی کورانی، معجم‌ احادیث‌ الامام‌ المهدی، ج‌ 5، ص‌ 120.

10. همان، ج‌ 1، ص‌ 531.

11. لطف الله صافی، منتخب‌ الاثر، ص‌ 386.

12. محمد صدر، تاریخ‌ ما بعد الظهور، ص‌ 335 به‌ نقل‌ از غیبت‌ طوسی، ص‌ 282.

 

  

ارتودوکس های روسی معتقدند شنا کردن در سوراخی به فرم صلیب حصرت عیسی و در آب و یخ باعث تجلی حضرت عیسی و تطهیر و پاک کردن شناگران است . این مراسم در رودخانه ای در شهر کوستروما روسیه و در نزدیکی صومعه ای برگزار می شود .

عکسها در ادامه

ادامه مطلب   

دین و دینداری در دوره غیبت

امتحان انسان یکی از سنت های مهم الهی است که در طول زندگی بشر به شیوه های گوناگون انجام می گیرد تا میزان پای بندی افراد به اصول و احکام دینی مشخص شود . بر این اساس، یکی از فلسفه های مهم غیبت امام زمان(عج) امتحان بشر است . امتحان الهی در عصر غیبت به صورت های گوناگون صورت می گیرد ; از جمله این آزمایشها که امتحان الهی در روایات زیادی به آن تصریح شده است، پایبندی به عقاید و حفظ ایمان است . از این رو، یکی از هشدارهای مهم و تاکیدهای مکرر در عصر غیبت، مراقبت از دین و ارزش های دینی است .

امام کاظم (علیه‌السلام) در روایتی می فرمایند: وقتی پنجمین فرزند از فرزندان من غایب شد، در مورد دین خود بسیار مراقب باشید . مبادا کسی شما را از دین تان جدا سازد . ¹

امام صادق (علیه‌السلام) ضمن اشاره به سختی دین داری و حفظ ایمان در عصر غیبت، می فرمایند: . . . صاحب الامر دوران غیبتی در پیش دارند که در آن زمان، حفظ دین همانند شاخه پر خار درخت قتاد را با دست تراشیدن است . . . چه کسی می تواند چنین کاری را با دست خود انجام دهد؟ بنابراین، بندگان خدا باید در دوران غیبت حجت الهی تقوا را پیشه خود سازند و دین خدا را رها نسازند .

در همین زمینه حضرت علی (علیه‌السلام) می فرمایند: پس از غیبت امام عصر (عج)، مردم دچار حیرت و سرگردانی بسیار سختی می شوند ; گروهی گمراه می شوند و گروهی دیگر، علی رغم تمام ناملایمات، بر هدایت باقی مانند.²

از مجموعه این گونه روایات کاملا آشکار می شود که در دوره غیبت شرایطی پیش خواهد آمد که دینداری و پایبندی به ارزش های انسانی و اخلاقی بسیار مشکل خواهد بود . با این حال، گروه های زیادی علی رغم این سختی ها، لحظه ای از دین خود دست بر نخواهد داشت و با تمام وجود به حفظ ارزش ها و احکام الهی، که تضمین کننده سعادت دینا و آخرت انسان است، پافشاری خواهند نمود .

حال این سؤال مطرح می شود که مگر در دوران غیبت امام (عج)، اوضاع و شرایط جوامع چگونه خواهد بود که دین افراد این چنین در معرض تهدید واقع خواهد شد؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت: از مجموع روایات و منابع دینی چنین بر می آید، عوامل گوناگونی در پیدایش این شرایط مؤثر است، از جمله:

 

1 . غیبت امام معصوم (علیهم‌السلام)

 

صرف نظر از علت غیبت امام عصر (عج)، به یک معنا ریشه همه گرفتاری های مردم در دوران غیبت، به عدم دسترسی به امام معصوم (علیه‌السلام) باز می گردد . از این رو، مهم ترین وظیفه برای منتظران، دعا برای فرج امام زمان (عج) است، چون با ظهور آن حضرت، مشکلات بر طرف شده و موانع موجود بر سر راه تکامل انسان ها تا حدود زیادی بر داشته خواهد شد . در اشاره به گرفتاری های دوره غیبت و برکات حکومت حضرت مهدی (عج)، در دعای افتتاح می خوانیم:

«اللهم نشکوا الیک فقد نبینا صلواتک علیه و آله و غیبتة ولینا و کثرة عدونا . . . پروردگارا به تو شکایت می کنیم از نبود پیامبرمان و از غیبت ولی مان و از فزونی دشمنان و کمی نفرات پیروان اهل بیت و سختی های فتنه و هجوم حوادث بر علیه ما . . .» و در همین دعای شریفه، ضمن آرزوی حاکمیت دولت کریمه اهل بیت، که با ظهور منجی عالم بشریت تحقق پیدا خواهد کرد، می خوانیم: پروردگارا! درود بفرست بر ولی امرت حضرت قائم (عج)، که چشم امید همگان به دوست و عادلی که جهانیان در انتظار اویند، خداوندا! در روی زمین به او تمکن بخش و او را گرامی ساز و به وسیله او، عزیز و گرامی بودن را به بندگانت ارزانی دار . . . به وسیله او، دین و سنت پیامبرت را پیروزی بخش . خداوندا! ما مشتاق آن دولت کریمه هستیم که به وسیله آن، اسلام را عزیز ساخته و اهل نفاق را خوار، ذلیل خواهی نمود . . .

از دقت در مضامین این تعابیر، به خوبی روشن می شود که در نتیجه غیبت امام (عج) دشمنان با انواع دسیسه ها و تهاجمات در مسیر هدایت مردم موانع ایجاد می کنند و دینداران واقعی را با انواع توطئه های فکری و فرهنگی و اعتقادی دچار مشکل می سازند.

2 . پیدایش اختلافات فکری و عقیدتی

ایجاد و پیدایش شبهه و فتنه های فکری و اعتقادی از جمله خطرناک ترین وقایع دوران غیبت است . بسیاری از افراد منحرف و بی تقوا در این دوره، با اهداف دنیا پرستانه ای که دارند، گروه های مردم را با ایجاد برخی مسلک های غلط و منحرف از مسیر راستی مکتب اهل بیت دور می سازند و بدین وسیله، موجب تفرقه و به هم خوردن صفوف متحد توده های مردم می شوند . رواج مرام ها و مسلک های نادرست و منحرف در نهایت، منجر به تفرقه دینی و گرفتاری مردم به دست زمام داران نا اهل و ناصالح می گردد . امام باقر (علیه‌السلام) ضمن اشاره به چنین پیش آمدی می فرمایند: در دوران غیبت اختلاف های شدید در میان مردم پدید می آید و وحدت دینی آنان خدشه دار می شود ³ و در نتیجه این اختلافات اعتقادی، مکاتبی پدید می آیند که تعداد زیادی از مردم را آن چنان به خود جذب می کنند، که راه اهل بیت، که همان اسلام راستین است، بی رهرو می گردد . امام صادق (علیه‌السلام) در این باره می فرمایند: در زمان غیبت، مردمان را می نگری که به پیروی از عقاید و بافته های ذهنی یکدیگر می پردازند و به پیروی از افراد بدکردار می پردازند . در اعمال و رفتارشان از آنان تبعیت می کنند . از این رو، راه مستقیم مسلک صحیح شریعت اسلامی بی رهرو می شود . ⁴

 

3 . فریفتگی مردم به رزق و برق دنیا

 

یکی دیگر از گرفتاری های مردم در دوره غیبت، گرایش آنان به رزق و برق دنیاست . تعداد زیادی از مردم به دلیل کوتاهی در انجام وظایف مربوط به دوره غیبت و دسیسه های پی در پی دشمنان، کم کم از ارزش های دینی و فضائل اخلاقی و انسانی دور می شود . و در مقابل، در لذات مادی و زینت های دنیوی غرق می شوند و به اندازه ای در این گونه امور افراط می کنند که تقریبا مبتلا و مرتکب همه کارهای ناپسندی می شوند که از دید شریعت اسلام ممنوع شده است . رسول اکرم صلی الله علیه و آله در این باره می فرمایند: برای مردم زمانی فرار می رسد که هم و غم آنان فقط شکم شان و ارزش و اعتبارشان به تجملات زندگیشان و . . . دین و آیین شان ثروت و مالشان می شود . بدانید که اینان بدترین خلایق اند و در نزد خداوند برای آنان هیچ گونه ارج و منزلتی وجود ندارد . ⁵

باز در توصیف این عصر، از آن حضرت روایت شده است: در آن زمان ربا شیوع پیدا می کند، کارها از طریق پرداختن رشوه انجام می گیرد و ارزش و اعتبار دین به شدت تنزل پیدا می کند . و در مقابل، دنیا در نظر مردم بسیار ارزشمند می شود.⁶

آن حضرت درباره رفتار مردم این عصر می فرمایند: زمانی بر امت من می آید که در آن زمان، دل های آنان پلید و آلوده شده، در مقابل ظاهرشان به طمع دینا آراسته می گردد . به آنچه در پیشگاه خداوند است دل نمی بندند، کار آنان ریا و جلوه های خوف از خدا در دل آنان راه نمی یابد . . . خداوند دعاهای آنان را مستجاب نمی کند .⁷

روشن است، همان گونه که امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند: در چنین شرایطی، اهل باطل بر اهل حق چیره می شوند . منکر و بدی ها به صورت آشکار در جامعه مشاهده می شود و کسی جرات نهی کردن از آن را پیدا نمی کند . اگر کسی به مرتکب منکر اعتراض کند، همه به طرفداری از او بر می خیزند و افراد فاسق در ارتکاب به کارهای ناپسند روز به روز گستاخ تر می شوند و بر این کار تشویق می گردند . در مقابل، پیروان حق خوار و کوچک شمره می شوند . ⁸

 

چه باید کرد؟

 

اگر اوضاع و شرایط جهان و افکار و عقاید و اخلاق توده های مردم در عصر غیبت امام (عج) رو به انحطاط خواهد بود، پس چه باید کرد؟ ! آیا تلاش برای دینداری و حاکمیت ارزش های دینی کاری عبث و بیهوده است؟ ! در نتیجه، ما نیز باید همانند برخی مفسران ناصواب انتظار که معتقدند در دوره غیبت باید از هر گونه کار اصلاحی خودداری و فقط منتظر بود تا امام ظهور کنند و اوضاع را سامان بخشند؟ . . .

حقیقت این است که چنین تفکری با روح تعالیم اسلامی منافات دارد ; زیرا اولا، مقطعی از تاریخ احکام و قوانینی اسلامی تعطیلی نمی پذیرند . ثانیا، بر اساس مجموعه رهنمودهای اولیای الهی مسؤول زمینه سازی ظهور حضرت از طریق عمل به تعالیم اسلامی هستیم ; یعنی نه تنها جایز نیست از انجام تکالیف دینی کوتاهی کنیم بلکه با توجه به مسائل و مشکلات عصر غیبت و شرایط خاصی که در این دوره پیش می آید، به مراتب بیش تر، و دقیق تر از دوران حضور امام باید به انجام وظیفه بپردازیم . در برخی روایات به این حقیقت تصریح شده است که تا زمانی که آمادگی لازم فکری و اعتقادی و اجتماعی در توده های مردم فراهم نشود و یاران با ایمان و شجاع و مخلص تربیت نشوند، زمینه ظهور حضرت فراهم نخواهد شد.

بنابراین، آن دسته از روایات که از سختی ها و نابسامانی ها دوران غیبت سخن به میان می آورند، با هدف ایجاد و انگیزه بیش تر برای پای بندی به احکام دینی و هشدار نسبت به گرفتار آمدن به معضلات فکری، دینی، اجتماعی است .

در روایاتی که سخن از مؤمنان دوران غیبت به میان آمده است، از مؤمنان با اوصاف بسیار نیکویی یاد شده است . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند: هر یک از آنان (مؤمنان واقعی دوره غیبت) اعتقاد و دین خویش را با هر سختی حفظ می کنند . چنان که گویی درختان خار مغیلان را در شب تاریک با دست پوست می کند یا آتش پر دوام را با دست نگاه می دارند . ⁹

روشن است آنان با توجه به مضامین این قبیل روایات، علاوه بر تلاش و کوشش مضاعف، با موانع و مشکلات نیز آشنایی پیدا می کنند و پیشاپیش آمادگی های لازم را در خود ایجاد می کنند . در نتیجه در سخت ترین پیش آمدها بر ایمان و عقاید خود پافشاری می کنند و در حد توان به زمینه سازی ظهور کمک می نمایند . امام سجاد (علیه‌السلام) در توصیف مؤمنان عصر غیبت می فرمایند: مردمان زمان غیبت مهدی (عج)، که به امامت آن حضرت پای بندند و همواره در حال انتظار ظهور به سر می برند، از مردمان همه زمان ها برترند ; زیر خدا چنان درک و فهم نیروی تشخیص آنان را قوت می بخشد که غیبت نزد آنان همانند زمان ظهور می باشد . . . آنان به حق اخلاص ورزانند . . . ¹⁰

انسان دین دار عصر غیبت، که دسترسی عادی به امام زمان ندارد، بر اساس درک عقلی و تهذیب اخلاق و اندیشه به یقین والایی دست می یابد و همواره به دفاع از احکام و عقاید دینی می پردازد . این در حالی است که اغلب مردم در رزق و برق و لذات مادی دنیوی غوطه ورند و به احکام و ارزش های دینی و فضیلت های انسانی بی توجه .

امام صادق (علیه‌السلام) می فرمایند: پیامبر صلی الله علیه و آله به علی (علیه‌السلام) فرمودند: یا علی! بزرگ ترین مردمان در ایمان و یقین کسانی هستند که در آخر الزمان زندگی می کنند، آنها پیامبرشان را ندیده اند و امام شان در غیبت به سر می برد، با این همه، آنان از روی علوم و معارف و کتاب هایی که در اختیار دارند، ایمان آورده و در ایمان خود پایداری هستند . ¹¹

بنابراین، یکی از راه های مهم در امان ماندن از فتنه های آخر الزمان، عمل به وظایف و تکالیف دینی و انجام مسئولیت های دوران غیبت است . به اجمال برخی از این وظایف عبارتند از:

1 . تلاش برای شناخت بیش تر امام عصر (عج) ;

2 . خودسازی و تهذیب نفس ;

3 . انتظار فرج امام زمان (عج) ;

4 . سعی در اصلاح وضع جامعه ;

5 . حفظ و تحکیم پیوند معنوی با امام عصر (عج) ;

6 . پیروی از نایبان امام زمان (عج) ;

ضرورت پیروی از علمای متعهد:

از آنجا که در عصر غیبت امام (عج)، تشخیص وظایف و تکالیف دینی برای افراد به راحتی امکان پذیر نیست، مسؤولیت تبیین احکام دینی و هدایت مردم و حفظ ارزش های اسلامی و دفاع از مکتب اسلام بر عهده عالمان متعهد و با تقوا گذشته شده است . این مرزبانان واقعی مکتب، به عنوان نایبان امام (عج) با به کار بستن توانمندی های لازم علمی، که در بخش های مختلف علوم اسلامی به دست آورده اند، از منابع اصیل دینی یعنی قرآن و سنت، پاسخگوی نیازهای دینی مردم هستند و در راستای حاکمیت احکام و ارزش الهی تلاش کنند . اگر این عالمان، مسؤولیت شناس و دلسوز نباشند، توده های مردم به راحتی از مسیر صحیح اسلامی منحرف شده، دچار انحطاط فکری و اعتقادی می شوند . امام هادی (علیه‌السلام) در روایتی نقش مهم عالمان آگاه و فقهای مسؤولیت شناس با تقوا را این گونه توصیف می کنند: اگر پس از غیبت قائم آل محمد (عج)، نبودند عالمانی که مردم را به سوی او فرا می خوانند و به سوی او راهنمایی می کنند و با برهان های استوار از دین پاسداری می کنند و بندگان بیچاره و ناآگاه را از دام های ابلیس و پیروان او و هم چنین از دام های دشمنان اهل بیت رهایی می بخشند، هیچ کس بر دین خدا باقی نمی ماند . اما علمای دین، دل های متزلزل شیعیان ناتوان را حفظ می کنند، هم چنان که کشتی بان سکان کشتی را حفظ می کند . این دسته از عالمان در نزد خداوند دارای فضیلت و مقام بسیاری والایی هستند . ¹²

شرط اصلی حفظ سلامت فکری و عقیدتی مردم در عصر غیبت، نیرویی از این علمای متعهد است . به این امر در بسیاری از روایات اهل بیت نیز تاکید شده است . از جمله امام صادق (علیه‌السلام) می فرمایند: از فقهای جامع الشرایط تبعیت کنید، من آنان را برای شما حاکم قرار داده ام و آنان منصوب ما هستند . شما موظفید در شرایطی که به ما دسترسی ندارید، به آنان رجوع کنید و به گفته های آنا عمل نمایید و حق رد قول آنان را ندارید; چرا که رد آنها، رد ماست و رد ما، رد خداست . ¹³

در همین زمینه وقتی از امام عصر سؤال شد که در زمان غیبت شما به چه کسانی مراجعه کنیم و در حوادثی که پیش می آید از چه کسانی تکلیف کنیم و رهنمودهای چه قشری را وسیله هدایت خود قرار دهیم، آن حضرت فرمودند: در حوادثی که برای شما رخ می دهد به راویان احادیث ها (فقهای جامع الشرایط) مراجعه کنید ; چرا که آنان حجت ما بر شمایند و من حجت خدایم . . . ¹⁴

به این ترتیب، برای حفظ عقاید و ایمان مردم، آنان موظف شده اند که در عصر غیبت به عالمان با تقوا و فقیهان واجد الشرایط مراجعه کنند و معالم دین خود را از آنان بیاموزند و تمام رویدادهای زندگی خویش را هماهنگ با دستورالعمل هایی که از متن تعالیم دینی به دست آمده است هماهنگ سازند . . .

بدیهی است اگر مردم در این امر، بدون تقصیر و کوتاهی به انجام وظیفه پرداختند، نه تنها فتنه های عصر غیبت و دسیسه های دشمنان و مدعیان دروغین دین شناس و . . . صدمه ای به دین و اعتقاد آنان نمی زند که عملکرد آنان در چهار چوب تعالیم دینی، روز به روز زمینه ظهور حضرت مهدی (عج) و حاکمیت احکام و ارزش های الهی در سراسر جهان فراهم خواهد ساخت .

 

 

---

 

 

1 . اصول کافی، ج 1، ص 6، 335 .

2 . کتاب الغیبة، 104 .

3 . کتاب الغیبة، ص 235 .

4 . بحار الانوار، ج 52، ص 259 .

5 . منتخب الاثر، ص 438 .

6 . بشارة الاسلام، ص 26 .

7 . بحار الانوار، ج 52، ص 190 .

8 . بحار الانوار، ج 52، ص 256 .

9 . بحار الانوار، ج 52، ص 256 .

10 . کمال الدین، ج 1، ص 320 .

11 . بحار الانوار، ج 52، ص 125 .

12 . الاحتجاج، ج 1 ، ص 9 .

13 . اصول کافی، ج 1، ص 54 .

14 . احتجاج، ج 2، ص 283

  

مسابقه ی عشوه گری برای دختران

بنابر گزارشی در ایالات متحده، تصویری که رسانه های این کشور از دختران جوان به عنوان وسیله ای برای شهوترانی ترسیم می کنند باعث آسیب روحی و جسمی آنها و حتی دختران خردسال شده است این در حالی است که برخی بازی های ویدیویی تصویری جنسی از دختران را نشان می دهد.

 

این گزارش که توسط "انجمن روانشناسی آمریکا"، تهیه شده، هشدار داده که نگاه رسانه های سراسری این کشور به دختران جوان (نشان دادن آنها در حد یک وسیله شهوترانی) تاثیر منفی بر سلامت روانی آنها می گذارد و باعث بروز عارضه های روانی همچون اختلال در خوردن، کاهش عزت نفس و افسردگی می شود.

 

در همین حال، بنابر یک نظرسنجی بیش از نیمی از دختران و زنان جوان بریتانیا می گویند که به قدر کافی لاغر نیستند و برای بهتر شدن ظاهرشان حاضرند زیر تیغ جراحی پلاستیک بروند.

هشت درصد از 25 هزار دختر و پسر 17 تا 34 ساله ای که مورد سوال  قرار گرفتند نیز اذعان کردند که برای کم کردن وزن خود از روش برگرداندن غذا استفاده کرده اند.

انجمن روانشناسی آمریکا برای مقابله با نگرش جنسی به دختران توصیه کرده رسانه ها نگرشی مثبت تر در مورد زنان را اشاعه دهند و والدین، مدارس و کارشناسان بهداشتی در مورد تاثیر این گونه تصاویر بر دختران و پسران هشیار باشند.

نگرش جنسی در فرهنگ آمریکایی

روانشناسان آمریکایی در این گزارش آورده اند که مطالب نشریات، برنامه های تلویزیونی، بازی های ویدیویی، ترانه ها و تصاویر ویدیویی گروه های موسیقی مختلف که نگاهی جنسی به دختران و زنان دارند نه تنها ممکن است باعث خودکم بینی آنها نسبت به ظاهرشان شود بلکه همچنین تاثیری منفی بر سلامت رشد جنسی دختران و پسران می گذارد.

در این تحقیق همچنین از آگهی های تبلیغاتی که برای فروش کالاها از تصاویری با بار جنسی استفاده می شود، انتقاد شده است.

 

این گزارش، "نگرشی جنسی" را این گونه تعریف می کند: وقتی ارزش فرد فقط با جاذبه جسمی یا رفتار جنسی او و نه دیگر خصیصه هایش محک زده می شود و وقتی فرد فقط به عنوان وسیله ای برای ارضاء شهوت جنسی به تصویر کشیده شود.

انجمن روانشناسی آمریکا در گزارش خود آورده اند: "عروسکی که دامن کوتاه سیاه چرمی و چکمه های تنگ ساق بلند به تن دارد، لباس  دختر بچه های هفت ساله که با واژه های نامناسب تزئین شده، ترغیب دختران پنج - شش ساله به عشوه گری در مسابقات زیبایی کودکان، همه و همه بخشی از فرهنگ آمریکایی شده که به زن و دختر به عنوان یک وسیله شهوترانی و نه انسان نگاه می کند.

دکتر آیلین زوربریگن، که هدایت تهیه این گزارش را برعهده داشته، می گوید: "نگرش جنسی به دختران در موفقیت تحصیلی آنها نیز تاثیر منفی گذاشته و آن دسته از آنها که خود را در حد یک شی تزئینی می بینند در برخی دروس مدرسه، از جمله ریاضیات و یا حل مسائل فکری موفقیت کمتری دارند."

 

انجمن روانشناسی آمریکا برای مقابله با نگرش جنسی به دختران توصیه کرده رسانه ها نگرشی مثبت تر در مورد زنان را اشاعه دهند و والدین، مدارس و کارشناسان بهداشتی در مورد تاثیر این گونه تصاویر بر دختران و پسران هشیار باشند.

دکتر زوربریگن گفت: "ما به عنوان یک جامعه باید تصاویر جنسی از دختران را با تصاویری مثبت تر، مثلا نشان دادن این که هر کدام منحصر به فرد هستند و همچنین نشان دادن توانایی های زنان و دختران، جایگزین کنیم. هدف ما باید دادن پیامی به دختران و پسران در سنین بلوغ باشد که منجر به سلامت رشد جنسی آنها شود."

 

این گزارش همچنین آورده که دولت ها نیز مسئول هستند که برای کاهش این گونه تصاویر از زنان و دختران در رسانه ها اقدام کنند.

 

این گزارش حاکی از آنست که رسانه های غربی با نگاه جنسی به زنان به تخریب هویت و عزت آنان شده است و شان زن را در حد کالا تنزل یافته است.

این در حالی است که غرب همیشه اسلام را خاطر حفظ عزت نفس زنان و خانواده ناقض حقوق بشر می خواند؟!

  

 

به گزارش شیعه آنلاین، دکتر "میلر" بزرگترین مبلغ دین مسیحیت در کانادا بود. وی به تازگی مسلمان شده است. او در مورد خود می‌گوید: عاشق ریاضی هستم برای همین منطق را نیز دوست دارم. چون منطق را دوست دارم به مسائلی چون علت و معلوم اهمیت زیادی می دهم.

وی در ادامه می افزاید: در یکی از روزها قرآن را برداشتم و شروع کردم به خواندن آن. اول فکر می کردم که موضوعات آن فقط در مورد بیابان است چون تصور می کردم با توجه به اینکه بر اعراب بیابان نشین نازل شده، پس باید درباره صحرا سخن بگوید. اما بعد فهمیدم چنین نیست. هدفم به پیدا کردن اشتباه در این کتاب تغییر کرد. پیش بینی می‌کردم که با توجه به اینکه بیش از 14 قرن از نزول آن گذشته است، بتوانم به راحتی اشتباهات زیادی در آن پیدا کنم و آن را به رخ مسلمانان بکشم.

دکتر "میلر" می‌افزاید: همچنین فکر می‌کردم مطالبی در مورد زندگی اعراب بادیه نشین در این کتاب نوشته شده باشد اما در نهایت پس از ساعت‌ها مطالعه قرآن کریم، نه تنها اشتباهی در آن پیدا نکردم، بلکه چیزهای بسیار زیادی نیز در آن یافتم. آیه ای که مرا خیلی به فکر فرو برد آیه 82 سوره نساء بود: "أفلا یتدبرون القرآن ولو کان من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا" ترجمه: آیا به قرآن فکر نمی کنند، اگر از خداوند نبود در آن اشتباهات زیادی می یافتند.

این مسیحی مسلمان شده همچنین می گوید: نکته قابل تعجبی که بسیار مرا حیرت زده کرده این بود که یک سوره کامل به نام حضرت "مریم" در قرآن وجود دارد و در آن ایشان مورد تمجید و احترام قرار گرفته است به طوریکه این گونه تعریفی از ایشان حتی در کتب انجیل هم نیامده بود. در 25 نقطه مختلف در قرآن کریم نیز نام حضرت مسیح آمده در حالیکه نام حضرت محمد(ص) که پیامبر دین اسلام بوده تنها پنج بار در قرآن آمده است. این مسأله خیلی تعجب مرا برانگیخت و بر من و مسلمان شدنم تأثیر بسیار زیاد گذاشت.

 

  

علاّمه سیّد محمّد حسین طباطبائى ؛ فرمود:
کربن معتقد بود که در دنیا یگانه مذهب زنده و اصیل که نمرده است مذهب شیعه است .
روزى به هانرى کربن گفتم : در دین مقدّس اسلام تمام زمینها و مکانها بدون استثناء محل عبادت است ، اگر فردى بخواهد نماز یا قرآن بخواند یا سجده کند یا دعا کند در هر جا مى تواند، بنابراین اگر فردى از مسیحیان در وقتى از اوقات حالى پیدا کرد مثلاً در نیمه شب در خوابگاه منزل خود است و خواست خدا را بخواند چه مى کند؟ او باید صبر کند تا روز یکشنبه ، کلیسا را باز کنند، این معنى قطع رابطه بنده است با خدا.
در پاسخ گفت : بلى این اشکال در مذهب مسیحیت هست .
همچنین روزى به کربن گفتم : اگر در دین مقدس اسلام ، انسان حاجتمند حالى پیدا کند، طبق همان حال و حاجت خدا را مى خواند امّا در دین مسیح ، خدا اسماء حسنى ندارد اگر شما مثلاً حالى پیدا کردید چه خواهید کرد؟! در پاسخ گفت : من در مناجاتهاى خود صحیفه مهدّویه علیه السّلام را مى خوانم . کربن کراراً صحیفه سجّادیه را مى خواند و گریه مى کرد.⁽⁴⁾

برگرفته از کتاب نماز خوبان

  

دین چه فایده ای دارد؟

                                       
آثار و فواید دین از منظر قرآن (قسمت اول)

اشاره:

در این نوشتار سعی بر این است با مراجعه به ده آیه از آیات قرآن مجید گوشه ای از آثار و فواید دین، ایمان و تقوی بیان شود. نویسنده برای دسترسی به این هدف از نظرات مفسران عظام بهره گرفته است. امید آنکه این تلاش ناچیز در جهت تبیین و ترویج مفاهیم قرآنی مفید واقع گردد. اینک با هم مطلب را از نظر می گذرانیم:

¤ ¤ ¤
1- هدایت و رحمت

و ما انزلنا علیک الکتاب الالتبین لهم الذی اختلفوا فیه و هدی و رحمه لقوم یؤمنون(نحل 46)

« و ما (این) کتاب را بر تو نازل نکردیم. مگر برای اینکه آنچه را در آن اختلاف کرده اند برای آنان توضیح دهی و (آن) برای مردمی که ایمان می آورند، رهنمود و رحمتی است.» 

اصولا خود قرآن با اضافه بر آنچه که پیامبر(ص) بیان کنید بهترین و روشنترین وسیله هدایت کردن و بزرگترین وسیله رحم و ترحم است برای افرادی که بخواهند ایمان بیاورند.
کلمه شفا در اصل به کناره چاه یا خندق و مانند آن گویند. خداوند می فرماید: «شما در گذشته در لبه گودالی از آتش بودید که هر آن ممکن بود در آن سقوط کنید و همه چیز شما خاکستر گردد اما خداوند شما را نجات داد و از این پرتگاه به نقطه امن و امانی که همان نقطه برادری و محبت بود رهنمون ساخت.»

در این آیه خداوند رسول اکرم(ص) را مورد خطاب قرار داده می فرماید: یا محمد(ص)، کتاب را (که همان قرآن مجید می باشد) بدین منظور بر تو نازل کردیم که آنچه را که درباره اش اختلاف دارند برایشان بیان کنی تا هرکس قابل و خواهان هدایت است هدایت شود و به هر کس که قابلیت را ندارد حجت تمام گردد. به عبارت دیگر آنچه که کفار از وجود حق و توحید بجمیع اقسام آن و عدل بجمیع معانی آن و نبوت جمیع انبیاء از آدم تا خاتم و میان حلال و حرام و سایر احکام او اثبات معاد و سایر امور دینی، اعتقادی، اخلاقی، تکلیفی، فرعی که در هر یک از آنها هر طایفه از این کفار انکار کرده و با طوائف دیگر اختلاف داشته این قرآن بیان حق می کند و اثبات می کند و باطل را رد و ابطال می نماید.

(و هدی و رحمه لقوم یؤمنون) آنچه که مربوط به بحث ما است همین قسمت از آیه است. 

قرآن وسوسه های شیطان را از دل آنان می زداید. پرده های فریبنده نفس اماره و شیطان صفتان را از چهره حقایق کنار می زند. خرافات و جنایاتی را که در زیر ماسک های فریبنده پنهان شده آشکار می سازد. اختلافاتی را که در سایه هوی و هوس پدید آمد، برمی چیند قساوت ها را پایان می دهد و نور هدایت و رحمت در همه جا می باشد.

آیه شریفه هدایت و رحمت را مختص به مؤمنین قرار داده برای این است که بهره برداران از این کتاب فقط مؤمنین هستند زیرا برای آنها دو بهره است: یکی در دنیا، به برکت قرآن به دین حق علماً و عملا، باطناً و ظاهراً، قلباً و لساناً هدایت شدند و دیگر بهره آنها اینکه مشمول رحمت الهی شدند و در قیامت سعادت رستگاری و فیوضات الهی و نجات از مهالک نصیبشان می شود. به عبارت دیگر قرآن مؤمنین را به سوی حق و رحمت و لطف از جانب حق هدایت می کند.

2- الفت قلب ها

واذکروا نعمه الله علیکم اذ کنتم اعداء فالف بین قلوبکم فاصبحتم بنعمته اخوانا و کنتم علی شفا حفره من النار فانقذکم منها کذالک یبین الله لکم آیاته لعلکم تهتدون.( آل عمران 103)

«یاد کنید: آنگاه که دشمنان (یکدیگر) بودید، پس میان دلهای شما الفت انداخت، تا به لطف او برادران هم شدید و برکنار پرتگاه آتش بودید که شما را از آن رهانید. این گونه خداوند نشانه های خود را برای شما روشنی می کند، باشد که شما راه یابید.»

این آیه شریفه به نعمت بزرگ اتحاد و برادری اشاره می کند و آن را محصول و ثمره دین معرفی کرده و مسلمانان را به تفکر درباره وضع اندوهبار گذشته و مقایسه آن «پراکندگی» با این وحدت دعوت می کند و می گوید فراموش نکنید که در گذشته چگونه با هم دشمن بودید ولی خداوند در پرتو اسلام و ایمان دلهای شما را به هم مربوط ساخت و شما دشمنان دیروز، برادران امروز شدید و جالب توجه اینکه کلمه نعمت را دو بار تکرار کرده و به این طریق اهمیت موهبت اتفاق و برادری را گوشزد می کند.

نکته دیگر این که مسئله تألیف قلوب را به خود نسبت داده، می گوید: خدا در میان دلهای شما الفت ایجاد کرد و با این تعبیر اشاره به یک معجزه اسلام که چگونه میان قلبها انس و الفت برقرار ساخته است(سابقه دشمنی و عداوت پیشین عرب به خوبی نشان می دهد که چگونه کینه های ریشه دار در طول سالهای متمادی در دلهای آنها انباشته شده بود و چگونه در یک موضوع جزئی و ساده کافی بود آتش جنگ خونینی در میان آنها بیفروزد.) 

و این امر اهمیت این معجزه بزرگ اجتماعی اسلام را آشکار می کند، و ثابت می گردد که از طرق عادی و معمولی امکان پذیر نبود که در طی چند سال، از چنان ملت پراکنده، کینه توز و نادان و بی خیر ملتی واحد و متحد و برادر بسازند. موضوع فوق از نظر دانشمندان و مورخان غیرمسلمان نیز مخفی نمانده و همگی با اعجاب فراوان از آن یاد کرده اند.

کلمه شفا در اصل به کناره چاه یا خندق و مانند آن گویند. خداوند می فرماید: «شما در گذشته در لبه گودالی از آتش بودید که هر آن ممکن بود در آن سقوط کنید و همه چیز شما خاکستر گردد اما خداوند شما را نجات داد و از این پرتگاه به نقطه امن و امانی که همان نقطه برادری و محبت بود رهنمون ساخت.» در مورد کلمه نار آنچه از نظر دانشمندان استفاده می شود این است که نار کنایه از جنگها و نزاعهایی بود که هر لحظه در دوران جاهلیت به بهانه ای در- اعراب شعله ور می شد. این عبارت اوضاع خطرناک عصر جاهلیت منعکس می شود که هر لحظه خطر جنگ و خونریزی آنها را تهدید می کرد و خداوند در پرتو نور اسلام آنها را از آن وضع نجات داد که این خود باعث نجات از آتش سوزان دوزخ نیز می باشد.

مساله الفت میان قلبهای اعراب جاهلی معجزه بزرگ اجتماعی اسلام را نشان می دهد چه آنکه از طرق عادی و معمولی امکان پذیر نبود که در طی چند سال، از چنان ملت پراکنده، کینه توز و نادان و بی خیر ملتی واحد و متحد و برادر بسازند. موضوع فوق از نظر دانشمندان و مورخان غیرمسلمان نیز مخفی نمانده و همگی با اعجاب فراوان از آن یاد کرده اند.

رسول اکرم(ص) پیرامون اهمیت اخوت دینی مؤمنان می فرماید: مثل المؤمنین فی توادهم و تراحمه کمثل الجسد الواحد اذا اشتکی بعضه تداعی سائره باالسهرو الحمی.(1) مثل افراد با ایمان در دوستی و نیکی به یکدیگر همچون اعضای یک پیکر است که چون بعضی از آن رنجور شود و به درد آید اعضای دیگر را قرار و آرامش نخواهد بود...

نوشته ی: اسمعیل قندور



تنظیم برای تبیان: شکوری

  

درباره :
پروفایل مدیر :حسین شورگشتی
ایمیل مدیر وبلاگ

» صفحه نخست
» عناوین مطالب وبلاگ
» آذر ٩٠
» آبان ٩٠
» مهر ٩٠
» شهریور ٩٠
» فروردین ٩٠
» اسفند ۸٩
» بهمن ۸٩
» دی ۸٩
» آذر ۸٩
» آبان ۸٩
» مهر ۸٩
» شهریور ۸٩
» امرداد ۸٩
» تیر ۸٩
» خرداد ۸٩
» اردیبهشت ۸٩
» فروردین ۸٩
» اسفند ۸۸
» بهمن ۸۸
» دی ۸۸
» آذر ۸۸
» آبان ۸۸
» مهر ۸۸
» شهریور ۸۸
» امرداد ۸۸
» تیر ۸۸

» تماس با ما

» روایت قرائتی از آخوندی که پسرش سی دی‌های مستهجن نگاه می‌کرد
» | سری جدید پـَـ نه پَــ ویژه آذر ماه 90 |
» لباس شب 400 میلیون تومانی با نگین های سواروسکی
» ماشینی بسیار زیبا و سفارشی که فقط 15 عدد تولید می شود + عکس
» یکی به داد مصدوم برسه
» دانلود کلیپ خرسِ عاشق فوتبال
» پیامک عید غدیر خم.
» عجیب ترین حیوانات دو سر کره زمین+عکس
» عکسهای جالب و خنده دار
» مهندسی واقعی توسط یک حشره

» عجیب ترین ها(۳٩٠)
» دانستنی ها(۳٦٦)
» عکس جالب(٢۸٢)
» مذهبی(۱۸٩)
» حتما بخونید(۱۸۸)
» مطالب خواندنی(۱۸٥)
» عکسهای دیدنی(۱۸٥)
» دانلود رایگان(۱٥۸)
» عکسهای زیبا(۱٤۳)
» پزشکی(۱۳٩)
» دانستنی های قرآن(۱۱٦)
» اخبار جدید(۱٠٥)
» طنز(٩٥)
» روانشناسی(۸۸)
» عکسهای حیوانات(۸٥)
» دانلود نرم افزار(۸۱)
» جدید ترین ها(٧٥)
» حدیث(٧٥)
» ازدواج(٧٥)
» عکسهای خنده دار(٧٤)
» امام زمان(٧۳)
» حکایت جالب(٧٢)
» فقط خنده(٧۱)
» دانلود جدید ترین ها(٦٩)
» زنان(٦٩)
» بهترین ها(٦٠)
» نکته ها(٥٥)
» اس ام اس جدید(٥٠)
» عاشقانه(٤٩)
» علمی(٤۸)
» جاهای دیدنی و قشنگ(٤٧)
» دخترا(٤٦)
» عکسهای طبیعت(٤٦)
» قرآن(٤٦)
» ورزشی(٤٦)
» دختر و پسر(٤٥)
» دانلود فیلم(٤٥)
» خبرهای عجیب(٤٤)
» شعر عاشقانه(٤٤)
» عشق(٤٢)
» شعر زیبا(٤٢)
» اهل بیت(٤٢)
» بقیه الله(٤٠)
» کامپیوتر(٤٠)
» جوک(٤٠)
» داستان آموزنده(۳٩)
» داستان برگزیده(۳٩)
» بهترین های موبایل(۳۸)
» اس ام اس(۳٧)
» داستان کوتاه(۳٧)
» مواد غذایی(۳٥)
» اس ام اس با حال(۳٤)
» ویژگی های مهدی(۳٢)
» اینترنت(۳٢)
» همسران(۳۱)
» داستان خنده دار(۳۱)
» کشفیات جدید(۳۱)
» دانلود بازی(۳۱)
» بهترین عکس ها(۳٠)
» سیاسی(۳٠)
» خانوادگی(٢٩)
» خوردنی ها(٢٩)
» زمان مرگ(٢۸)
» جنسی(٢۸)
» زیبایی(٢٧)
» یاد خدا(٢٧)
» اس ام اس عاشقانه(٢٦)
» ایران(٢٥)
» جوانان(٢٥)
» پیامبر(٢٥)
» سبزیجات و میوه جات(٢٥)
» چهره ها(٢٤)
» بازی کامپیوتری(٢٤)
» عکسهای ورزشی(٢٤)
» رکورد(٢۳)
» عکس های کودکانه(٢۳)
» جدید ترین های موبایل(٢۳)
» فوتبال(٢٢)
» آخرین اخبار(٢۱)
» انیمیشن متحرک(٢٠)
» کودکانه(٢٠)
» آموزشی(٢٠)
» عکسهای عاشقانه(٢٠)
» ماشین(٢٠)
» پیامبران(۱٩)
» حیوانات(۱٩)
» نماز(۱٩)
» امام علی(۱٩)
» حدیث روز(۱٩)
» عکس های بچه گانه(۱٩)
» حتما ببینید(۱۸)
» با کی ازدواج کنیم(۱۸)
» آمریکا(۱۸)
» از دست ندهید(۱۸)
» ظهور(۱٧)
» امام حسین(۱٧)
» بازیگران(۱٧)
» مردها(۱٧)
» فیلم کارتون(۱٧)
» متن عاشقانه(۱٧)
» ترین ها(۱٧)
» آنفولانزا(۱٦)
» ترفند فوق العاده(۱٦)
» تست(۱٦)
» زندگی(۱٥)
» بهشت(۱٥)
» بسم الله(۱٥)
» لاغر ی(۱٥)
» دوست داشتن(۱٥)
» خواص میوه ها(۱٥)
» ماه رمضان(۱٥)
» سوره های قرآن(۱٤)
» خوش اخلاقی(۱٤)
» قبل از اسلام(۱٤)
» حوادث(۱٤)
» امام(۱٤)
» شیطان(۱۳)
» اروپا(۱۳)
» سخن بزرگان(۱۳)
» گناه(۱۳)
» گل و شکوفه(۱۳)
» عاشق های تنها(۱۳)
» کشورهای عربی(۱۳)
» دانلود کتاب(۱۳)
» بازی اکشن(۱۳)
» درمان چاقی(۱٢)
» روزه داری(۱٢)
» دانشمندان جهان(۱٢)
» غیبت(۱٢)
» خواب(۱٢)
» غمگین(۱٢)
» شیعیان(۱۱)
» امام صادق(۱۱)
» والدین(۱۱)
» نوجوان(۱۱)
» مرورگر اینترت(۱۱)
» بهترین جوک(۱۱)
» سؤال و جواب(۱۱)
» علما و مراجع(۱۱)
» نوزاد(۱۱)
» پرندگان(۱۱)
» اولین ها(۱۱)
» بسیار زیبا(۱۱)
» دینداری(۱٠)
» غذای کامل(۱٠)
» کودکان باهوش(۱٠)
» دیدار مهدی(۱٠)
» علت چاقی(۱٠)
» عکس دخترونه(۱٠)
» موتورهای جستجو(۱٠)
» بیماری(۱٠)
» امام رضا(۱٠)
» خدا(۱٠)
» نقاشی(۱٠)
» اخبار سینما(٩)
» آفریقا(٩)
» کشورهای آسیایی(٩)
» سر کاری(٩)
» شهرهای ایران(٩)
» داستان عاشقانه(٩)
» اس ام اس فلسفی(٩)
» اس ام اس طنز(۸)
» بازی موبایل(۸)
» خانه داری(۸)
» مومنان(۸)
» فیلم خارجی(۸)
» مدل لباس(۸)
» دعا کردن(۸)
» زناکاران(۸)
» حضرت معصومه(۸)
» جام جهانی(۸)
» فاطمه زهرا(۸)
» حج تمتع(۸)
» انتظار(۸)
» ترس(۸)
» تاریخی(۸)
» خنده(٧)
» دروغ(٧)
» موعود(٧)
» قلب(٧)
» تولد(٧)
» گوگل(٧)
» جهنم(٧)
» انگلیس(٧)
» هکر(٧)
» بیماریهای واگیردار(٧)
» فضایی(٧)
» اس ام اس مناسبتها(٧)
» ترفند موبایل(٧)
» روز قیامت(٦)
» عشق واقعی(٦)
» کوچکترین(٦)
» آنتی ویروس(٦)
» تربیت بچه(٦)
» چینی ها(٦)
» افزایش سرعت(٦)
» تم نوکیا(٦)
» دریایی(٦)
» امام باقر(٦)
» مکارم شیرازی(٦)
» حجاب(٦)
» عشق یعنی(٦)
» قم(٦)
» زندان(٦)
» شهادت(٦)
» رهبر(٦)
» فیلم ایرانی(٦)
» محرم(٦)
» دانشگاه(٦)
» آرامش(٥)
» سرگرمی(٥)
» مادر(٥)
» لبخند(٥)
» جدید(٥)
» عید(٥)
» سیگار(٥)
» زن زیبا(٥)
» کاریکاتور(٥)
» ضرب المثل(٥)
» توبه(٥)
» عاطفی(٥)
» دیکتاتور(٥)
» موسوی(٥)
» ترفند اینترنت(٥)
» عکس های کارتونی(٥)
» پولدارترین مردها(٥)
» نامهای خدا(٥)
» بزرگترین ها(٥)
» عکس های متحرک(٥)
» شیطنت گوگل(٥)
» قاری قرآن(٥)
» لباس مجلسی(٥)
» همراه اول(٤)
» دانش آموز(٤)
» بخشیدن(٤)
» تزئینات(٤)
» هوای سرد(٤)
» خطای چشم(٤)
» حوادث هواپیمایی(٤)
» ضرب المثل های جهان(٤)
» احیای شب قدر(٤)
» فلسفه روزه(٤)
» اهل سنت(٤)
» شب قدر(٤)
» دادگاه(٤)
» امام حسن(٤)
» شغل(٤)
» امام سجاد(٤)
» زیارت(٤)
» چای(٤)
» آلمان(٤)
» هندی(٤)
» عروسی(٤)
» شخصیت(٤)
» فرشته(٤)
» مسجد(٤)
» اقتصادی(٤)
» ادبی(٤)
» پولدارترین زنان(٤)
» زنگ موبایل و اس ام اس(۳)
» کتاب(۳)
» سربازی(۳)
» مرده(۳)
» کربلا(۳)
» تصادف(۳)
» مکه(۳)
» حشرات(۳)
» آخر الزمان(۳)
» ویندوز(۳)
» امارات(۳)
» عبادت(۳)
» صحیفه سجادیه(۳)
» جوان(۳)
» امام جواد(۳)
» درامد اینترنتی(۳)
» شبهات(۳)
» اس ام اس رمضان(۳)
» فوتبال 2009(۳)
» کار پر درامد(۳)
» دانلود سریع و راحت(۳)
» درمان درد ها(۳)
» ایرانی ها با نمک ترین مردم(۳)
» هدفمندی یارانه ها(۳)
» فرمول طول عمر(۳)
» بیماری های پوستی(۳)
» کفشهای جدید(۳)
» عمل جراحی(۳)
» ارسال نظر(۳)
» تام و جری(۳)
» تیم ملی(۳)
» جنین(۳)
» پرفروش ترین(٢)
» نوشابه(٢)
» تحقیقات(٢)
» کهکشان(٢)
» زنبور(٢)
» آیفون(٢)
» علی کریمی(٢)
» انقلاب اسلامی(٢)
» رئیس جمهور(٢)
» حرف دل(٢)
» انرژی هسته ای(٢)
» انشتین(٢)
» عید قربان(٢)
» چشم زیبا(٢)
» آیة الکرسی(٢)
» درخت عجیب(٢)
» خودارضایی(٢)
» مایکرو سافت(٢)
» جومونگ(٢)
» شجاع(٢)
» سلامت مو(٢)
» امام هادی(٢)
» چت با خدا(٢)
» کابینه دولت(٢)
» تازه ها(٢)
» لپ تاپ(٢)
» کارت پستال(٢)
» سیستان و بلوچستان(٢)
» مواد مخدر(٢)
» شکار لحظه ها(٢)
» تقویت حافظه(٢)
» پیرزن(٢)
» امام کاظم(٢)
» تعطیلی مدارس(٢)
» کره ای(٢)
» چه کار کنیم(٢)
» عصر یخبندان(٢)
» دانلود ویندوز(٢)
» حمله اینترنتی(٢)
» مبلهای زیبا(٢)
» تقویم سال جدید(٢)
» طلوع و غروب(٢)
» ترفند ویندوزxp(٢)
» سربازی دخترا(٢)
» نظامیان آمریکایی(٢)
» آب بدن(٢)
» متولد چه ماهی(٢)
» راحت ترین راه کسب در امد(٢)
» والیپرهای عاشقانه(٢)
» ایرانی و آمریکایی(٢)
» ایرانی و فرانسوی(٢)
» ویژگی های انشتین(٢)
» رسانه های جهان(٢)
» جوادی آملی(٢)
» قیمت موبایل(٢)
» جمکران(٢)
» سرماخوردگی(٢)
» اصلاح(٢)
» صلوات(٢)
» وسوسه(٢)
» کلیسا(٢)
» پرچم ایران(٢)
» ولی فقیه(٢)
» جن(٢)
» روزنامه(٢)
» مسیحیان(٢)
» قطبی(٢)
» ولایت فقیه(٢)
» دعای ندبه(٢)
» نقشه ایران(٢)
» قطب(٢)
» کلیپ(٢)
» پیوند(٢)
» کبوتر(٢)
» آزار(٢)
» برزیل(٢)
» جاوا(٢)
» مدرسه(٢)
» زبان(٢)
» زیارت عاشورا(٢)
» ثــــواب(٢)
» امتحان(٢)
» حضرت زینب(٢)
» پیروزی(٢)
» دیجیتال(٢)
» اعتیاد(٢)
» مهمانی(٢)
» هواپیما(٢)
» حادثه(٢)
» تهران(٢)
» پرسپولیس(٢)
» تم موبایل(٢)
» اعدام(٢)
» سینمای جهان(٢)
» نوروز(٢)
» ایتالیا(٢)
» نجوم(٢)
» استقلال(٢)
» احساس(٢)
» مهریه(٢)
» دیابت(٢)
» آزادی(٢)
» مخابرات(٢)
» نرم افزار های ایفون(٢)
» پارتی شبانه(٢)
» گناههای زبان(٢)
» نرم افزار ویرایش عکس(۱)
» موشها(۱)
» امام عسکری(۱)
» مجسمه های زیبا(۱)
» مسابقه(۱)
» موسیقی(۱)
» ستاره(۱)
» ایرانسل(۱)
» موفقیت(۱)
» ماهواره(۱)
» دل(۱)
» صیغه(۱)
» سیم کارت(۱)
» بارداری(۱)
» فناوری(۱)
» پل(۱)
» مجازات(۱)
» عروسک(۱)
» وهابیت(۱)
» شفاعت(۱)
» چشمک(۱)
» طب سنتی(۱)
» رئال مادرید(۱)
» سوتی(۱)
» تعبیر خواب(۱)
» مشهد(۱)
» فراموشی(۱)
» اصفهان(۱)
» تحریم(۱)
» مختار(۱)
» پروانه(۱)
» بوسه(۱)
» فقیر(۱)
» تسهیلات(۱)
» آتش(۱)
» وضو(۱)
» دوربین(۱)
» وزیر(۱)
» سرطان(۱)
» جمعه(۱)
» سید حسن نصرالله(۱)
» مازندران(۱)
» نویسنده(۱)
» اربعین(۱)
» علامه حلی(۱)
» ابومسلم(۱)
» سریال(۱)
» نترس(۱)
» درد دل(۱)
» یهود(۱)
» جبهه(۱)
» عدالت(۱)
» آغوش(۱)
» دلتنگ(۱)
» استمنا(۱)
» معراج(۱)
» هنری(۱)
» پشت صحنه(۱)
» فواید(۱)
» دکوراسیون(۱)
» آبشار(۱)
» سال جدید(۱)
» سرقت(۱)
» سحر(۱)
» جوانمردی(۱)
» جواهرات(۱)
» پاییز(۱)
» افسردگی(۱)
» پاکستان(۱)
» فردوسی پور(۱)
» اسفناج(۱)
» حلال(۱)
» عقد موقت(۱)
» ربات(۱)
» مسکن مهر(۱)
» مدیریت دانلود(۱)
» عمره(۱)
» ورزش بانوان(۱)
» خودشناسی(۱)
» شانس(۱)
» کلاهبرداری(۱)
» لواط(۱)
» مدیر عامل(۱)
» امام حسن عسکری(۱)
» تروریستی(۱)
» حسابرسی(۱)
» جلبک(۱)
» نیازمندیها(۱)
» 24 ساعت گذشته(۱)
» زولبیا و بامیه(۱)
» کاش می دیدم(۱)
» اولادی(۱)
» تولید سوخت(۱)
» انرژی بخش(۱)
» محصول 2009(۱)
» زخم معده و اثنی عشر(۱)
» حرام شدن حج(۱)
» بدون نیاز به هزینه(۱)
» نرم افزار ماه رمضان(۱)
» انیمیشن متحرک دخترونه(۱)
» الاغ سواری(۱)
» مرورگر اینترت اوپرا(۱)
» نسخه جدید یاهو مسنجر(۱)
» سریع ترین ها(۱)
» عذاب الهی(۱)
» چهار شنبه(۱)
» کم رویی(۱)
» چندقلو ها(۱)
» سوره هود(۱)
» پیامک عید(۱)
» عوارض جسمی(۱)
» قیمت کامپیوتر(۱)
» مرغ و خروس(۱)
» مصلی امام خمینی(۱)
» دانلود مستند(۱)
» اخبار مترو(۱)
» انبوه سازان(۱)
» صراط(۱)
» ضرب المثل های ازدواج(۱)
» امانت داری(۱)
» کت و شلوار(۱)
» شب انتظار(۱)
» طناب بازی(۱)
» نتیجه اعمال(۱)
» کیف جدید(۱)
» avg anti-virus 85(۱)
» شناسایی مبتلایان(۱)
» مساحقه(۱)
» هم جنس بازی(۱)
» عشق در روایات(۱)
» عشق در قرآن(۱)
» قلبهای متحرک(۱)
» برنامه های دولت(۱)
» برآمدگی شکم(۱)
» غسل جمعه(۱)
» قطع بازی(۱)
» زن میان سال(۱)
» موهای سالم(۱)
» عکسهی روز(۱)
» غضبناک(۱)
» رایانه ی جدید(۱)
» ابو الفضل(۱)
» درد سر ساز(۱)
» firefox 352 final(۱)
» بدترین شهرها(۱)
» میلاد امام(۱)
» ایمیل بعد از مرگ(۱)
» جملات عاشقانه(۱)
» معامله(۱)
» بادام زمینی(۱)
» محرومیت(۱)
» الحمدلله(۱)
» گسترش(۱)
» بوسنی(۱)
» تست هوش(۱)
» نود(۱)
» از گوشه و کنار جهان(۱)
» آجیل(۱)
» حضرت ابراهیم(۱)
» نگاه به نامحرم(۱)
» سلطنتی(۱)
» عاشق کردن(۱)
» مخفی کردن فایل(۱)
» عید غدیر(۱)
» تماشاگر(۱)
» فکری(۱)
» شماره تلفن(۱)
» شهردار(۱)
» ایران خودرو(۱)
» لیگ اسپانیا(۱)
» امام خمینی(۱)
» قوه قضاییه(۱)
» حسن خلق(۱)
» شیک(۱)
» صدا و سیما(۱)
» مثلث برمودا(۱)
» پراید(۱)
» ویندوز فارسی(۱)
» مسی(۱)
» راز و نیاز(۱)
» استعداد(۱)
» چربی(۱)
» بهترین بازیکن(۱)
» کمیته انضباطی(۱)
» زکات(۱)
» پیشرفته(۱)
» رونالدو(۱)
» ابن سیرین(۱)
» سانحه هوایی(۱)
» یوفا(۱)
» تیموریان(۱)
» شاهرودی(۱)
» فدک(۱)
» چلسی(۱)
» زنده(۱)
» نماهنگ(۱)

» حسین شورگشتی

» "سرگرمی های خواندنی"
» اسم اعظمی که خضر به علی(ع) آموخت
» پایگاه سرگرمی و تفریحی پاتوق 98
» "گاهی باید اندیشید"
» افزایش رنکینگ در گوگل و الکسا
» ( دست خالی بیا دست پر برو )
» جامع ترين سايت رباتيک ايران
» سربازان سید علی خامنه ای
» نوشته های همایون رقابی
» نمی خوای پولدار بشی ؟
» تاریخ تمدن جهان باستان
» خیلی چیزا اینجا هست
» آگهی رایگان در آگهی24
» گنجینه علم و فناوری
» زناشویی دات آی آر
» تبادل لینک اتوماتیک
» جهان فوتبال 2010
» نرم افزار با کرک
» اس ام اس 666
» خانه فیلم شیراز
» مانده ام بی تو
» ضیافت عشق
» غریبه ی آشنا
» من و عشقم
» لبخند ایرانی
» شرلوک هلمز
» رویای شیرین
» دیدن داره
» آدم وحوا
» ارزانسرا
» ماد
» یاسمین
» دوستانه
» بهشتی ها
» جدیدترین ها
» کلام آسمانی
» تبليغ اینترنتی
» رسم عاشقی
» عشق ماشین
» karikalemator
» بهانه ی زندگی
» دوستانه با شما
» لینکستان بابلی
» - نـــــازي شــاپ -
» دلسوختگان راه خدا
» اطلاعات پارس جی
» everything you want
» ابزار وبلاگ نویسان جوان
» اخبار ورزشی در Sport1
» گروه مستر دانلود نرم افزار
» طراحی و گرافیک شاپرک
» کتابخانه الکترونيکي پارسيان
» "منتظر 313 مرد"
» راه های کسب درآمد از اینترنت
» مقالات اموزشی و دانلود نرم افزار
» ×(دهکده عشق)×
» جدیدترین اخبار فوتبال ایران و جهان
» پایگاه آموزشی خبری آی تی گل نرگس
» جدیدترین اس ام اس ها و قشنگترین عکسها
» نقاشی ساختمان
» " خانه خوبان "
» فروشگاه آنلاين کارت شارژ
» سلام علی آل یاسین
» هیئت آل یاسین
» فضائل اهل بیت
» بانوی بی حرم
» سرباز چفیه مشکی
» ((علوم آزمايشگاهي برتر))
» وبلاگ امواج
» برف مشكي
» فقط ایران فقط کوروش
» دیکشنری آنلاین جمله به جمله
» کانون فرهنگی هنری الغدیرخورموج
» بازارچه دانلود
» ((سایت مرجع طنز و سرگرمی ))
» میمه سیتی
» بهترین ها و جدید ترین های اینترنت
» پرتال جامع موبایل
» ..:: نوجوان مدافع امروز::..
» باشگاه فرهنگی ورزشی پیروزی شهرستان مهر
» آهنگ
» (ولايت مدار )
» وبلاگ علمي-آموزشي گراند يک منبع آموزشي در اينترنت
» هم عهدان منتظر
» شبکه دانشجویان و متخصصان
» دوست یابی سالم
» وبلاگ های تخصصی

  FEED