بزرگترین خرچنگ جهان
خرچنگها انواع بسیار متنوعی دارند، اما یکی از گونههای بسیار عجیب و غولپیکر آن با نام کرب-زیلا که در مجموع به اندازه 3.6 متر میرسد، توجه بسیاری از مردم را به خود جلب کرده است.
کربزیلا (crabzilla) یک خرچنگ عنکبوتی غولپیکر ژاپنی است که عرض آن با احتساب پاهایش به 3.6 متر میرسد. قرار است این خرچنگ زندگی خود را در مرکز حیات دریایی شونینگن در هلند آغاز کند.
ادامه
ادامه مطلب
نظرات ()
تصاویر شگفت انگیز و دیدنی (بزرگترین های دنیا)
تگرگهایی اندازه توپ بسکتبال
تگرگهایی اندازه توپ بسکتبال
دانشمندان ناسا با تحلیل دوباره تصاویر ارسالی فضاپیمای دیپایمپکت از هسته و گیسوی دنبالهدار هارتلی2 ، بارش برف و تگرگهایی به اندازه توپ بسکتبال را در اطراف هسته این دنبالهدار آشکار کردند.
دو هفته پیش که فضاپیمای دیپایمپکت / اپوکسی از فاصله 700 کیلومتری هسته دنبالهدار هارتلی2 عبور کرد، تصاویر واضح و خیرهکنندهای از ساختار هسته و فورانهای گاز و گردوغبار از سطح آن تهیه و به زمین ارسال کرد. اما با پردازش دوباره تصویر و نگاهی دقیقتر، مشخص شد محیط اطراف هسته دنبالهدار مملو از ذرات یخ و برف و تگرگی است که بزرگترین آنها به اندازه یک توپ بسکتبال است.
به گزارش ناسا، فضاپیماهای زمینی پیش از این فقط با 4 دنبالهدار هالی، بورلی، وایلد2 و تمپل1 ملاقات کرده بودند و این نخستین بار است که هسته دنبالهدار در محاصره محیطی برفی دیده میشود. دانشمندان حدس میزنند وجود این فضای برفی بهدلیل ساختار متفاوت دنباله دار هارتلی2 با دیگر دنبالهدارهای شناختهشده باشد. تصاویر نشان میدهند هسته دمبلمانند دنبالهدار که 2 کیلومتر بیشتر طول ندارد، با ابری از برف به قطر حداقل چند ده کیلومتر پوشیده شده و ماده تشکیلدهنده این برف هم یخ آب است. البته این بلورهای یخ علیرغم ابعاد بزرگی که دارند، بهراحتی خرد میشوند.
این نخستین بار است که هسته دنبالهدار در محاصره محیطی برفی دیده میشود.
به گفته دانشمندان، تشکیل این بلورهای برف به دلیل فوران دیاکسیدکربن جامد یا همان یخ خشک از درون هسته دنبالهدار است. با تابش آفتاب، هسته دنبالهدار گرم میشود و یخخشک به گاز دیاکسیدکربن تبدیل میشود. از آنجاکه حجم موجود برای گاز بسیار کم است، فشار افزایش مییابد و درنهایت بهشکل فورانهایی از سطح دنبالهدار آزاد میشود. اینها همان فورانهایی هستند که در اولین تصاویر ارسالی از هارتلی2 مشخص شده بود. اما این گازهای فوران یافته هر چه بر سر راه خود ببینند با خود همراه میکنند و درنتیجه بلورهای برف از سطح دنبالهدار به بالا فوران میکنند.
برگرفته از: خبرآنلاین
تنظیم برای تبیان: م.ح.اربابی فر
بلندترین برج اجری جهان
برج گنبد کاووس یا میل گنبد، واقع در شهر گنبد کاووس دراستان گلستان ایران، بلندترین برج آجری دنیاست که در قرن چهارم هجری /یازدهم میلادی بنا شده است. این بنا، طبق کتیبه کوفی آجری گرداگرد آن، درسال 397 هجری قمری برابر با 375 هجری شمسی در زمان سلطنت شمس المعالیقابوس بن وشمگیر از پادشاهان آل زیار ساخته شده است. شهر گنبد کاووس کنونیدر حوالی شهر جرجان کهن قرار دارد که پایتخت پادشاهان آل زیار بوده است.این برج از زیباترین و باشکوه ترین بناهای اوایل دوره اسلامی است که علیرغم استفاده بسیار کم از عناصر تزیینی در آن، دارای ساختاری متناسب،موزون، مستحکم و زیباست که نوعی احساس شکوه و زیبایی را به بیننده القا میکند.
این بنای باشکوه بر روی تپه ای ساخته شده است که نزدیک 15متر از زمین اطراف آن بلندی دارد و ساختمان آن از سه بخش پی، بدنه و گنبدتشکیل شده که روی هم رفته 55 متر ارتفاع دارند. بدین ترتیب، با احتسابارتفاع تپه، این برج حدود 70 متر از سطح زمین های اطراف مرتفع تر است کهاین موضوع به شکوه و جلال آن افزوده است.
بدنه برج بر روی پایه ای مدور قرار گرفته که تنها نزدیک به2 متر آن بیرون از سطح زمین قرار دارد و حجم وسیعی از آن در دل تپه فرورفته است. بدنه برج از خارج دارای 10 پره مثلثی شکل است (همانند ستاره دهپر) که به فواصل مساوی از یکدیگر قرار دارند و از پای بست بنا شروع و تازیر گنبد ادامه دارند. بدنه بنا سراسر از آجرهای پخته قرمز رنگ ساخته شدهکه در نهایت پختگی و استحکام هستند و به علت تابش آفتاب در طول قرن ها بهرنگ زرد طلایی زیبایی درآمده که خود بر زیبایی بنا افزوده است.
گنبد مخروطی بنا به ارتفاع 18 متر بدون هیچ واسطه ای برروی بدنه برج قرار گرفته و دارای شیب تند و سطح صاف و صیقلی بوده و برخلاف اکثر برج ها و گنبدهای آرامگاهی، تک پوش است که این موارد باعثماندگاری آن شده است.
شاید کمتر کسی از مردم ایران می دانند که این برج در یکنظرسنجی بین المللی از سوی شماری از معماران مشهور جهان، به عنوان بهتریناثر مهندسی تاریخ بشر انتخاب شده است. دلایل این انتخاب جالب است: این برجکه بیش از 50 متر ارتفاع دارد، بیش از هزار سال پیش ساخته شده و در اینمدت 2 بار زلزله های شدیدتر از 6 ریشتر را از سر گذرانده، اما همچنانسالم، استوار و پابرجا ایستاده است. برج گنبد فقط از آجر ساخته شده و درآن هیچ خبری از بتون آرمه و اسکلت فلزی و فولاد و ... نیست. در حالیکه نهفرسوده شده و نه زلزله توانسته حتی یک ترک به آن بیندازد. محاسبات مهندسسازنده برج آن قدر دقیق بوده است که برج حتی در شدیدترین زلزله هم پس ازلرزه ها و تکان های معمول دوباره دقیقاً سر جای خود بر می گردد. همچنیندقت در برآورد مقاومت مصالح آن نیز حتی افزونتر از محاسباتی است که هماکنون پیچیده ترین دستگاه های محاسبه انجام می دهند.
در رابطه با کاربرد و انگیزه ایجاد این بنا، با اینکهتاریخ نویسان و محققان میراث فرهنگی غالباً این ساختمان را آرامگاه امیرقابوس می دانند، بعضی از تاریخ نگاران نجوم ایران از روی قرائنی پنداشتهاند که این بنا به عنوان رصدخانه ساخته شده است. زیرا در کاوش های این بنااز باقیمانده جسد اثری یافت نشده است.
در کتاب «ذخیره خوارزمشاهی» نوشته سید اسماعیل جرجانیدرباره منجمی به نام کوشیار گیلانی سخن رفته که در خدمت امیر قابوس بودهاست. در کتاب «فرهنگ ادبیات فارسی دری» راجع به کوشیار گیلانی نوشته شدهاست که رصدخانه ای بنا کرده که به نام وی مشهور بوده است، که البته مکانآن مشخص نگردیده است. بدین ترتیب برخی این احتمال را مطرح کرده اند که برجقابوس همان رصدخانه ای است که به دستور قابوس و بر اساس نقشه و طرح کوشیارگیلانی ساخته شده است.
به عقیده برخی از پژوهشگران نیز، بنای مزبور چه رصدخانهباشد و یا برای مقبره ساخته شده باشد، با توجه به سبک معماری آن که مانندآن در ایران وجود ندارد و همچنان پره های مثلثی آجری که در بدنه آن به کاررفته است، القا کننده مفهوم و معنای اساطیری و رمزی است و نمونه ای است ازیک الگوی کلی در معماری که آن را «ستون کیهان» می نامند و رمزی از محورعالم است. به نوشته «میرچا الیاده»، رمز محور کیهان که زمین را به آسمانمی پیوندد، تقریباً در همه مکان های قدسی به صور مختلف یافت می شود: برجهای هرمی شکل ناقوس دار، ستون های کلیساها، مناره های مساجد، و معابد وابنیه دینی برج مانند و چند طبقه به شکل هرم که حول محوری مرکزی بنا شده وطبقات مختلفشان به سوی آسمان قد می کشند.
پروفسور آرتور پوپ در مورد این بنا چنین نوشتهاست:
در زیر سمت شرق کوههای البرز و در برابر صحراهای پهناور آسیا یکی ازبزرگترین شاهکارهای معماری ایران با تمام شکوه و عظمت خود قد برافراشتهاست. این بنا گنبد قابوس بقعه آرامگاه قابوس بن وشمگیر میباشد وبرج آرامگاه از هرگونه آرایش مبراست. جنگندهای با نیروی ایمان در نبردرودرروی، پادشاهی شاعر در نبرد با ابدیت، آیا آرامگاهی چنین عظیم و مقتدروجود دارد.
این گنبد که با آجرهای مخصوص دنباله دار کفشکی ساخته شدهاست دوپوستهاست. گنبد درونی مانند گنبدهای خاکی به شکل نیم تخم مرغی و از آجرمعمولی است و پوسته بیرونی با آجر دنباله دار، و ارتفاع این گنبد مخروطی۱۸ متر است در بدنه شرقی روزنهای تعبیه شده که ارتفاع آن یک متر و نودسانتیمتر است عرض روزنه در قسمت بالا ۷۳ و در وسط ۷۵ و در پایین ۸۰ است.در ضلع جنوبی آن یک ورودی میباشد که ۵/۱ متر عرض و ۵۵/۵ متر ارتفاع دارد.در درون طاق هلالی سر در آن، مقرنسی است که به نظر میرسد در مراحل نخستینپیشرفت این نوع تزئینات معماری و گچ بری است. شاید این مقرنس ساده و درعین حال زیبا از اولین نمونههای مقرنس سازی در بناهای اسلامی میباشد کهبتدریج تکمیل شدهاست دکتر ویلسن آمریکایی نماینده دانشگاه پنسیلوانی نیزدر بازدید و تحقیقاتی که از این بنا داشته راجع به این مقرنسها چنیننوشتهاست: ? بالای در، داخل هلال مدخل گلویی مقرنسی است که در مراحل اولیه ترقی میباشد و این یکی از نمونههای تزئینیاست از اصول یک معماری که بعد اهمیت پیدا کردهاست ? در ردیف کتیبه کوفیبصورت کمر بند وار بدنه را آرایش کردهاست که یک ردیف آن در ۸ متری پای آنو دیگری بالا در زیر گنبد مخروطی قرار دارند نوع نوشته کوفی کتیبهها سادهو آجری است حروف آن آرایش ندارند. بر جسته و خوانا میباشد و حاشیه دورآنها قاب مستطیلی شکلی است از آجر .
متن کتیبههای سازه چنین است:
بسم الله الرحمن الرحیم
* هذ القصر العالی
* الامیر شمس المعالی
* الامیر ابن الامیر
* قابوس ابن وشمگیر
* امر به نبائه فی حیاتی
* سنه سبع و خمسین و ثلثماته قمریه
* و سنه خمس و سبعین و ثلثماته
برگردان:
به نام خداوند بخشنده مهربان
* این است کاخ باشکوه
* امیر شمس معالی
* امیر پسر امیر
* قابوس فرزند وُشمگیر
* فرمان داد به ساخت آن در زندگی خویش
* سال سیصد و نود و هفت قمری
* و سال سیصد و هفتاد و پنج (خورشیدی)
